Najwyższy przywódca duchowo-polityczny Iranu Modżtaba Chamenei ogłosił dzisiaj, że dzięki „szczególnej jedności”, jaka jego zdaniem pojawiła się wśród Irańczyków, „wróg został pokonany”. Opinię tę zawarł w orędziu na przypadający tego dnia perski Nowy Rok – Nouruz.

W przemówieniu, którego treść została opublikowana na kanale Modżtaby Chameneiego w komunikatorze Telegram, podkreślono, że Izrael i USA, które 28 lutego zaczęły wojnę przeciw Iranowi, uległy „złudzeniu”, że jeśli zabiją poprzedniego najwyższego przywódcę kraju Alego Chameneiego i innych liderów irańskich, Irańczycy ulegną „strachowi i rozpaczy”. Zarzucił izraelskim i amerykańskim władzom chęć „zdominowania, a następnie podzielenia Iranu”.

Modżtaba Chamenei wyraził przekonanie, że w nowym roku jedność Iranu „stanie się trwalsza i silniejsza”, a wrogowie kraju „osłabną i spokornieją”.

Zapewnił też, że za ostatnimi atakami na Turcję i Oman „w żadnym wypadku” nie stała armia irańska ani żaden z jej sojuszników. Przypisał je „zwodniczym działaniom syjonistycznego wroga” – jak władze w Teheranie nazywają Izrael.

Modżtaba Chamenei, który na stanowisku najwyższego przywódcy Iranu zastąpił swego ojca Alego, zabitego 28 lutego w izraelsko-amerykańskim ataku, zadeklarował, że celem władz w Teheranie są jak najlepsze relacje ze wszystkimi państwami regionu.

NATO poinformowało dzisiaj o „dostosowaniu” swojej misji w Iraku (NMI) w związku z sytuacją w regionie Bliskiego Wschodu. Sojusz przekazał, że cały personel misji został bezpiecznie relokowany do Europy.

Rzecznik NATO Allison Hart poinformowała agencję Reutera, że zmiany w funkcjonowaniu misji w Iraku są koordynowane z sojusznikami i partnerami. Podkreśliła, że bezpieczeństwo personelu pozostaje priorytetem, dlatego nie ujawniono dodatkowych szczegółów dotyczących operacji.

Dowódca sił sojuszniczych NATO w Europie gen. Alexus Grynkewich podziękował władzom Iraku oraz państwom członkowskim za wsparcie w bezpiecznym przeniesieniu personelu.

Sojusz zaznaczył, że misja w Iraku ma charakter doradczo-szkoleniowy i nie bierze udziału w działaniach bojowych. Jej zadania będą kontynuowane w ramach dowództwa NATO w Neapolu. Zapewniono też, że dialog polityczny oraz praktyczna współpraca z Irakiem będą utrzymane.

Tysiące osób z rejonów położonych na północ od stolicy Hawajów Honolulu otrzymało dzisiaj rano nakaz ewakuacji w związku z nasilającymi się powodziami wywołanymi ulewnymi deszczami oraz wzrostem poziomu wody na tamtejszej 120-letniej tamie.

Na północnym wybrzeżu wchodzącej w skład archipelagu Hawajów wyspy Oahu woda uszkodziła niektóre domy, w związku z czym miejscowe władze wydały nakaz ewakuacji dla rejonów Waialua i Haleiwa.

„Niezwykle niebezpieczna powódź, poziom wody na tamie Wahiawa jest wysoki” – brzmiał komunikat władz.

Gubernator Hawajów Josh Green poinformował w mediach społecznościowych, że Gwardia Narodowa została postawiona w stan gotowości w celu reagowania na powodzie. „Burza jest bardzo silna, szczególnie w północnej części Oahu. To będzie bardzo trudny dzień” – napisał.

Jak pisze agencja AP, mieszkańcy wyspy już od długiego czasu alarmują, że starzejąca się zapora wodna Wahiawa wywołuje niepokój za każdym razem, gdy pada deszcz.

Rzecznik Departamentu Zarządzania Kryzysowego w Honolulu Molly Pierce poinformowała, że nakaz ewakuacji objął ponad 4 tys. osób, ale liczna ta może się zwiększyć.

Z powodu trwającego na Kubie kryzysu paliwowego mieszkaniec wyspy Juan Carlos Pino przebudował swojego Fiata 126p, samochód jeździ teraz dzięki spalaniu węgla drzewnego – podała agencja Reutera.

Pino powiedział, że konieczną do przebudowy auta wiedzę przekazał mu wuj. Ta technologia była wykorzystywana w czasie II wojny światowej, gdy paliwa płynne, takie jak olej napędowy i benzyna, nie były dostępne, zmuszając pomysłowych mechaników do przebudowywania swoich pojazdów – dodał. Samochód Pino został wyprodukowany w Polsce w latach 80. Na Kubie model 126p znany jako „Polaquito” (Polaczek).

Należący do Pino samochód ma na fotelach napisy „Polski Fiat”. Jak zwróciła uwagę agencja Reutera, Kubańczyk skonstruował swoje urządzenie w całości z przedmiotów przeznaczonych do utylizacji. Węgiel drzewny spala się wewnątrz przerobionej butli po propanie, która jest zamknięta pokrywą z transformatora. Filtr wykonano ze stalowego dzbanka na mleko wypełnionego starymi ubraniami.

Podczas liczącej 85 km jazdy testowej przebudowany Fiat 126p osiągnął prędkość ok. 70 km/godz.

Władze Ukrainy rozpoczęły dzisiaj przymusową ewakuację dzieci ze Słowiańska w obwodzie donieckim, na wschodzie kraju. Według agencji Reutera jest to oznaka pogarszania się sytuacji w tym mieście, jednym z ostatnich bastionów sił ukraińskich w Donbasie. Wojska rosyjskie zbliżają się do Słowiańska.

„Podpisałem nakaz przymusowego ewakuowania dzieci z niektórych dzielnic Słowiańska, które są najbardziej narażone na ataki wroga” – napisał szef wojskowych władz obwodu donieckiego Wadym Fiłaszkin na Telegramie.

Siły rosyjskie powoli zbliżają się od północy i wschodu do Słowiańska i obecnie znajdują się w odległości około 20 km od granic miasta.

Ukraina nadal kontroluje około jednej czwartej terytorium obwodu donieckiego.

Fragment irańskiego pocisku uderzył dzisiaj w Stare Miasto w Jerozolimie, około 400 metrów od Ściany Płaczu i kompleksu meczetu Al-Aksa na Wzgórzu Świątynnym. Izraelska policja podała, że na miejscu pracują pirotechnicy i saperzy, którzy neutralizują obiekt.

Dzisiaj w Jerozolimie kilkakrotnie uruchamiano syreny alarmowe ostrzegające przed nadlatującymi pociskami.

Na zdjęciach i nagraniach udostępnionych przez izraelskie służby w serwisach społecznościowych widać dym unoszący się nad Starym Miastem w pobliżu kompleksu Al-Aksa, który od początku wojny z Iranem pozostaje zamknięty.

Odłamek irańskiego pocisku spadł około 400 metrów od Ściany Płaczu – jedynej zachowanej części kompleksu starożytnej Świątyni Jerozolimskiej i najświętszego miejsca judaizmu.

Wojna z Iranem stanowi „największe w historii zagrożenie dla globalnego bezpieczeństwa energetycznego”, a przywrócenie dostaw ropy i gazu z regionu Zatoki Perskiej może potrwać sześć miesięcy lub dłużej – ostrzegł dzisiaj szef Międzynarodowej Agencji Energetycznej (MAE) Fatih Birol.

W rozmowie z „Financial Times” Birol wyjaśnił, że obecnie odcięto więcej ropy niż podczas szoków naftowych w latach 70., a ilość gazu, którego dostawy zostały wstrzymane, jest dwukrotnie większa niż ta, z której Europa zrezygnowała po rosyjskiej inwazji na Ukrainę w 2022 r.

Szef MAE wyraził opinię, że politycy i rynki nie doceniają skali zakłóceń w regionie Bliskiego Wschodu, gdzie utknęła około jedna piąta światowych dostaw ropy i gazu. „Ludzie rozumieją, że jest to poważne wyzwanie, ale nie jestem pewien, czy w pełni rozumieją powagę sytuacji i jej konsekwencje” – powiedział.

Dodał, że „zatrzymały się kluczowe arterie”, co uderza w światowe dostawy nawozów do upraw, produktów petrochemicznych do produkcji tworzyw sztucznych, odzieży i przemysłu wytwórczego, a także siarki i helu. „To towary niezbędne dla światowej gospodarki” – zauważył.

Birol powiedział, że jako szef agencji zarządzającej rezerwami ropy i gazu swoich członków, nie może spekulować, jak bardzo mogą wzrosnąć ceny ropy i gazu. Ostrzegł jednak, że mogą rosnąć, dopóki utrudniony będzie transport przez cieśninę Ormuz, główny szlak eksportowy dla surowców energetycznych z regionu Zatoki Perskiej.

Białoruski przywódca Alaksandr Łukaszenka zapowiedział w piątek, że Białoruś może od poniedziałku rozpocząć zwracanie ciężarówek z litewską rejestracją blokowanych od października w jego kraju.

„Podejmę decyzję i myślę, że od poniedziałku rozpoczniemy proces zwracania tych ciężarówek” – oznajmił Łukaszenka, cytowany przez państwową agencję BiełTA.

Prezes Litewskiego Stowarzyszenia Przewoźników „Linava” Erlandas Mikenas poinformował, że branża transportowa nie otrzymała jeszcze oficjalnego potwierdzenia zapowiedzi zwrotu ciężarówek, podkreślił jednak, że ewentualny powrót pojazdów oznaczałby zakończenie trwającego od miesięcy kryzysu.

„Linava” szacuje, że od końca ubiegłego roku Białoruś blokuje powrót do kraju 1,47 tys. pojazdów, a straty z tego tytułu mogą sięgnąć 22 mln euro.

Ignas Dobrovolskas, doradca premier Litwy Ingi Ruginiene, ocenił, że zapowiedź rozpoczęcia zwrotu zatrzymanych litewskich ciężarówek, tak jak uwolnienie przez władze Białorusi 250 więźniów politycznych, „to rezultat współpracy Litwy ze Stanami Zjednoczonymi”.

Prezydent Karol Nawrocki, na wniosek ministra obrony narodowej Władysława Kosiniaka-Kamysza, wyraził zgodę na mianowanie na pierwszy stopień oficerski (podporucznika) 78 żołnierzy i funkcjonariuszy SKW – podało dzisiaj Biuro Bezpieczeństwa Narodowego.

Jak oświadczyło BBN, prezydent „wyda stosowne postanowienie po kontrasygnacie Prezesa Rady Ministrów”.

Rzecznik prezydenta Rafał Leśkiewicz, pytany dzisiaj przez PAP o kwestię nominacji oficerskich w ABW, podkreślił, że „pozostałe (nominacje) są w procesie analizy”.

– Będziemy (o nich) informowali na bieżąco – zaznaczył.

Prezydent Karol Nawrocki nie podpisywał od początku listopada ub.r. nominacji oficerskich funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Służby Kontrwywiadu Wojskowego, co uzasadniał brakiem udzielenia mu istotnych informacji dot. bezpieczeństwa państwa i odwoływaniem jego spotkań z szefami służb przez kierownictwo rządu.

Szefowa brytyjskiej dyplomacji Yvette Cooper podkreśliła dzisiaj, że defensywne działania Wielkiej Brytanii na Bliskim Wschodzie są reakcją na ataki Iranu na sąsiednie kraje. Ostrzegła władze w Teheranie, by nie atakowały brytyjskich celów – przekazało MSZ w Londynie.

Wcześniej w piątek ministerstwo spraw zagranicznych Iranu poinformowało o rozmowie telefonicznej, którą szef irańskiej dyplomacji Abbas Aragczi odbył z Cooper. Aragczi potępił zgodę Londynu na wykorzystanie brytyjskich baz wojskowych i ostrzegł, że będzie to traktowane jako „udział w agresji”.

W odpowiedzi brytyjskie MSZ opublikowało komunikat na temat tej rozmowy. „Minister spraw zagranicznych (Cooper) dała jasno do zrozumienia ministrowi spraw zagranicznych (Aragcziemu), że operacje obronne Wielkiej Brytanii w regionie stanowią odpowiedź na agresję Iranu wobec krajów partnerskich z regionu Zatoki Perskiej, które nie zaatakowały Iranu, i wezwała Iran do natychmiastowego zaprzestania tych lekkomyślnych ataków na swoich sąsiadów” – napisano.

Pentagon wyśle dodatkowo na Bliski Wschód trzy okręty wojenne i liczącą 2,5 tys. żołnierzy jednostkę ekspedycyjną piechoty morskiej – podały dzisiaj agencje Reutera i AP, a także telewizja Newsmax. Wojska mają wyruszyć trzy tygodnie przed planowanym terminem.

Według mediów powołujących się na urzędników Pentagonu, na Bliski Wschód ma popłynąć okręt desantowy USS Boxer z jednostką ekspedycyjną marines oraz dwoma towarzyszącymi okrętami. Łącznie chodzi o kilka tysięcy wojskowych, w tym ok. 2,5-tysięczny oddział piechoty morskiej. Na pokładzie okrętów mają znajdować się też myśliwce F-35, pociski rakietowe i łodzie desantowe.

Wojska mają wyruszyć z zachodniego wybrzeża USA. W Camp Pendleton w Kalifornii mieści się jedna z największych baz piechoty morskiej USA. Reuters podaje, że jednostka otrzymała rozkaz na trzy tygodnie przed pierwotnie planowaną misją.

Będzie to zgrupowanie wojsk podobne do tego, które zostało wysłane na Bliski Wschód w ciągu ostatniego tygodnia. Media informowały 13 marca o wysłaniu wojsk z Japonii, które mają dotrzeć na miejsce prawdopodobnie w przyszłym tygodniu.

Nie jest jasne, jak zostaną użyte dodatkowe siły. Portal Axios podał w piątek, że prezydent USA Donald Trump rozważa zajęcie irańskiej wyspy Chark, głównego ośrodka eksportu irańskiej ropy naftowej. Inne doniesienia mówiły o potencjalnym planie wysłania wojsk lądowych na irańskie wybrzeże Zatoki Perskiej. W obu przypadkach celem byłoby zmuszenie Iranu do odblokowania Cieśniny Ormuz.

Plany dotyczące utworzenia poligonu wojskowego w Kopciowie, realizowane we współpracy z Polską, pozostają aktualne – oświadczył dzisiaj litewski minister obrony Robertas Kaunas.

Oświadczenie Kaunasa jest reakcją na czwartkową wypowiedź polskiego wiceministra obrony Pawła Bejdy w Suwałkach, iż litewski poligon w Kopciowie nie będzie rozbudowywany po polskiej stronie. Wiceminister oznajmił też, że Polska absolutnie nie jest tym zainteresowana.

„Nic się nie zmieniło. Plan pozostaje taki, jaki był od początku” – napisał Kaunas w mediach społecznościowych, krytykując pojawiające się – jak to określił – „dezinformacyjne nagłówki”.

Wcześniej doradca prezydenta Litwy ds. bezpieczeństwa narodowego Deividas Matulionis uspokajał w mediach, że wypowiedź polskiego wiceministra obrony nie oznacza wycofania się Warszawy ze wspólnych planów obronnych.

– Jesteśmy sojusznikami w NATO i w razie potrzeby liczymy na wsparcie Polski – powiedział.

Mężczyzna postrzelony w czwartek w Schoonhoven, na zachodzie Holandii, ma irańskie korzenie, jest pracownikiem policji i był aktywnym krytykiem władz w Teheranie – potwierdził holenderski minister sprawiedliwości David van Weel. Śledczy badają sprawę i nie wykluczają żadnego motywu zamachu, w tym politycznego.

Jak zaznaczył dzisiaj minister, na obecnym etapie śledztwa nie ma jednoznacznych dowodów wskazujących, że atak był bezpośrednio związany z pochodzeniem 36-letniego mężczyzny lub jego działalnością polityczną.

Van Weel podkreślił jednak, że taki wątek musi być traktowany poważnie. Policja analizuje m.in. nagrania, na których widać jak użyta przez sprawców Toyota Yaris z holenderskimi tablicami rejestracyjnymi odjeżdża w kierunku miejscowości Lopik. Funkcjonariusze apelują do świadków o informacje.