Dyskryminacje w MdM

Poniedziałek, 22 września 2014 (15:56)

Rządowy projekt nowelizacji programu „Mieszkanie dla Młodych” dyskryminuje rodziny wielodzietne oraz małżeństwa. 

W Ministerstwie Infrastruktury i Rozwoju trwają prace nad nowelizacją ustawy o pomocy państwa w nabyciu pierwszego mieszkania przez młodych ludzi. Akt ten stanowi podstawę prawną rządowego programu „Mieszkanie dla Młodych” (dalej: MdM). Pomijając szereg obiekcji wiążących się z tym programem, a wyrażanych m.in. przez Narodowy Bank Polski, Instytut Ordo Iuris przygotował analizę prezentującą jego niezgodny z Konstytucją, w tym dyskryminacyjny względem małżeństw i rodzin wielodzietnych, charakter.

Przede wszystkim projekt ustawy, przewidując, w ramach programu MdM, przyznanie wyższego poziomu dofinansowania rodzinom posiadającym dwoje lub troje dzieci nie zwiększa odpowiednio wsparcia dla rodzin z czworgiem lub większą liczbą potomstwa, co dyskryminuje liczniejsze rodziny. Będą one bowiem dostawać proporcjonalnie mniejsze wsparcie niż te, które posiadają od jednego do trojga dzieci. Takie rozwiązanie narusza zasadę równości wyrażoną w art. 32 Konstytucji, zgodnie z którą, jak podkreśla Trybunał Konstytucyjny, „wszystkie podmioty prawa charakteryzujące się daną cechą istotną (relewantną) w równym stopniu, mają być traktowane równo. A więc według równej miary, bez zróżnicowań dyskryminujących, jak i faworyzujących”.

Dodatkowo rozwiązanie to jest sprzeczne z art. 71 Konstytucji. Rodzinom wielodzietnym i znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej artykuł ten przyznaje prawo podmiotowe do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych. Jak stwierdził Trybunał Konstytucyjny, oznacza to, iż pomoc ma mieć charakter „wykraczający poza zwykłą pomoc dla osób utrzymujących dzieci albo pomoc świadczoną innym osobom”. Jeśli na większe wsparcie zasługują, co przyznają autorzy projektu nowelizacji, rodziny z trojgiem dzieci, to tym bardziej na zwiększone wsparcie zasługują rodziny mające więcej potomstwa.

Osobnym zagadnieniem jest dyskryminacja małżeństw. Zgodnie z art. 2 pkt 1 obowiązującej ustawy, dopłata kierowana jest do nabywcy rozumianego jako: a) oboje małżonków, b) osoba samotnie wychowująca dziecko, c) osoba niepozostająca w związku małżeńskim. Taka definicja nabywcy w praktyce zachęca do życia w konkubinacie. Pozwala bowiem, przy dwójce dzieci w rodzinie, uzyskać dofinansowanie na każdego z partnerów osobno, gdyż zarówno matka, jak i ojciec są wówczas od strony formalnej osobami samotnie wychowującymi dziecko. W konsekwencji małżeństwa mogą uzyskać tylko 10 proc. dofinansowania na jedno mieszkanie, a osoby żyjące w konkubinatach dofinansowanie w wysokości 10 proc. do zakupu dwóch mieszkań. Rozwiązanie takie stanowi naruszenie art. 18 Konstytucji i dyskryminację ze względu na stan cywilny, tj. dyskryminację małżeństw względem osób żyjących w związkach nieformalnych.

Źródło: Instytut na rzecz Kultury Prawnej Ordo Iuris