• Niedziela, 26 kwietnia 2026

    imieniny: Marzeny, Klaudiusza

Wystawa w 100-lecie Czynu Legionowego

Niedziela, 3 sierpnia 2014 (09:04)

3 sierpnia 2014 r. – w 100. rocznicę sformowania Pierwszej Kompanii Kadrowej – w Muzeum Armii Krajowej w Krakowie otwarta zostanie wystawa „Żołnierze Legionów i Polskiej Organizacji Wojskowej w służbie Polskiego Państwa Podziemnego i Armii Krajowej”.

W związku z przypadającym w obecnym roku stuleciem Czynu Niepodległościowego Muzeum Armii Krajowej przypomni wybrane postaci tych, którzy swą służbę  zaczynali w Legionach i POW, a potem kontynuowali ją w szeregach podziemnej armii w czasie II wojny światowej.

Jak mówi Piotr Koziarz z Muzeum AK w Krakowie, poświęcona im zostanie dwumodułowa wystawa „Żołnierze Legionów i Polskiej Organizacji Wojskowej w służbie Polskiego Państwa Podziemnego i Armii Krajowej”. Pierwszy moduł, poświęcony postaci patrona muzeum Emila Fieldorfa, będzie przypominał legionowe losy przyszłego dowódcy Kedywu.

Na wystawie „Emil Fieldorf – legionista” w gmachu muzeum przy ul. Wita Stwosza 12 zostaną zaprezentowane zdjęcia i pamiątki dotyczące strzeleckiego i legionowego okresu życia gen. „Nila”. Część zdjęć i pamiątek prezentowanych na wystawie – pochodzących m.in. ze zbiorów rodzin legionistów – nie była nigdy wcześniej pokazywana publicznie.

Drugi moduł, prezentowany w przestrzeni publicznej Krakowa, będzie poświęcony kilkunastu legionistom i peowiakom, którzy w czasie II wojny światowej tworzyli struktury podziemia. Ich biogramy opracowali historycy – znawcy tematu z ośrodków naukowych w całej Polsce.

Ta część wystawy prezentowana będzie w pięciu ważnych węzłach komunikacyjnych miasta, przez dziesięć dni w każdym miejscu:

  • od 3 do 12 sierpnia na Plantach przy ul. Basztowej,
  • od 12 do 22 sierpnia przy pętli w Łagiewnikach,
  • od 22 sierpnia do 1 września przy placu Centralnym,
  • od 1  do 11 września przy Biprostalu,
  • od 11 do 22 września na pętli tramwajowej Krowodrza Górka.

„Patrzę na was jako na kadry, z których ma się rozwinąć przyszła armia polska” – powiedział 3 sierpnia 1914 r. do członków Związków Strzeleckich i Polskich Drużyn Strzeleckich zebranych w krakowskich Oleandrach Józef Piłsudski. 6 sierpnia wyruszyła stąd do zaboru rosyjskiego Pierwsza Kompania Kadrowa, a szybko za nią podążyły kolejne oddziały, które następnie przekształcono w Legiony Polskie. Równocześnie działała tajna Polska Organizacja Wojskowa.

W czasie II wojny światowej ludzie, którzy ćwierć wieku wcześniej wzięli udział w Czynie Legionowym, ponownie stanęli do walki o niepodległość. Tworzyli struktury wojskowe i cywilne Polskiego Państwa Podziemnego, budując Służbę Zwycięstwu Polski, Związek Walki Zbrojnej i Armię Krajową oraz Delegaturę Rządu RP na Kraj. Aż czterech z pięciu Komendantów Głównych SZP-ZWZ-AK miało za sobą służbę w formacjach legionowych i POW.

Wystawa zostanie otwarta 3 sierpnia 2014 r. o godz. 10.30 w gmachu Muzeum Armii Krajowej (Kraków, ul. Wita Stwosza 12) i będzie czynna do 22 września.

Małgorzata Pabis