Wybory czerwcowe z perspektywy ćwierćwiecza

Niedziela, 8 czerwca 2014 (22:04)

Wybory z 4 czerwca 1989 r., choć tylko w części wolne, były punktem zwrotnym w historii Polski, a jednocześnie przełomowym wydarzeniem w dziejach Europy i świata. Okazją do spojrzenia na wydarzenia sprzed 25 lat będzie wystawa „Wybory ’89”, która zostanie otwarta w I Liceum Ogólnokształcącym im. Króla Władysława Jagiełły w Dębicy.

Ekspozycja „Wybory 1989”, która zostanie otwarta jutro o godz. 10.00, to próba przybliżenia okoliczności i konsekwencji wyborów parlamentarnych w czerwcu 1989 roku. Wystawa przygotowana przez historyków rzeszowskiego oddziału IPN ma charakter chronologiczno-problemowy i została podzielona na kilka części. W pierwszej przedstawione zostały ważniejsze wydarzenia, które doprowadziły do wyborów z udziałem kandydatów niezależnych. W drugim bloku tematycznym zaprezentowano przygotowania prawno-organizacyjne poprzedzające głosowanie. Kampania wyborcza „Solidarności” oraz strony koalicyjno-rządowej w Polsce południowo-wschodniej przedstawiona została w trzeciej części wystawy. W czwartej historycy IPN prezentują działania Służby Bezpieczeństwa prowadzone w związku z wyborami. Natomiast ostatni blok tematyczny ekspozycji dotyczy wyników głosowania i ich skutków. – Zgromadzone na wystawie plakaty wyborcze, ulotki i obwieszczenia, występujące powszechnie w 1989 r., uzupełniają fotografie, wycinki z prasy lokalnej i dokumenty SB, związane m.in. z prowadzeniem działań operacyjnych przeciwko opozycji i wspierającemu ją Kościołowi – wyjaśniła w rozmowie z NaszymDziennikiem.pl Małgorzata Waksmundzka-Szarek z IPN w Rzeszowie.

Wystawa ukazuje też skalę sukcesu odniesionego przez „Solidarność” w pierwszych częściowo wolnych wyborach parlamentarnych oraz jego niektóre konsekwencje. – Ówczesne pokolenie żyło nadzieją i marzeniami o wolnej Polsce, czego pierwszym zwiastunem był wynik wyborów do Senatu i Sejmu kontraktowego PRL. – Przeprowadzenie wyborów było możliwe dzięki złożonym i nakładającym się na siebie procesom zachodzącym w latach 80. zarówno na arenie międzynarodowej, jak i na scenie politycznej Polski. Po ustaleniach zawartych przy Okrągłym Stole skuteczną kampanię wyborczą przeprowadziły – powołane na wniosek Krajowej Komisji Wykonawczej NSZZ „Solidarność” – Komitety Obywatelskie. Wyniki wyborów zaskoczyły zarówno władze partyjno-rządowe, jak też liderów opozycji i były wielkim sukcesem politycznym środowisk niezależnych – uważa Małgorzata Waksmundzka-Szarek.

Otwarciu wystawy towarzyszyć będzie wykład „W samo południe. Wybory 4 czerwca 1989 r. w Polsce”, który wygłosi dr Marcin Bukała z IPN w Rzeszowie. Dokumenty zgromadzone na wystawie pochodzą głównie ze zbiorów IPN, Zarządu Regionu Rzeszowskiego NSZZ „Solidarność”, Zarządu NSZZ „Solidarność” Region Ziemia Sandomierska oraz ze zbiorów prywatnych. Ekspozycję w I Liceum Ogólnokształcącym im. Króla Władysława Jagiełły w Dębicy będzie można oglądać tylko przez tydzień, do 16 czerwca.

Mariusz Kamieniecki