Wspomnienie legendy opozycji

Piątek, 23 maja 2014 (12:53)

„Jan Kozłowski – niepokorny »rolnik z Tarnobrzeskiego«” – to tytuł konferencji w Warszawie i Stalowej Woli poświęconej życiu oraz działalności senatora Jana Kozłowskiego, działacza opozycji demokratycznej w PRL, członka niezależnego ruchu chłopskiego szykanowanego w okresie rządów komunistycznych, senatora I kadencji.

Pierwsza część konferencji odbędzie się w sobotę, 24 maja, o godz. 13.00 w Centrum Edukacyjnym IPN „Przystanek Historia” (ul. Marszałkowska 21/25) w Warszawie, a druga 1 czerwca w Stalowej Woli. W programie sobotniej konferencji znajdą się m.in. wykład Marcina Krzysztofika z IPN w Lublinie pt. „Od KOR-u do »Solidarności Wiejskiej«” oraz wykład pt. „Jan Kozłowski przed komunistycznym wymiarem sprawiedliwości” dr Małgorzaty Chomy-Jusińskiej. Tematem wykładu Andrzeja W. Kaczorowskiego będzie „Działalność opozycyjna Jana Kozłowskiego w latach 80. XX wieku”, natomiast Aleksander Świeykowski poruszy zagadnienie „Jan Kozłowski z perspektywy Radia Wolna Europa”. W dyskusji panelowej, którą poprowadzi prezes IPN dr Łukasz Kamiński, swój udział zapowiedzieli: Józef Baran, Włodzimierz Jachman, Gabriel Janowski, Piotr Jegliński, Wiesław Kęcik, Edward Koleja, Marian Piłka, Zofia Romaszewska, ks. Czesław Sadłowski, Robert Śnieciński, o. Ludwik Wiśniewski OP.

Przeciw łamaniu godności człowieka

Jednym z prelegentów konferencji w Warszawie będzie dr Mariusz Krzysztofiński, historyk rzeszowskiego oddziału IPN, który wygłosi wykład pt. „Droga Jana Kozłowskiego do opozycji”. W rozmowie z portalem NaszDziennik.pl podkreśla, że Jana Kozłowskiego charakteryzował kult wiedzy i słowa pisanego, zapobiegliwość i brak zgody na otaczającą go krzywdę, a także brak akceptacji dla deptania godności człowieka. – Kozłowski uważał, że jedną z najistotniejszych rzeczy w życiu człowieka jest wykształcenie. Był też człowiekiem upartym, konsekwentnym w działaniu i dążeniu do celu. Tym, co go cechowało, była pamiętliwość i chłopskie poczucie honoru, które w zderzeniu z bezdusznością przedstawicieli komunistycznych władz oraz fatalnością prowadzonej przez nich polityki społecznej sprawiło, iż w drugiej połowie lat 80. związał się z opozycją demokratyczną – wskazuje dr Krzysztofiński. W jego ocenie, do takiej decyzji przyczyniły się – poza cechami charakteru i uwarunkowaniami społeczno-politycznymi, także własne i niezwykle przykre doświadczenia związane z funkcjonowaniem komunistycznego wymiaru sprawiedliwości karmionego wszechobecnym w tym czasie zakłamaniem. W lutym 1980 r. Jan Kozłowski został skazany za rzekome pobicie sąsiada na dwa lata więzienia. Żądanie jego zwolnienia było zapisane w Porozumieniach Sierpniowych, podpisanych przez przedstawicieli PZPR ze strajkującymi robotnikami. Po wyjściu na wolność włączył się w tworzenie niezależnych od władz związków rolniczych, m.in. Komitetu Założycielskiego Solidarności Wiejskiej w Regionie Tarnobrzesko-Sandomierskim. Był także uczestnikiem strajków rolników w Ustrzykach Dolnych i Rzeszowie. W stanie wojennym był internowany. Działał w opozycji, był twórcą Duszpasterstwa Rolników przy parafii Matki Bożej Królowej Polski w Stalowej Woli, które mocno wspierał ówczesny proboszcz parafii, późniejszy biskup Edward Frankowski. W 1989 r. został wybrany do Senatu z listy „Solidarności”. Jan Kozłowski zmarł 16 stycznia 1996 roku.

Rolnik, społecznik, senator

Druga część konferencji poświęconej Janowi Kozłowskiemu odbędzie się 1 czerwca o godz. 11.00 w Wydziale Zamiejscowym Nauk o Społeczeństwie KUL w Stalowej Woli. Konferencję poprzedzi Msza św. w kaplicy akademickiej, której przewodniczyć będzie ks. bp Edward Frankowski. Wśród tematów poruszanych podczas konferencji będzie „Rola Jana Kozłowskiego w duszpasterstwie rolników w Stalowej Woli”, który przedstawi dr Marcin Bukała z IPN w Rzeszowie, a dr hab. Tadeusz Zych z Uniwersytetu Rzeszowskiego przedstawi postać Jana Kozłowskiego jako lidera lokalnej społeczności. W dyskusji panelowej, którą poprowadzi dr hab. Mieczysław Ryba, profesor KUL, postać opozycjonisty i jego działalność na tle ówczesnej sytuacji w Polsce wspominać będą m.in.: Jacek Bujak, Adam Cichocki, Marian Dojka, ks. bp Edward Frankowski, Stanisław Krupka, Ewa Kuberna, Kazimierz Rostek, Maria Szczygielska, Janusz Szkutnik i Wiesław Wojtas.

Organizatorami cyklu konferencji poświęconych Janowi Kozłowskiemu – legendzie opozycji demokratycznej są m.in. jego córka Jolanta Róża Kozłowska, IPN Oddział w Rzeszowie, Stowarzyszenie Wolnego Słowa, Wydział Zamiejscowy Nauk o Społeczeństwie Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego w Stalowej Woli oraz NSZZ „Solidarność” Region Ziemia Sandomierska.

Mariusz Kamieniecki