Przemyśleć drogę, którą kroczy dziś ludzkość

Środa, 21 maja 2014 (21:25)

Przemówienie JE ks. abp. Zygmunta Zimowskiego, przewodniczącego Papieskiej Rady ds. Służby Zdrowia i Duszpasterstwa Chorych oraz szefa Delegacji Stolicy Apostolskiej na 67. Zgromadzenie Światowej Organizacji Zdrowia odbywające się w dniach 19-24 maja br. w Genewie

 

Pani Przewodnicząca!

1. Stolica Apostolska jest świadoma negatywnych skutków zmian klimatycznych, które w różnych raportach i dokumentach przedstawia Sekretariat Światowej Organizacji Zdrowia. Skutki te często szacowane są na podstawie kosztów dodatkowych i obciążeń ponoszonych przez publiczne placówki opieki zdrowotnej i organizacje pozarządowe. Zmiany klimatyczne mają poważny wpływ na uwarunkowania zdrowia społeczne i środowiskowe, takie jak: czyste powietrze, woda pitna, wystarczająca ilość żywności i bezpieczne schronienie. Dowiedziono, że działalność człowieka w znacznym stopniu przyczyniła się do ocieplenia powierzchni Ziemi i że zmiany klimatyczne i ich konsekwencje nie zatrzymają się w przyszłości. Poza tym zaobserwowano, że zmiany klimatyczne pogłębiają istniejące już problemy zdrowotne, a na największe ryzyko narażona jest ludność już w tej chwili dotknięta chorobami wywołanymi zmianami klimatycznymi.

Wyrażając swoje zaniepokojenie zachłanną eksploatacją zasobów środowiska naturalnego, Papież Franciszek zauważył, że „nawet jeśli »natura jest do naszej dyspozycji«, zbyt często »jej nie szanujemy i nie uważamy za dar, o który należy zadbać i ofiarować w służbie innym włącznie z przyszłymi pokoleniami« ”[1]. Papież wezwał wszystkich do odpowiedzialności w realizacji polityki, która odnosi się z szacunkiem do Ziemi – naszego wspólnego domu.

W obliczu oznak „kryzysu ekologicznego”[2] moja delegacja pragnie powtórzyć apel Benedykta XVI i postawione przez niego trudne pytania. Papież pytał: „Czy możemy patrzeć obojętnie na problemy związane z takimi zjawiskami, jak: zmiany klimatyczne, pustynnienie, degradacja i utrata produktywności rozległych obszarów rolnych, zanieczyszczenie rzek i warstw wodonośnych, zanikanie różnorodności biologicznej, wzrost liczby katastrof naturalnych, deforestacja regionów równikowych i tropikalnych? Czy możemy zapomnieć o rosnącym zjawisku, jakim są tzw. uchodźcy ekologiczni?”[3]. Musimy wznieść się ponad kwestie czysto naukowe, medyczne i ekonomiczne związane ze zmianami klimatu, aby dostrzec ludzi, którzy są nimi najbardziej dotknięci. Klęski żywiołowe i katastrofy, jak to najczęściej bywa, przynoszą najwięcej strat i cierpienia ludziom żyjącym w ubóstwie, tym, którzy nie mogą korzystać ze struktur ochronnych zabezpieczających przed ekstremalnymi siłami natury, tym, którzy mają niewystarczające środki lub są ich pozbawieni, by zapewnić sobie tymczasowe schronienie i zaspokojenie podstawowych potrzeb w sytuacji, gdy ich domy zostały poważnie uszkodzone lub całkowicie zniszczone. Dlatego więc musimy na nowo przemyśleć drogę, którą kroczy dziś ludzkość.

Zastanawiając się nad tą zatrważającą sytuacją, Papież Benedykt XVI zaapelował o większą solidarność w celu zapobiegania lub przynajmniej złagodzenia wpływu zmian klimatycznych na sytuację naszych najsłabszych braci i sióstr. Takie działania wymagają nie tylko większych nakładów budżetowych i decyzji politycznych, ale jak podkreślił Ojciec Święty, trzeba promować odpowiednią kulturę we wszystkich sektorach społecznych, a także na poziomie interpersonalnym: „Należy odkryć wartości zapisane w sercu każdego człowieka, które zawsze były inspiracją do działania: współczucie i człowieczeństwo wobec innych wraz z obowiązkiem solidarności i realizacji sprawiedliwości; powinny one stać się podstawą wszystkich działań, w tym także prowadzonych przez społeczność międzynarodową”[4].

Pani Przewodnicząca, delegacja Stolicy Apostolskiej z zadowoleniem stwierdza, że raporty i plan pracy Światowej Organizacji Zdrowia w sprawie zmian klimatycznych i ochrony zdrowia są efektem oczekiwanych przemyśleń i solidarności. Tej rosnącej świadomości w zakresie ekologii należy pomagać rozwijać się i dojrzewać poprzez konkretne programy i inicjatywy dotyczące ograniczenia zmian klimatycznych w perspektywie zrównoważonego rozwoju. Mogą się do tego przyczynić właściwe decyzje i działania gospodarcze, społeczne, polityczne i technologiczne. „Obrona życia i konsekwentne promowanie zdrowia, szczególnie w krajach biednych i rozwijających się, będzie jednocześnie miarą i podstawowym kryterium horyzontu ekologicznego na szczeblu regionalnym i globalnym”[5].

2. Pani Przewodnicząca, moja delegacja docenia raport dotyczący wysiłków na rzecz leczenia zaburzeń ze spektrum autyzmu (A67/17). Raport ten ukazuje między innymi postępy w rozwijaniu świadomości, która obala niektóre mity dotyczące autyzmu i promuje partnerstwo pomiędzy organizacjami społecznymi zaangażowanymi w polepszanie świadczeń i ustalanie priorytetów w działaniach na poziomie krajowym i lokalnym. Moja delegacja żywi szczerą nadzieję, iż aktualizacja tych wytycznych w poszczególnych krajach, pod kierownictwem politycznym i przy wsparciu Światowej Organizacji Zdrowia, przyczyni się do pomocy wielu rodzinom, które często są zmuszone do samotnego brania na siebie ciężaru emocjonalnego i ekonomicznego, jaki nakłada na nie trudna odpowiedzialność troski o dzieci dotknięte autyzmem. Stolica Apostolska pragnie przyłączyć się do tych wysiłków poprzez konferencję międzynarodową organizowaną przez Papieską Radę ds. Służby Zdrowia i Duszpasterstwa Chorych, która odbędzie się w Watykanie w dniach 20-22 listopada br. pod tytułem „Osoba z zaburzeniami ze spektrum autyzmu: ożywiać nadzieję”.

3. Na koniec, Pani Przewodnicząca, delegacja Stolicy Apostolskiej dziękuje za kompetentny raport (A67/15) dotyczący karmienia piersią noworodków i dzieci. Ukazuje on wysiłki podjęte w celu zapewnienia zdrowia i dobrego samopoczucia dzieciom na całym świecie. Jest naszym przekonaniem, że organizacje silnie powiązane ze wspólnotami lokalnymi powinny być zaliczone do kluczowych partnerów we wprowadzaniu w życie tej globalnej strategii. Wyrażamy także radość, że karmienie piersią zostało zaproponowane jako zasadniczy wskaźnik do monitorowania postępów w osiąganiu zamierzonych celów. Karmienie piersią zapobiega niedożywieniu dzieci i jako takie powinno być chronione i promowane w ramach podstawowej opieki zdrowotnej. Należy ustanowić prawa, które zapewnią karmienie piersią w miejscach pracy, a także w miejscach publicznych, gdzie powinno być ono akceptowane. W odróżnieniu od wielu, którzy otwarcie krytykują matki karmiące piersią w miejscach publicznych, Papież Franciszek podczas udzielania chrztu św. w Kaplicy Sykstyńskiej w styczniu br. zachęcał matki, aby nie krępowały się nakarmić dzieci, kiedy są głodne.

Jest moim gorącym pragnieniem, żeby prace tego Zgromadzenia pomogły nam potwierdzić centralne miejsce osoby ludzkiej we wszystkich naszych działaniach na rzecz promocji zdrowia.

Niech was Bóg błogosławi

Dziękuję, Pani Przewodnicząca

 

x Zygmunt Zimowski

Arcybiskup

 

[1] Franciszek, Przemówienie do Członków Korpusu Dyplomatycznego przy Stolicy Apostolskiej, 13 stycznia 2014

[2] Jan Paweł II, Orędzie na Światowy Dzień Pokoju, 1 stycznia 1990

[3] Benedykt XVI, Orędzie na Światowy Dzień Pokoju,  1 stycznia 2010

[4] Benedykt XVI, Orędzie do Dyrektora Generalnego FAO z okazji Światowego Dnia Żywności 2011

[5] Jan Paweł II, Przemówienie podczas Konferencji na temat Środowiska i Zdrowia,  24 marca 1997