Odsłonięto popiersie gen. Andersa
Sobota, 17 maja 2014 (12:10)W przeddzień 70. rocznicy zakończenia bitwy pod Monte Cassino, na placu imienia generała Władysława Andersa w Cassino odsłonięte zostało jego popiersie. W ceremonii wzięła udział delegacja polskich kombatantów oraz harcerze i grupy rekonstrukcyjne.
Pomnik odsłonili Antoni Chrościelewski, komendant Okręgu 2 Stowarzyszenia Weteranów Armii Polskiej w Nowym Jorku, uczestnik bitwy o Monte Cassino, Wincenty Knapczyk – także uczestnik walk o wzgórze oraz córka generała Andersa, Anna Maria Anders.
Ponadto w odsłonięciu popiersia gen. Andresa uczestniczyli burmistrz Cassino, Giuseppe Golini Petrarcone oraz szef KPRM Jacek Cichocki.
Wykonane z brązu popiersie dowódcy 2 Korpusu Polskiego zostało odsłonięte na Largo Generale Anders w Cassino, przed Muzeum Historiale. Rzeźbę ufundowało Stowarzyszenie Weteranów Armii Polskiej z Nowego Jorku. Popiersie ma metr wysokości, stoi na prawie dwumetrowym granitowym piedestale. Autorem projektu jest mieszkający w USA rzeźbiarz Andrzej Pityński.
Weteran walk o Monte Cassino Antoni Chrościelewski podkreślił podczas uroczystości, że bitwa o wzgórze przeszła do historii jako legenda.
– 70 lat temu, jako 19-letni chłopiec zaprawiony syberyjskimi przejściami, wyszkolony w 2 Korpusie brałem udział w bitwie o Monte Cassino. Bitwa dzisiaj przeszła do historii jako legenda. Cmentarz na wzgórzu obok Monte Cassino jest świadectwem poświęcenia i patriotyzmu tych ludzi, którzy tutaj walczyli – powiedział Chrościelewski.
Jak zaznaczył, „dzisiaj chcemy, aby historia nie była zmieniana przez naszych przyjaciół, czy przez naszych byłych wrogów” – bo jak ocenił – „jest ona spaczana”.
– Chcemy aby ta historia pozostała tym, czym była, jasna, prosta i zwycięska. Dlatego postanowiliśmy uczcić dowódcę 2 Korpusu gen. Władysława Andersa, który był nie tylko zdolnym wojskowym strategiem, ale który był dla nas w pewnym rodzaju ojcem i opiekunem – powiedział weteran bitwy pod Monte Cassino.
Chrościelewski wyraził zadowolenie, że w uroczystościach uczestniczą polscy harcerze i grupy rekonstrukcyjne. – Proszę pamiętać o wspaniałej polskiej historii – zaapelował.
Odsłonięcie pomnika na jednym z placów Cassino to nie jedyna uroczystość tego dnia związana z gen. Andersem. W południe otwarta zostanie wystawa fotograficzna „Generał Anders – Patriota, Żołnierz, Polityk” w Muzeum Historiale. Placówka ta powstała przed 10 laty, z okazji 60. rocznicy bitwy o Monte Cassino, z inicjatywy władz miasta oraz włoskich ministerstw obrony i kultury. W muzeum przedstawiono żołnierzy wszystkich narodowości, którzy brali udział w walkach o wzgórze.
Na wystawie, przygotowanej przez ambasadę RP w Rzymie we współpracy z Muzeum Wojskowym w Białymstoku, na 20 tablicach zaprezentowano życie i działalność generała Andersa. Przypomniano również udział polskich żołnierzy w walkach o Ankonę i Bolonię.
Bitwa pod Monte Cassino, nazywana także „bitwą o Rzym”, trwała od 17 stycznia do 19 maja 1944 r. i składała się właściwie z czterech bitew między wojskami alianckimi a Niemcami. Walki miały miejsce w rejonie klasztoru na Monte Cassino. Bitwa uznawana jest za jedną z najbardziej zaciętych w okresie II wojny światowej.
18 maja 1944 r. po niezwykle zaciętych walkach żołnierze 2. Korpusu Polskiego zdobyli wzgórze Monte Cassino wraz ze znajdującym się na nim klasztorem. W bitwie zginęło 923 polskich żołnierzy, 2931 zostało rannych, a 345 uznano za zaginionych. Kilka dni po zdobyciu Monte Cassino wojska alianckie przełamały linię Gustawa na całym pasie natarcia. 4 czerwca 1944 r. do Rzymu wkroczyły oddziały amerykańskie.
W 1945 r. na Monte Cassino otwarto Polski Cmentarz Wojenny, na którym spoczywają żołnierze 2. Korpusu. W 1970 r. pochowano tam zmarłego w Londynie gen. Andersa. Obecnie na cmentarzu znajdują się 1052 imienne groby polskich żołnierzy. Na miejscu wiecznego spoczynku zdobywców Monte Cassino wyryto napis: „Przechodniu powiedz Polsce, żeśmy polegli wierni w jej służbie”.
MM, PAP