• Czwartek, 16 kwietnia 2026

    imieniny: Bernadetty, Julii, Kseni

Pamiętajmy o ofierze Żołnierzy Wyklętych

Sobota, 1 marca 2014 (09:03)

Z Iloną Gosiewską, prezes Stowarzyszenia Odra-Niemen, rozmawia Izabela Kozłowska

Zgodnie z kilkuletnią tradycją Stowarzyszenie Odra-Niemen przygotowuje szereg wydarzeń mających na celu uczczenie pamięci Żołnierzy Wyklętych. Jedną z propozycji jest Marsz Pamięci. Jak będzie przebiegał?

- Stowarzyszenie Odra-Niemen od początku ustanowienia Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych aktywnie uczestniczy w upamiętnianiu tego święta we Wrocławiu. Organizujemy konkursy tematyczne, wydarzenia multimedialne w przestrzeni publicznej, maratony filmowo-dyskusyjne. Zawsze zamawiamy w imieniu wrocławskich środowisk uroczystą Mszę Świętą w bazylice garnizonowej pw. św. Elżbiety. W tym roku oprócz powyższych wydarzeń podjęliśmy się po raz pierwszy organizacji Marszu Pamięci. Marsz ma mieć formę historycznego przekazu adresowanego do jak największej grupy mieszkańców Wrocławia. Zaczynamy od inscenizacji i rekonstrukcji w Rynku, następnie głównymi ulicami miasta dochodzimy do ronda Żołnierzy Wyklętych. Po drodze będziemy świadkami kilku inscenizacji: na ul. Krupniczej sceny z przesłuchań, na ul. Podwale przy tablicy poświęconej pomordowanym członkom organizacji niepodległościowych zostaną złożone kwiaty, a przy pomniku Rotmistrza Pileckiego odbędzie się krótka oprawa świetlna, na ul. Świdnickiej młodzi aktorzy będą przedstawiać sceny z czasów stalinowskich, po drodze zostanie wyświetlony krótki film na jednej ze ścian kamienic, na ul. Powstańców Śląskich odbędzie się scena z życia Leśnych Bohaterów i być może inne niespodzianki, na ul. Szczęśliwej ustawimy brzozowe krzyże z odblaskowymi tabliczkami z imionami i nazwiskami Żołnierzy Wyklętych, a na rondzie odbędzie się krótki występ muzyczny i inne niespodzianki. Jesteśmy głównymi organizatorami tego wydarzenia, ale wspiera nas w tym przedsięwzięciu środowisko kibiców WKS Śląsk Wrocław, które także stale bardzo mocno zaznacza swój udział w przywracaniu pamięci Niezłomnych Bohaterów. Kibice przygotowują swoje tematyczne oprawy pokazane w czasie Marszu Pamięci. Także razem ze Stowarzyszeniem Inicjatywa Historyczna, z którym stale współpracujemy przy zadaniach historycznych, oraz z naszym nowym partnerem – Stowarzyszeniem Miłość i Wolność z Brzegu, które tworzy całą reżyserię Marszu Pamięci, stworzyliśmy pozarządową grupę środowisk wrocławskich przygotowujących dla mieszkańców Wrocławia wydarzenie, które – mamy nadzieję – na stałe wpisze się w plan obchodów 1 marca we Wrocławiu. Wrocławskie Radio Rodzina obejmie patronat medialny nad wydarzeniem, a o honorowe patronaty zwracamy się do organizacji kombatanckich.

Dlatego postanowili Państwo skorzystać z takiej formy uczczenia polskich bohaterów walczących w podziemiu antykomunistycznym?

- Nasza organizacja skupia się mocno na przekazie z zakresu edukacji historycznej. Staramy się poprzez nasze działania przywracać pamięć o Żołnierzach Wyklętych – także kresowych Bohaterach II Konspiracji. Chcemy młodemu pokoleniu w formach jak najbardziej dla nich atrakcyjnych pokazać ważne wartości i postawy bohaterów oraz przybliżyć wciąż mało znaną historię Żołnierzy II Konspiracji. Współpracując z coraz większą grupą partnerów, zdobywając coraz więcej doświadczeń organizacyjnych, uznaliśmy, że mamy ciekawy pomysł na wyjście z naszym przekazem w przestrzeń publiczną. Interesuje nas przybliżanie postaw i postaci Niezłomnych jak największej grupie osób i postaramy się, aby ten Marsz Pamięci był związany wyłącznie z oddaniem hołdu Wyklętym i uczczeniu ich pamięci. We wszystkich inscenizacjach będą brali udział młodzi wolontariusze naszej organizacji, uczniowie, studenci oraz kibicie. Idea tego wydarzenia jest taka, aby już samo przygotowanie Marszu angażowało młodych ludzi i przybliżało im tematykę Żołnierzy II Konspiracji. Wszyscy wspólnie pracujemy nad elementami tego wydarzenia, a pokazywane klipy zapraszające na Marsz Pamięci wzmacniają przekaz tego święta i trafiają do szerokiego kręgu młodego pokolenia. Stworzyliśmy wydarzenie na Facebooku oraz pierwszy z cyklu filmów zapraszających do udziału w Marszu. Na filmie do wzięcia udziału w obchodach święta zachęca p. Lidia Lwow-Eberle, żołnierz V Brygady Wileńskiej AK, wspaniała bohaterka czasów obu okupacji. Za chwilę będą na nasze wydarzenia zapraszać również znani raperzy, młodzi wolontariusze, środowisko kibicowskie, a przede wszystkim kolejna wspaniała bohaterka – pani kpt Weronika Sebastianowicz, kresowy żołnierz wyklęty, żołnierz II konspiracji, wielka przyjaciółka młodzieży, wspierająca akcje przywracania pamięci o jej pokoleniu.

Coraz więcej Polaków angażuje się w obchody Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych, uczestnicząc we Mszach św. i nabożeństwach w intencji polskich bohaterów oraz marszach, spotkaniach, widowiskach, turniejach upamiętniających żołnierzy podziemia niepodległościowego. To pokazuje, że jest sens i potrzeba podejmowania się tego typu przedsięwzięć...

- Pamięć o Żołnierzach Wyklętych, o bohaterach walczących o wolną Polskę trzeba mocno nagłaśniać z wielu powodów. Jednym z nich jest fakt, że jeszcze żyją nieliczni bohaterowie tego okresu, którzy przez lata nazywani bandytami byli wykluczeni z naszej pamięci. Im należy zdążyć oddać hołd, zdążyć przywrócić ich naszej pamięci. Należy także pokazać tych Wyklętym, których grobów ciągle szukamy, o których dopiero zaczynamy głośno mówić. To jest cała elita wspaniałych postaci, przekrój tamtego społeczeństwa. Grupa osób zakatowana, zapomniana albo odsunięta na boczny tor. Zaglądając jednak do ich życiorysów, odkrywamy niezwykłe wartości, którymi się kierowali, niezłomność, odwagę i wielką chęć życia w wolnej Ojczyźnie. Trzeba także przypominać o życiu i ofierze Żołnierzy Wyklętych ze względu na żyjące rodziny poległych i pomordowanych. Ich dzieci i wnuki mają prawo czuć dumę wynikającą z faktu niezwykłego poświęcenia swoich Ojców, Matek, Dziadków. Pamięć o Wyklętych to także niezwykle ważna misja edukacyjna. Dzisiaj, kiedy młodym ludziom brakuje autorytetów, to właśnie Żołnierze Niezłomni stają się dla nich ważnym i autentycznym drogowskazem w życiu społecznym. Pracując na co dzień z młodzieżą, widzimy, jak łatwo Żołnierze Wyklęci pociągają za sobą młode pokolenie. Wystarczy tylko im tych Bohaterów pokazać i my staramy się to robić m.in. poprzez organizację wydarzeń 1 marca, w Narodowym Dniu Pamięci Żołnierzy Wyklętych. Cześć i chwała Bohaterom!

Dziękuję za rozmowę.

Izabela Kozłowska