Szukając sprawiedliwości społecznej
Wtorek, 25 lutego 2014 (14:49)Sędzia Marek Przysucha z Sądu Okręgowego w Częstochowie skierował wniosek do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w Luksemburgu o rozpatrzenie zgodności obniżenia emerytur byłym esbekom z prawem unijnym. Ten problem w sensie prawnym był przedmiotem rozpoznawania przez Trybunał Konstytucyjny jeszcze wtedy, gdy ja byłem jego sędzią.
Wówczas stanowisko Trybunału było dość jednoznaczne. Oczywiście, kierując się zasadami konstytucyjnymi, trzeba pamiętać o zasadzie podstawowej – obywatel powinien mieć zaufanie do państwa i stanowionego prawa. Inaczej mówiąc, jeżeli państwo ustanowiło takie emerytury, należy prawo do tych świadczeń szanować.
Natomiast z drugiej strony, jeżeli się dobrze wczytać się w artykuł 2 Konstytucji RP – z którego powyższa zasada wynika – to mówi on, iż Polska jest demokratycznym państwem prawnym, ale realizującym zasady sprawiedliwości społecznej. O tym drugim członie niestety wszyscy zapominają. Dla mnie jest poza wszelkim sporem fakt, iż osoby, które reprezentowały totalitarny ustrój komunistyczny – a szczególnie Służba Bezpieczeństwa i inne służby specjalne – nie mają żadnych praw do szczególnych przywilejów.
Ponadto od 25 lat nie uregulowano tej sytuacji w sensie prawnym – osoby poszkodowane przez totalitarny system często dostają niższe świadczenia niż ich oprawcy, czyli właśnie ówcześni funkcjonariusze SB, którzy otrzymują stosunkowo wysokie emerytury.
Zestawienie chociażby tych dwóch faktów wyraźnie wskazuje, że utrzymanie emerytur byłych esbeków na tym samym poziome lub ich zwiększenie byłoby naruszeniem konstytucyjnej zasady realizacji sprawiedliwości społecznej. Wywołuje we mnie daleko idące zdumienie, że polski sąd w ogóle nad tą kwestią się zastanawia. Dla mnie zrównanie świadczeń byłych funkcjonariuszy SB z normalnym zaopatrzeniem emerytalno-rentowym jest niczym innym, jak realizowaniem konstytucyjnej zasady sprawiedliwości społecznej.
Autor jest sędzią Trybunału Konstytucyjnego w stanie spoczynku.
Wiesław Johann