Żołnierze wyklęci wracają

Sobota, 22 lutego 2014 (19:04)

Z Norbertem Wasikiem, prezesem Towarzystwa Torunium im. Antoniego Bolta, rozmawia Izabela Kozłowska

 

W jaki sposób Towarzystwo Torunium im. Antoniego Bolta planuje uczcić Narodowy Dzień Pamięci „Żołnierzy Wyklętych”?

- Przede wszystkim chcemy być kolejną cegiełką w procesie budowy należnej pamięci dla żołnierzy wyklętych. Z radością angażujemy się w inicjatywy, które dochodzą do skutku dzięki współpracy różnych środowisk, dzięki porozumieniu wielu patriotycznych organizacji, kiedy najważniejszy staje się wspólny dla nich cel.

Zaczynamy już dziś, organizując wespół z p. Michałem Rybickim i Związkiem Żołnierzy Narodowych Sił Zbrojnych w Toruniu koncert poświęcony pamięci żołnierzy wyklętych. Wystąpi znany polski bard Andrzej Kołakowski. Następnie 25 lutego odbędzie się w Toruniu spotkanie z Tadeuszem M. Płużańskim. 1 marca Inicjatywa Obywatelska – Park im. Żołnierzy Niezłomnych wspólnie z Towarzystwem Torunium im. Antoniego Bolta i Związkiem Żołnierzy Narodowych Sił Zbrojnych w Toruniu organizują kwestę na rzecz ekshumacji i identyfikacji żołnierzy wyklętych. Inicjatorem wydarzenia jest Fundacja Niezłomni im. Zygmunta Szendzielarza Łupaszki. W tym roku kwesta będzie miała zasięg ogólnopolski. Osoby chętne do współpracy, w ramach wolontariatu, na terenie Torunia prosimy o kontakt. Zapraszamy również do współpracy firmy, które chciałyby wesprzeć akcję finansowo. Równocześnie z kwestą ruszamy z akcją informacyjną „Niezłomny jest w Tobie”. Jest to kampania informacyjna na temat badań genetycznych związanych z identyfikacją żołnierzy podziemia niepodległościowego.

Rocznicowe przywracanie pamięci o bohaterach Podziemia Antykomunistycznego w Toruniu z okazji Narodowego Dnia Żołnierzy Wyklętych kończymy 8 marca grą terenowo-sprawnościową dla szkół „O Szablę Rotmistrza” animowaną co roku przez Klub Szewska Pasja, w której to działacze Towarzystwa Torunium im. Antoniego Bolta werbalnie pomagają w organizacji. Co najważniejsze, nie jest to ostatni i jedyny głos toruńskich środowisk patriotycznych dotyczący żołnierzy wyklętych. 10 maja czeka nas kolejna, IV już edycja Toruńskiego Marszu Pułkownika Pileckiego, który połączony będzie z odsłonięciem pomnika poświęconego pamięci żołnierzy wyklętych, a powstałego w wyniku wspólnego zaangażowania i wysiłku tych właśnie środowisk.

Wspomniał Pan, że Towarzystwo Torunium włącza się do planowanej na marzec 2014 kwesty na rzecz ekshumacji i identyfikacji żołnierzy wyklętych. W tym roku kwesta będzie miała zasięg ogólnopolski. Jak będzie przebiegała w Toruniu?

– Koordynatorem całej akcji w Toruniu i okolicach jest sekretarz Towarzystwa Torunium Piotr Kucharek. To w głównej mierze – co muszę z uznaniem i pewną satysfakcją przyznać – na jego rękach spoczywa trud obowiązku, powinności wobec tej inicjatywy. Wraz z Inicjatywą Obywatelską – Park im. Żołnierzy Niezłomnych i Związkiem Żołnierzy Narodowych Sił Zbrojnych w Toruniu do wspólnej kwesty, poza oczywiście członkami Torunium, udało nam się zaprosić m.in.: nauczycieli z Zespołu Szkół nr 26 w Toruniu, Związek Strzelecki Rzeczypospolitej – Drużyna 3366 Toruń, Grupę Rekonstrukcji Historycznej NSZ w Toruniu, Stowarzyszenie „Żertwa” oraz osoby prywatne – łącznie 32 wolontariuszy. Lista nie jest jeszcze zamknięta. W dalszym ciągu zgłaszają się kolejne osoby, co niezmiernie nas cieszy. Wart podkreślenia jest fakt, iż każdy z kwestujących będzie posiadał specjalny identyfikator oraz puszkę. Przygotowania do kwesty, jak też akcji informacyjnej „Niezłomny jest w Tobie” idą pełną parą. Wsparcie ze strony Diecezjalnej Kurii Toruńskiej umożliwi nam dotarcie z akcją „Niezłomny jest w Tobie” oraz samym wolontariatem do 192 parafii w całym okręgu. Rozesłaliśmy również do ponad 100 toruńskich firm prośbę o wsparcie tej szczytnej inicjatywy. Informacje dotyczące planowanego wydarzenia dotarły już do toruńskich gimnazjów, szkół średnich i lokalnych mediów.

1 marca torunianie dadzą świadectwo?

– Oczywiście! W Narodowy Dzień Pamięci „Żołnierzy Wyklętych” kwestować będziemy na toruńskiej starówce, jak również w kilku innych miejscach, o czym na bieżąco będziemy informować na stronach internetowych Inicjatywy Obywatelskiej – Park im. Żołnierzy Niezłomnych oraz Towarzystwa Torunium im. Antoniego Bolta. Korzystając z okazji, pragnę zaapelować do wszystkich: widząc wolontariuszy kwesty, wspomagajcie Państwo słuszną sprawę. To przecież między innymi dzięki nim, żołnierzom wyklętym, bohaterom niezłomnym, dzisiaj żyjemy w Polsce, mówimy w ojczystym języku.

Kwesta na rzecz ekshumacji i identyfikacji żołnierzy wyklętych jest inicjatywą obywatelską. Jak Pan postrzega wsparcie instytucji państwowych, w tym Ministerstwa Obrony Narodowej, dla krzewienia pamięci o żołnierzach niezłomnych?

– Niewątpliwie jest one niewystarczające. Brakuje, choćby w mediach, kampanii informacyjnej, jaka towarzyszy często imprezom czy rocznicom mniejszej rangi. Przedstawiciele władz, również tych lokalnych, chętnie fotografują się przy takich okazjach, gdyż pamięć o żołnierzach wyklętych stała się na swój sposób modna, więc chociażby ze względu na public relations dobrze widziane jest pokazać się podczas uroczystości – nie oszukujmy się – organizowanych głównie dzięki wysiłkom różnych stowarzyszeń społecznych, samych kombatantów czy młodzieży narodowej, tudzież innych organizacji pozarządowych. Niestety w wielu przypadkach poza powierzchowną, nazwijmy to umownie, zewnętrzną frazeologią sympatii dla niezłomnych nic za tym nie idzie. Instytucje państwowe – proszę wybaczyć mój kolokwializm – już tak nie garną się do wspierania tego typu inicjatyw. Zwłaszcza gdy chodzi o ich zaangażowanie finansowe.

W Narodowy Dzień Pamięci „Żołnierzy Wyklętych” zauważamy, że wciąż mało o nich wiemy, że nie zostali nigdy dotąd dostatecznie uczczeni...

– Obecnie wiedza historyczna – również ta o żołnierzach wyklętych – podawana jest w fatalnej i nieatrakcyjnej formie. Nie mówiąc już, że w dużej mierze jest ona wciąż zakłamywana. Jednak legenda żołnierzy powstania antykomunistycznego z roku na rok przybiera na sile. Powoli, ale systematycznie zmienia się podejście młodego – i nie tylko młodego – pokolenia do historii. Młodzież chce wiedzieć więcej, pielęgnować pamięć o tych, którzy przelewali krew za Ojczyznę. Zaczyna szukać innych wartości, nie wystarcza jej tylko zwykły konsumpcjonizm. Patriotyzm, tożsamość, odwaga, gotowość do poświęceń reprezentowane przez żołnierzy wyklętych, często ich rówieśników, może imponować i imponuje. Dzisiaj wszyscy musimy walczyć – o pamięć, o godne miejsce w historii dla naszych bohaterów, o ich dobre imię, o ukaranie – czy choćby symboliczne napiętnowanie – ich prześladowców i morderców. Miejmy przy tym nadzieję, że okażemy się godnymi spadkobiercami ideałów żołnierzy niezłomnych, a kolejnym pokoleniom przekażemy wartości najważniejsze dla każdego Polaka, którymi są: Bóg, Honor i Ojczyzna.

Jakie przesłanie kierowane jest do nas przy okazji Narodowego Dnia Pamięci „Żołnierzy Wyklętych”?

– Wydaje się, że najważniejszym przesłaniem jest tu przywracanie pamięci o bohaterach, którzy swoim życiem walczyli o wolną Polskę, a nie Polskę zniewoloną i wrzuconą w sidła totalitarnego i jakże przecież zbrodniczego systemu komunistycznego. Wszak są to bohaterowie, którzy w słusznej sprawie stracili swoje życie. Są to bohaterowie, których wiara w prawdziwe wartości była tak silna, że oprawcy pragnęli zabić nawet pamięć o nich. W końcu są to bohaterowie, których pozbawiono prawa do bycia człowiekiem, których katowano, potem mordowano i w końcu pogrzebano w często w bezimiennych mogiłach. Dziś powoli wygrywamy pamięć o żołnierzach wyklętych. Niech ten dzień będzie naszym wspólnym żywym pomnikiem, jaki my, Polacy, stawiamy żołnierzom niezłomnym. Żołnierze wyklęci wracają, a wraz z nimi pamięć o nich!

Dziękuję za rozmowę.