Nie żyje gen. Stefan Bałuk "Starba"

Czwartek, 30 stycznia 2014 (13:25)

Zmarł generał Stefan Bałuk ps. „Starba” – fotoreporter wojenny, żołnierz legendarnej jednostki cichociemnych, uczestnik Powstania Warszawskiego i honorowy obywatel stolicy.

O śmierci generała poinformowała przewodnicząca rady m.st. Warszawy Ewa Malinowska-Grupińska podczas dzisiejszej sesji.  Pamięć „Starby” radni uczcili minutą ciszy.

W dniu 15 stycznia br. informowaliśmy o setnych urodzinach żołnierza legendarnej jednostki polskich komandosów.

Generał Bałuk przyszedł na świat 15 stycznia 1914 roku w Warszawie. Tutaj też ukończył Gimnazjum im. J. Zamoyskiego oraz Wydział Finansowo-Ekonomiczny warszawskiej Szkoły Nauk Politycznych.

We wrześniu 1939 roku przydzielony do 9. Batalionu Pancernego w Lublinie, a następnie – po przedostaniu się do Francji – do 10. Pułku Strzelców Konnych 10. Brygady Kawalerii Pancernej.

Muzeum Powstania Warszawskiego w biogramie gen. Stefana Bałuka podaje, że 6 września 1939 roku zgłosił się on ochotniczo do Kadry 9. Batalionu Pancernego w Lublinie, przekształconego w Ośrodek Zapasowy Broni Pancernej Nr 2.

„Starba” z jednostką wycofywał się na Wschód. Podczas próby ewakuacji na Węgry został ujęty przez oddział sowiecki, po czym zwolniony; kolejny raz ujęty w Worochcie, zdołał uciec i następnie przez Węgry, Rumunię i Bejrut przedostać się do Francji, gdzie dotarł 20 grudnia 1939 roku.

Generał Bałuk po przybyciu do Francji został wcielony do formowanej 10. Brygady Kawalerii Pancernej płk. Maczka, następnie skierowany do 10. Pułku Strzelców Konnych (10. psk). Po klęsce Francji w czerwcu 1940 r. ewakuowany do Wielkiej Brytanii, gdzie służył początkowo w 10. BKPanc. szkolącej się w Szkocji, po czym w maju 1942 r. wyraził chęć walki w okupowanej Polsce i został skierowany na szkolenie wywiadowczo-dywersyjne cichociemnych w szkole wywiadu w Glasgow.

Zmarły bohater został zrzucony na spadochronie na tereny okupowanej Polski w 1944 roku. Był on jednym z 316 komandosów Armii Krajowej, którzy byli przerzuceni do Ojczyzny. Generał Bałuk wypełniał obowiązki wywiadowcy, dokumentalisty i fotografa.

Generał Bałuk był inicjatorem budowy pomnika Armii Krajowej przed siedzibą Sejmu RP i wieloletnim przewodniczącym komitetu budowy tego pomnika, który doprowadził do jego realizacji.

Izabela Kozłowska