Odkrywanie Powstania Styczniowego

Środa, 18 grudnia 2013 (15:19)

Ponad sto imprez kulturalnych, edukacyjnych, sportowych i turystycznych w kraju i kilkadziesiąt na Mazowszu odbyło się w ramach ogólnopolskiego projektu autorskiego Roberta Grudnia „Każdemu marzy się wolność”. Cykl koncertów, wystaw, rajdów, spotkań z młodzieżą upamiętniał wybitne postacie Powstania Styczniowego związane z danym regionem.

Bohaterem południowego Mazowsza był Dionizy Czachowski, jeden z najwybitniejszych dowódców powstania i kuzyn Fryderyka Chopina. Rodzina Czachowskich wywodziła się z ziemi płockiej, ale dzieciństwo i młodość Dionizego związane jest z ziemią białobrzeską i radomską.

Na potrzeby projektu prowadzone były badania archiwalne, które pozwoliły na ustalenie szczegółów biograficznych Dionizego Czachowskiego, w tym potwierdzenia jego daty chrztu. Dlatego uroczysta inauguracja projektu odbyła się w Niedabylu (powiat białobrzeski), gdzie przyszły bohater przyszedł na świat. To miejsce jest trównież wyjątkowe dla autora projektu Roberta Grudnia, radomianina, znanego muzyka, kompozytora, solisty Filharmonii Lubelskiej, który także rodzinnie związany jest z tą miejscowością.

– Od dziecka słyszałem opowieści, jak mały Fryderyk z matką przyjeżdżał do Niedabyla. Opowiadała o tym moja mama, ojciec, dziadkowie, sąsiedzi. Dionizy Czachowski był w tych opowieściach wzorem patrioty, drogowskazem na przyszłość, Fryderyk Chopin powodem do dumy, że nasi pradziadowie spotykali kogoś, kim nieprzerwanie przez 200 lat zachwyca się świat – wyjaśnia Robert Grudzień.

Przez kolejne miesiące odbywały się koncerty w miejscach związanych z powstaniem styczniowym i jego uczestnikami, tworząc niepowtarzalną trasę turystyczną południowego Mazowsza. Znalazły się na niej m. in. Iłża, Sienno, Garbatka Letnisko, Brzóza, Białobrzegi, Lipsko, Bukówno, Jawor Solecki, Krępa Kościelna, Radom, Janowiec nad Wisłą, Zwoleń, a także Czarnolas, gniazdo rodzinne Jana Kochanowskiego.

Koncerty odbywały się w zabytkowych kościołach, będących często nieco zapomnianymi perełkami architektonicznymi południowego Mazowsza. Imprezy były organizowane we współpracy z lokalnymi samorządami, parafiami, szkołami, bibliotekami, domami kultury, organizacjami społecznymi, turystycznymi a także prywatnymi osobami.

W projekcie wzięły udział gwiazdy scen operowych i teatralnych, jak Alicja Węgorzewska, Małgorzata Walewska, Grażyna Barszczewska, Jerzy Zelnik, Zbigniew Zamachowski,  także znakomici soliści Teatru Muzycznego w Łodzi oraz Filharmonii Lubelskiej. Każdy koncert opatrzony był komentarzem historycznym, informującym o lokalnych wydarzeniach i bohaterach Powstania Styczniowego, autorstwa Anny Dreli, dziennikarki i historyka, koordynatora projektu.

Jednak projekt „Każdemu marzy się wolność” to nie tylko gratka dla melomanów. Ogromną popularnością cieszyły się rajdy rowerowe z Radomia do Niedabyla, Bukówna i Jawora Soleckiego, w których łącznie wyruszyło w trasę ponad 200 osób. Najmłodsi uczestnicy mieli po osiem lat, a najstarszych śmiało można zaliczyć do grona seniorów. Tłumy publiczności zgromadziły koncerty grupy „Claret Gospel” z Wybrzeża Kości Słoniowej. Goście z Afryki opracowali pieśń „Marsz, marsz Polonia” i odśpiewali ją w języku polskim.

Ważnym partnerem było Muzeum Niepodległości w Warszawie. Z tej instytucji wypożyczona została wystawa „Gorzka chwała – powstanie 1863”, która odwiedzała kolejne miejscowości w Polsce. Inicjatywie patronował także Adam Struzik marszałek województwa mazowieckiego.

Letnie tournée okazało się sukcesem, wystawę zobaczyło ponad 60 tys. osób. Uroczysty finał odbył się 9 grudnia w Muzeum Niepodległości w Warszawie. Tym razem Robert Grudzień zaprosił do udziału w koncercie Grażynę Barszczewską, Jerzego Zelnika i Olgierda Łukaszewicza oraz wybitnych artystów młodego pokolenia Małgorzatę Sęk (wiolonczela), Dominika Sutowicza (tenor), Piotra Wiercińskiego (fortepian). Były gromkie oklaski i podziękowania za ogrom pracy włożonej w  przygotowanie całorocznych obchodów Powstania Styczniowego.

Dyplom uznania wręczył Robertowi Grudniowi Witold Prandota, który reprezentował kancelarię marszałka województwa mazowieckiego. Dziękował także Tadeusz Samborski, zastępca dyrektora departamentu kultury Urzędu Marszałkowskiego Województwa Mazowieckiego.

Kamila Wrzesińska