Przywracają blask Twierdzy Przemyśl

Środa, 23 października 2013 (21:29)

Słynna Twierdza Przemyśl ma być otwarta dla turystów. To efekt porozumienia 11 samorządów, w tym miasta i gminy Przemyśl zrzeszonych w Związku Gmin Fortecznych, które chcą uratować ten unikatowy w skali europejskiej zabytek. Podpisano umowy z wykonawcami. W najbliższych dniach ruszą pierwsze prace.

Wzniesiona na przełomie XIX i XX w., unikatowa w skali europejskiej Twierdza Przemyśl jest trzecią co do wielkości w Europie, po twierdzach Verdun i Antwerpii. Dwa pierścienie fortyfikacji po wybuchu I wojny światowej przez kilka miesięcy powstrzymywały armię rosyjską kierującą się na zachód i południe Europy.

Większość z liczącego 45 km pasma fortów wchodzących w skład Twierdzy jest zrujnowana, nie przypomina swej dawnej świetności, a często bywa niebezpieczna dla zwiedzających. Mimo to obiekty wciąż prezentują unikatowe wartości historyczne, architektoniczne i – co ważne dla turystów – także panoramiczne, które warto wyeksponować.

Nowe otwarcie Twierdzy Przemyśl będzie możliwe dzięki środkom z budżetu państwa, budżetów gmin skupionych w Związku Gmin Fortecznych oraz dzięki dofinansowaniu ze środków europejskich. Program dzięki porozumieniu 11 samorządów, na terenie których znajdują się forty, pochłonie ponad 21,7 miliona złotych. To jeden z największych w Polsce projektów rewitalizacji terenów postmilitarnych i postindustrialnych.

Inwestycje będą realizowane przez lokalne firmy. Przetargi wygrały cztery firmy i konsorcja. Wydano już 16 pozwoleń na budowę. Prace, które mają rozpocząć się w ciągu kilku najbliższych dni, obejmą m.in. rewitalizację dróg fortecznych w Siedliskach i Kruhelu Wielkim, utworzenie ścieżki historyczno-przyrodniczo-dydaktycznej Stubno – Starzawa – Kalników oraz zagospodarowanie trasy od Bramy Sanockiej Dolnej do Bramy na Zniesieniu. Dawną świetność odzyskają 24 obiekty, wśród nich forty, mosty, przeprawy drogowe. Rewitalizacji doczeka się także zespół dworsko-parkowy w Babicach i pałac w Birczy, gdzie odpowiednio mają powstać centrum konferencyjne i baza noclegowa dla turystów.

– Zainwestowane środki jeszcze bardziej uatrakcyjnią Twierdzę Przemyśl i przybliżą ją turystom – uważa Beata Kop, dyrektor biura Związku Gmin Fortecznych. – W ramach pierwszego etapu planowane jest udostepnienie ok. 20 proc. obiektów fortecznych. Następne etapy zakładają kolejne prace drogowe oraz prace związane z udostępnieniem fortów głównie południowej części twierdzy oraz obiekty forteczne znajdujące się na terenie miasta Przemyśla – dodaje Beata Kop. Pierwsze efekty prowadzonych przez Związek Gmin Fortecznych prac mają być widoczne już pod koniec przyszłego roku po zakończeniu I etapu renowacji.

Kolejnym projektem partnerskim realizowanym przez miasto Przemyśl i okoliczne gminy ma być projekt turystyczno-rekreacyjny „Błękitny San” dotyczący zagospodarowania dorzecza rzeki San.

Mariusz Kamieniecki