Nowa atrakcja skansenu

Wtorek, 15 października 2013 (19:26)

Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku – największa tego typu placówka w Polsce, wzbogaciła się o kolejny zabytek. Jest nim dobrze zachowany dwór szlachecki ze Święcan koło Biecza.

Dwór zbudowany z drewna jodłowego i cegły powstał w 1861 r. Do 1927 r. obiekt był w posiadaniu rodziny Olszewskich, a później należał do rodziny Grzegorczyków. Jako jeden z nielicznych ocalał podczas powojennej parcelacji majątków w ramach tzw. reformy rolnej. O kupno obiektu przez kilkadziesiąt lat zabiegali kolejni dyrektorzy sanockiego skansenu. Udało się dopiero w 2003 r.

Obiekt jako przykład dworu rodziny średnioszlacheckiej pod względem zamożności został przeniesiony do Sanoka. Rekonstrukcja zajęła 10 lat. Udało się zachować 80 proc. oryginalnej konstrukcji. Nowe jest pokrycie dachu, drzwi oraz okna. Wyposażenie dworu stanowi ok. tysiąc eksponatów z dawnych domów szlacheckich.

– Dwór wypełnia lukę w skansenie, bowiem do przykładów zabudowy wiejskiej i małomiasteczkowej dołączył jeszcze sektor dworski z wyposażeniem charakterystycznym dla średniozamożnego szlachcica z Podkarpacia. Dwór ma powierzchnię ok. 400 metrów kwadratowych, liczy 11 pomieszczeń, począwszy od kuchni, jadalni po pokój dziecięcy, gabinety, sypialnię i jest obecnie największym obiektem skansenu – wyjaśnia Jerzy Ginalski, dyrektor Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku.

W dworze znajduje się domowa kaplica z oddzielnym wejściem ozdobiona polichromią ścienną w stylu neogotyckim i obrazami religijnymi z końca XIX wieku.

Założony w 1958 r., u stóp Gór Słonnych skansen w Sanoku liczący ponad 150 obiektów i ponad 30 tysięcy eksponatów począwszy od XVII-XX wieku zaliczany jest pod tym względem do największych w Polsce.

Obszar skansenu obejmuje 38 ha, a jego zabudowę podzielono na pięć sektorów ekspozycyjnych odpowiadających grupom etnograficznym zamieszkującym tereny dawnego Podkarpacia: – Bojków, Łemków, Dolinian oraz Pogórzan wschodnich i zachodnich. Są tam chałupy, kuźnie, wiatraki, młyny wodne, tartak, karczma a nawet remiza strażacka. Obiekty sakralne, kościoły i cerkwie, a także rekonstrukcja Galicyjskiego Rynku – centrum dawnego małego miasteczka z II połowy XIX wieku.

Mariusz Kamieniecki