Żołnierze niezłomni uczczeni w Zduńskiej Woli
Piątek, 27 września 2013 (09:08)Z Jarosławem Stulczewskim ze Społecznego Komitetu Obchodów Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych w Zduńskiej Woli rozmawia Izabela Kozłowska
Uroczyste odsłonięcie pomnika Żołnierzy Wyklętych Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość” odbędzie się dziś w Zduńskiej Woli. Jak zrodził się pomysł stworzenia tego obelisku?
– Pomysł zrodził się spontanicznie. Od 2012 roku w Zduńskiej Woli organizujemy obchody Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych. Pewnego dnia, będąc na miejscowym cmentarzu, odnalazłem nagrobek, na którym znajdowała się mała tabliczka upamiętniająca komendanta Józefa Przybylskiego ps. „Z-8” i „Jeleń”.
O swoim odkryciu i osobie Przybylskiego opowiedziałem pani Grażynie Barton, która od razu powiedziała, że ten człowiek zasługuje na godne upamiętnienie, a przede wszystkim przywrócenie w pamięci rodaków. Powołany został Społeczny Komitet Obchodów Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych, który miał się zająć organizacją uroczystości 1 marca oraz budową pomnika upamiętniającego naszych bohaterów.
Małymi krokami udało nam się zgromadzić dwadzieścia osób reprezentujących różne grupy społeczne, stowarzyszenia i organizacje. Od stycznia 2013 roku rozpoczęliśmy swą działalność zmierzającą do wybudowania pomnika upamiętniającego żołnierzy wyklętych.
Kim był komendant Józef Przybylski ps. „Z-8” i „Jeleń”?
– Jest on polskim bohaterem, żołnierzem niezłomnym, który pozostał wierny ideałom: Bogu, Honorowi i Ojczyźnie. Został on aresztowany wraz ze swoim kolegą za działalność antykomunistyczną. Mimo wielu represji nie wydał swoich ludzi, nie zdradził ich. Dzięki temu inni działacze lokalnego WiN nie zostali pociągnięci do odpowiedzialności za walkę z komunistami. Znam to z relacji żyjących podkomendnych Przybylskiego.
Wiemy, że struktury prowadzone przez „Z-8” prowadziły silną propagandę przed referendum w 1946 roku. Brali oni udział w akcji rozbrojenia posterunku milicji w miejscowości Korczew koło Zduńskiej Woli. W wyniku przeprowadzonej akcji udało się zarekwirować powielacz, który został przekazany dla WiN w Zduńskiej Woli.
Jak będzie wyglądał wspomniany pomnik?
– Pomnik ten ma ponad 3 metry wysokości. Stanowi go metalowy krzyż, na którym umieszczony jest orzeł Wojska Polskiego wykonany z blachy nierdzewnej. Jest to orzeł, który na swoich czapkach nosili żołnierze niezłomni. Pod krzyżem znajduje się głaz polny ścięty pod kątem 45 stopni.
Na nim umieściliśmy napis: „Żołnierzom Wyklętym walczącym z sowieckim okupantem i komunistycznym zniewoleniem w ruchu oporu bez wojny i dywersji ”Wolność i Niezawisłość„ komendantowi obwodu Zduńska Wola Józefowi Przybylskiemu (1920-1950) ps. ”Jeleń„, ”Z-8„ i jego podkomendnym Zduńskowolanie”. Ponadto dodana jest myśl Zbigniewa Herberta: „Nie dajmy zginąć poległym”.
Data odsłonięcia pomnika upamiętniającego polskich bohaterów zapewne nie jest przypadkowa...
– Uroczystości odbędą się w rocznicę powstania pierwszej polskiej organizacji konspiracyjnej Służby Zwycięstwa Polski. Rozpoczną się one w bazylice mniejszej Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny o godz. 10.00 programem słowno-muzycznym przygotowanym przez młodzież II Liceum Ogólnokształcącego im. Jana Pawła II.
Następnie sprawowana będzie uroczysta Msza św. w intencji żołnierzy wyklętych Zrzeszenia Obwodu WiN Zduńska Wola. Po Eucharystii w asyście pocztów sztandarowych, delegacji, przedstawicieli Wojska Polskiego i orkiestry dętej przejdziemy ulicami naszego miasta do alei Kościuszki. Tam zostanie odsłonięty pomnik poświęcony członkom Obwodu WiN Zduńska Wola i jego komendantowi Józefowi Przybylskiemu (1920-1950) ps. „Jeleń” i „Z-8”.
W uroczystościach wezmą udział pani Zofia Pilecka-Optułowicz, córka rotmistrza Witolda Pileckiego, oraz pani Mirosława Wróblewska-Pindel, chrześnica komendanta Przybylskiego. Obecni będą także trzej z czterech podkomendnych Józefa Przybylskiego.
Patronat honorowy nad całością uroczystości objął Zarząd Główny Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość” w Lublinie. Obecny będzie także prezes zrzeszenia pan Zbigniew Młyniec. Po uroczystościach zostanie zaprezentowana wystawa „Żołnierze Warszyca” w naszym miejskim domu kultury. Została ona przygotowana przez IPN oddział Łódź.
Uroczystości zakończą się w sobotę...
– Drugi dzień jest inicjatywą lokalnej Młodzieży Wszechpolskiej. Rozpoczniemy go o godz. 12.00 od Mszy św. w kaplicy Trójcy Świętej. Będzie ona sprawowana w intencji żołnierzy Narodowych Sił Zbrojnych. Następnie w sali konferencyjnej mieszczącej się przy kościele św. Antoniego zostanie wyświetlony film Aliny Czerniakowskiej pt. „Czy warto było tak żyć?”. Jest to obraz upamiętniający żołnierzy wyklętych, m.in. gen. Stanisława Sojczyńskiego ps. „Warszyc”.
O godz. 14.30 przejdziemy ulicami Zduńskiej Woli w Marszu Pamięci Żołnierzy Wyklętych. Pochód wyruszy spod kaplicy Trójcy Świętej pod pomnik Żołnierzy Wyklętych.
Żołnierze niezłomni w pewnych środowiskach wciąż są lekceważeni. Ich upamiętnianie jest bardzo ważnym wydarzeniem...
– Pani Grażyna Barton, przewodnicząca Społecznego Komitetu Obchodów Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych w Zduńskiej Woli, zwróciła uwagę, że stawiany przez nas pomnik ma służyć kolejnym pokoleniom. Obelisk ten ma przypominać o polskich bohaterach.
W ten sposób wyrażamy pragnienie, aby żołnierze wyklęci byli na stałe obecni w sercach Polaków, a szczególnie tych najmłodszych. Oni będę mieli za zadanie przekazać prawdę i historię naszej Ojczyzny. Dlatego też dzisiejsza uroczystość skierowana jest przede wszystkim w stronę naszej młodzieży. Będzie to w pewnym sensie żywa lekcja historii.
Dziękuję za rozmowę.
Izabela Kozłowska