Zabytki techniki w Polsce

Poniedziałek, 26 sierpnia 2013 (18:00)

Najnowszy wpis Andrzeja Berezowskiego opublikowany na blogAID

Wrzesień to dobry czas, by zwiedzać Polskę. Tym bardziej że mamy sporo zabytków techniki, które są świadectwem naszej tradycji industrialnej i przykładem piękna architektury przemysłowej. Cztery z nich są oddziałami Muzeum Techniki.

Dziś o Chlewiskach

Najłatwiej dojechać do Chlewisk, jadąc z Warszawy lub Krakowa drogą międzynarodową E-7 i skręcając w Szydłowcu na drogę wojewódzką nr 727, która łączy Szydłowiec z Przysuchą. Chlewiska oddalone są od Szydłowca (woj. mazowieckie) o dziewięć kilometrów.

Oddział mieści się w zabytkowej hucie żelaza. Hutę wybudowało w latach 1890-1892 Francuskie Towarzystwo Metalurgiczne. Z przerwami działała do roku 1940. W zatrudniającym około 200 osób zakładzie produkowano surówkę i odlewy. Wielki piec pracował z wydajnością około 10 ton na dobę. Wyłączyli go Niemcy w 1940 roku.

Warto zobaczyć zachowaną w pełni unikalną formę architektoniczną obiektu, która nawiązuje do stylu neoromańskiego. Budynki wykonano z kamienia łupanego z detalami z cegły. Budynki uporządkowano w ciąg technologiczny. Dzięki temu można przyjrzeć się dawnemu procesowi wytopu i przeróbki żelaza, tym bardziej że we wnętrzach kryją się zachowane urządzenia zespołu wielkiego pieca.

Szczególną atrakcją jest wieża. Jest ona wyższa od wielkiego pieca. Wewnątrz zamontowano windę wodną (gichtociąg), która służyła do podnoszenia wagoników z surowcami na wysokość wielkiego pieca (piec ładuje się od góry). Ma ona dwie klatki zawieszone na wspólnej linie: jedną na wagonik z węglem i rudą żelaza, drugą na zbiornik na wodę. Chcąc podnieść wagoniki z surowcami, do zbiornika pompowano wodę, aż ciężar przeważył klatkę transportową i wciągał ją na górę. Podniesione za pomocą windy surowce wsypywano do wielkiego pieca. Z górnego pomostu wieży rozciąga się widok na okolicę.

Więcej informacji na nowo powstałej stronie: