Ocal Kresy od zapomnienia
Poniedziałek, 5 sierpnia 2013 (18:43)Z Martą Titaniec, koordynatorem projektów Caritas Polska, rozmawia Izabela Kozłowska
Skąd zrodził się pomysł na przeprowadzenie warsztatów na Białorusi?
- Jednym z zadań statutowych Caritas Polska jest dokształcanie i formacja wolontariuszy. Praktyczną formą realizacji tego założenia jest organizacja wymian młodzieżowych dla wolontariuszy z Polski oraz ze Wschodu. Chcielibyśmy również naszymi działaniami objąć młode pokolenie i zaoferować mu atrakcyjną ofertę rozwoju. Z jednej strony chcemy, by polska młodzież poznała dziedzictwo historyczne Ojczyzny, ze szczególnym uwzględnieniem działalności charytatywnej Polaków zamieszkujących Kresy do II wojny światowej. Z drugiej strony chcemy, by poznała współczesną młodzież białoruską i poprzez realizację wspólnego celu nawiązała relacje sympatii i współpracy. Dodatkowo uważamy, że z racji naszej wspólnej historii Polska, w tym Kościół, powinna być obecna na Wschodzie i wspierać tamtejszych Polaków oraz pokazywać rodakom na miejscu nasz wkład w rozwój tamtych ziem, w tym zajmującą szczególne miejsce działalność dobroczynną.
Nie jest to jedyna forma pomocy Polakom realizowana przez Caritas. W tym roku Caritas Polska wraz z 17 Caritas diecezjalnymi zorganizowała kolonie dla ok. 2000 dzieci ze Wschodu. Celem turnusów jest również nauka języka polskiego.
Jaki cel przyświeca temu projektowi i do kogo jest on skierowany?
- Dla Caritas bardzo ważne jest formowanie młodego pokolenia, w tym kształtowanie właściwych postaw prospołecznych i wolontariackich. Chcielibyśmy, by w tym pomogła realizacja projektu, którego celem jest kształtowanie postaw poprzez wspólną realizację zadania związanego z promocją dobroczynnych postaw naszych przodków. Realizacja projektu polega na spojrzeniu na wspólną historię obydwu narodów (polskiego i białoruskiego) od strony działalności charytatywnej rodzin ziemiańskich i arystokratycznych zamieszkujących do II wojny światowej na terenie obecnej Białorusi, a dziś w większości mieszkającej m.in. w Polsce.
Projekt jest adresowany do pokolenia młodej inteligencji z obydwu krajów, zaangażowanej społecznie, która zdobędzie wiedzę dotyczącą historii Polski w aspekcie pomocy charytatywnej świadczonej przez środowisko, które miało wpływ na rozwój tamtych terenów. Rekrutacja młodzieży będzie się odbywać na terenie całej Białorusi oraz Polski. Chcielibyśmy, by młodzi ludzie na terenie Białorusi zostali „ambasadorami” kreowania pozytywnego polskiego wpływu na historię kraju, a na terenie Polski, by promowali polski wkład w rozwój tej części Europy.
Według dokumentu pod nazwą „Raport o sytuacji Polonii i Polaków za granicą” MSZ wynika, że obraz Polski, w tym szczególnie okres odrodzonej Rzeczypospolitej po I wojnie światowej, jest oceniany negatywnie, co przekłada się na niewłaściwie kształtowany obraz polskiego wkładu w rozwój tych ziem prezentowany m.in. w podręcznikach szkolnych, kształtujących młode pokolenia na Białorusi. Według ww. dokumentu „Polityka państwa polskiego na terenie »okupowanych« ziem białoruskich” zorientowana miała być wyłącznie (we wspomnianym wyżej okresie) na ich eksploatację przez polskie ziemiaństwo i na podtrzymanie ich zastoju ekonomicznego i oświatowego„.
W jaki sposób będą przebiegały warsztaty?
- Wraz z młodzieżą z obu krajów Caritas Polska i Caritas Diecezji Grodzieńskiej chcą badać historię działalności charytatywnej na Białorusi poprzez odtworzenie dziejów słynnych rodów kresowych aktywnych na tym polu, poszukiwanie śladów dobroczyńców oraz form i sposobów wsparcia miejscowej, potrzebującej ludności. Uczestnicy opowiedzą o tym zagadnieniu przy pomocy multimedialnego przekazu będącego kolażem różnych technik (film dokumentalny, reportaż, opracowanie naukowe).
Co zyskają uczestnicy warsztatów?
- W dziesięciodniowej wymianie młodzieży, która odbędzie się na początku września, weźmie udział 12 osób z Białorusi i 20 z Polski. Młodzież będzie uczestniczyć w wykładach poświęconych historii działalności charytatywnej, spotkaniach z potomkami rodzin ziemiańskich i arystokratycznych, a także w warsztatach filmowych, podczas których w grupach i pod okiem trenera przygotuje kilka krótkich filmów. Poprzez różne gatunki filmowe uczestnicy będą starali się stworzyć obrazy dokumentujące i opowiadające o działalności charytatywnej polskich rodzin na ziemiach dawnych Kresów Wschodnich. Ponadto rezultatem projektu będzie monografia opisująca wpływ działalności Polaków na rozwój ziem białoruskich. Młodzi Polacy i Białorusini będą zbierać materiały w miastach na terenie całej Białorusi, m.in. w Grodnie, Brześciu, Nieświeżu, Mirze, Mińsku i Witebsku.
Jest to pierwsza taka inicjatywa podjęta przez Caritas Polska?
– Tego typu tak. Caritas Polska zorganizowała już kilka wymian młodzieżowych dla wolontariuszy Caritas z Polski i ze Wschodu. Cieszyły się one dużym zainteresowaniem i były dla młodzieży poszerzeniem jej horyzontów. Będzie to pierwszy etap tworzenia ”banku wspomnień„ związanych z historią Polski. Projekt jest współfinansowany ze środków Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP w ramach programu współpracy z Polonią i Polakami za granicą.
Dziękuję za rozmowę.
Izabela Kozłowska