Papież podpisał nową „Konstytucję” Państwa Watykańskiego
Piątek, 31 lipca 2026 (19:27)W piątek 31 lipca Leon XIV wydał nową ustawę zasadniczą, zastępującą dotychczasową ustawę z 2023 r., aby uwzględnić nowe potrzeby związane ze sprawowaniem rządów oraz niektóre istotne zmiany normatywne wprowadzone w ostatnich latach. Ustawa wchodzi w życie natychmiast – informuje Vatican News.
Ustawa ta potwierdza i uzupełnia zmiany dotyczące zarówno funkcji ustawodawczej, jak i wykonawczej oraz sądowniczej. W szczególności w odniesieniu do funkcji ustawodawczej do jednego tekstu ustawodawczego włączono zmianę wprowadzoną już listem apostolskim
w formie motu proprio z 19 listopada 2025 r., dotyczącą prezydencji Papieskiej Komisji do spraw Państwa Miasta Watykańskiego, która wykonuje funkcję ustawodawczą
i wykonawczą.
Przy tej okazji Papież uchylił art. 8 pkt 1 poprzedniej ustawy zasadniczej Państwa Miasta Watykańskiego, który przewidywał, że funkcję Prezydenta Komisji mogą pełnić wyłącznie kardynałowie. Obecnie funkcję tę pełni siostra Raffaella Petrini, która jest również Prezydentem Gubernatoratu.
„Papieska Komisja składa się z kardynałów oraz innych członków, w tym Prezydenta, mianowanych przez Papieża na pięcioletnią kadencję”.
W odniesieniu do funkcji wykonawczej z jednej strony potwierdzono zadanie Gubernatoratu, który poprzez swoją strukturę organizacyjną przyczynia się do realizacji własnej misji Państwa i służy Następcy Piotra, przed którym bezpośrednio odpowiada.
Z drugiej strony doprecyzowano zadania Prezydenta
i Sekretarza Generalnego oraz zasady ich współpracy.
W odniesieniu do Sekretarza Generalnego podkreślono instytucjonalny charakter tej funkcji, wskazując tym samym, że może ją pełnić więcej niż jedna osoba.
W odniesieniu do funkcji sądowniczej art. 22 pkt 1 wyraźnie potwierdza, że ustrój prawny organów sądowych określa ustawa o ustroju sądownictwa. Ustawa ta, dzięki istotnym zmianom wprowadzonym w ostatnich latach,
w pełni zapewnia sprawowanie wymiaru sprawiedliwości.
Tak rygorystycznie ujęta nowa ustawa zasadnicza – która, podobnie jak poprzednie, została, zgodnie z preambułą, przygotowana, aby „nadać konstytucyjne cechy Państwu, jego władzom oraz wykonywaniu wynikających z nich funkcji” – pozostaje podstawą i punktem odniesienia dla wszystkich innych aktów normatywnych i regulacyjnych Państwa, potwierdzając specyficzny charakter i autonomię watykańskiego systemu prawnego.
W preambule ustawy ponownie potwierdzono również „zadanie Gubernatoratu, który przyczynia się do realizacji własnej misji Państwa oraz służy Następcy Piotra, przed którym bezpośrednio odpowiada”.
Podobnie jak w przeszłości preambuła kończy się następującym stwierdzeniem:
„Organom rządowym oraz wszystkim, którzy ożywieni prawdziwym duchem kościelnym, wykonują różne odpowiedzialne funkcje i stale pełnią służbę na rzecz Państwa, powierza się wykonywanie wszelkich wynikających z tego kompetencji na terytorium określonym w Traktacie Laterańskim oraz w budynkach
i na obszarach, na których działają instytucje Państwa
lub Stolicy Apostolskiej i gdzie na mocy prawa międzynarodowego obowiązują gwarancje oraz immunitety osobiste i funkcjonalne”.