• Wtorek, 21 lipca 2026

    imieniny: Daniela, Wawrzyńca

Nie tylko statyny mogą zaburzać rozwój mózgu dziecka

Wtorek, 21 lipca 2026 (11:23)

Przyjmowane przez matkę statyny, leki przeciwdepresyjne, przeciwlękowe i sercowo-naczyniowe mogą mieć związek
z zaburzeniami rozwoju mózgu dziecka w czasie ciąży
– informuje „Journal of Clinical Investigation”.

Artykuł przeglądowy opublikowali naukowcy z University
of Nebraska Medical Center (USA). Wykorzystali ponad
125 uznanych, recenzowanych publikacji – zarówno wcześniejsze publikacje członków tego samego zespołu, jak i krajowych i międzynarodowych współpracowników.

Jak zaznaczają autorzy, wpływ niektórych leków
(statyny, leki przeciwdepresyjne, przeciwlękowe
i sercowo-naczyniowe) może być szkodliwy na podstawowe procesy mózgu dla rozwijającego się dziecka.

Na przykład biosynteza cholesterolu jest niezbędna
do prawidłowego rozwoju mózgu. W przypadku jej zakłócenia u dzieci mogą rozwinąć się złożone zaburzenia neurorozwojowe, takie jak autyzm, płodowy zespół fentanylowy i zespół Smitha-Lemliego-Opitza.

Publikacja sugeruje, że ograniczenie stosowania niektórych leków może zmniejszyć ryzyko wystąpienia patologii neurorozwojowych w rozwijającym się mózgu płodu.

Doktor Károly Mirnics, autor korespondencyjny artykułu oraz dziekan i dyrektor Instytutu Munroe-Meyera (USA), podkreślił, że wpływ zakłóceń w prenatalnej biosyntezie steroli przez leki hamujące biosyntezę steroli (SBIM)
jest dobrze udokumentowany.

„Nasze niedawno opublikowane badanie oparte
o 6,14 mln dokumentacji medycznych matek i ich dzieci
w Stanach Zjednoczonych – czyli około jednego na trzy porody w latach 2014-2023 – pokazuje, że wśród kobiet, którym przepisano te leki, zaobserwowano znacząco zwiększoną częstość występowania zaburzeń ze spektrum autyzmu (ASD) u ich dzieci” – zaznaczył.

„Szczególnie niepokojący jest gwałtowny wzrost stosowania tych leków przez kobiety w ciąży, który w ciągu dekady, od 2014 do 2024 roku, wzrósł ponadtrzykrotnie”
– wskazał dr Eric Peeples, profesor nadzwyczajny
w Wydziale Neonatologii UNMC i główny autor zarówno nowego przeglądu literatury naukowej, jak i wcześniejszej publikacji.

Badanie wykazało, że liczba recept na wymienione
w badaniu leki wydanych kobietom w czasie ciąży wzrosła z 4,6 proc. w 2014 roku do 16,8 proc. w 2023 roku.
Co ciekawe, 15 badanych leków należało do najczęściej przepisywanych w Stanach Zjednoczonych, z ponad
400 milionami recept rocznie.

Doktor Mirnics i współautorka badania, dr Zeljka Korade
z University of Maryland należeli do grupy badaczy, którzy jako pierwsi zidentyfikowali mechanizm leżący u podstaw płodowego zespołu fentanylowego (FFS). Także w tym przypadku dochodzi do hamowania biosyntezy steroli
w rozwijającym się mózgu.

Jak podkreślają w swoim artykule autorzy, obawy,
że leki hamujące biosyntezę steroli (SBIM) stosowane
w czasie ciąży mogą prowadzić do niepożądanych
skutków, „nie są nowe”.

„Ulotki dołączane do opakowań leków (zatwierdzone
przez FDA) opracowane przez firmy farmaceutyczne
jasno określają ryzyko związane z przyjmowaniem
leków w ciąży” – czytamy w artykule. „Niestety,
chociaż ulotki są łatwo dostępne dla lekarzy 
i pacjentów, istotne dane często są ukryte
w ogromnej ilości informacji w nich zawartych”.

Doktor Mirnics i jego współautorzy wskazują również
na „wycofanie” w 2015 roku kategorii ryzyka leków stosowanych w ciąży (A, B, C, D i X) przez FDA, na rzecz „części i podczęści opisowych”. Ich zdaniem, choć to nowe podejście dostarcza bardziej zniuansowanych informacji, może to powodować zamieszanie i być niekorzystne
dla pracowników służby zdrowia i pacjentów.

Doktor Mirnics sugeruje, że badania, które przeanalizował jego zespół, mogą być jedynie wierzchołkiem góry lodowej. „Poza bardziej widocznymi dysmorfologiami i dysfunkcjami, pozostaje pytanie, czy hamowanie biosyntezy steroli płodowych może prowadzić do innych problemów rozwojowych, takich jak lęk, OCD i ADHD, które ujawniają się dopiero znacznie później w życiu. Zdecydowanie potrzebne są dalsze badania, ale tych poważnych obaw
nie należy ignorować” – stwierdził.

APW, PAP