Syntetyczna komórka
Poniedziałek, 6 lipca 2026 (17:20)Syntetyczną komórkę, zdolną do odżywiania się, wzrostu i podziałów, po raz pierwszy zbudował od postaw z nieożywionych składników zespół naukowców z University of Minnesota (USA), kierowany przez polską badaczkę Katarzynę (Kate) Adamalę – informuje serwis internetowy „Science”.
Zdaniem autorów projektu jest to jak dotąd największe osiągnięcie naukowe na drodze do stworzenia syntetycznego odpowiednika żywej komórki od podstaw. Ten przełom w biologii syntetycznej może zapoczątkować erę organizmów tworzonych na zamówienie, funkcjonujących niczym „żywe maszyny”.
Na razie syntetyczny odpowiednik żywej komórki jest zaledwie prototypem, może jednak pomóc naukowcom lepiej zrozumieć początki życia na Ziemi i rozwiązywać wiele istotnych problemów w biologii.
Specjalista w dziedzinie biologii syntetycznej z Uniwersytetu Stanforda (USA) Drew Endy, który nie był zaangażowany w prace zespołu Adamali, ocenił dla CNN, że uzyskanych przez naukowców syntetycznych odpowiedników komórek nie można w pełni uznać za formę życia, choć przypominają one żywe komórki.
Kate Adamala z University of Minnesota (USA) jest biochemikiem i zajmuje się badaniami sztucznego życia, biologią syntetyczną i astrobiologią. Stworzona przez jej zespół komórka jest zaledwie mikroskopijną kroplą wody, otoczoną błoną lipidową i wypełnioną substancjami chemicznymi oraz fragmentami DNA kodującymi zaledwie 36 genów. Najbardziej przypomina ona komórkę prostej bakterii.
Twór, nazwany przez badaczy SpudCell, potrafi się powiększać - poprzez łączenie się z innymi podobnymi strukturami otoczonymi błoną lipidową, powielać swój genom i ulegać podziałowi. Na razie daleko mu jednak do żywej komórki, ponieważ nie jest w stanie dzielić się przez wiele pokoleń (jedynie przez pięć) oraz ewoluować.
Naukowcy od dawna prowadzili badania nad stworzeniem komórek w warunkach laboratoryjnych. Miało to zarówno pomóc zgłębić podstawy życia, jak i pozwolić wytwarzać komórki, które można by skuteczniej modyfikować w celu produkcji określonych związków chemicznych. Większość badaczy stawiała sobie jednak skromniejsze cele, próbując odtworzyć pojedyncze funkcje komórkowe, takie jak odżywianie czy wzrost. Połączenie wielu takich funkcji w jednym układzie stanowiło ogromne wyzwanie.