Dziś obchodzimy Narodowy Dzień Powstań Śląskich
Sobota, 20 czerwca 2026 (14:55)20 czerwca 1922 r. Katowice przywitały Wojsko Polskie.
Tego dnia oddziały pod dowództwem gen. Stanisława Szeptyckiego uroczyście wkroczyły do miasta. Był to jeden z najważniejszych momentów w dziejach Górnego Śląska – symboliczne zwieńczenie kilkuletnich zmagań o przynależność regionu do odrodzonej Rzeczypospolitej.
Droga do tego momentu była długa i dramatyczna.
Po zakończeniu I wojny światowej przyszłość Górnego Śląska miał rozstrzygnąć plebiscyt. Odbył się on 20 marca 1921 r., ale napięcia polsko-niemieckie narastały już wcześniej. W latach 1919 i 1920 wybuchły dwa Powstania Śląskie, będące odpowiedzią na niemiecki terror i walką polskiej ludności
o swoje prawa.
Po zakończeniu I wojny światowej przyszłość Górnego Śląska miał rozstrzygnąć plebiscyt. Odbył się on 20 marca 1921 r., ale napięcia polsko-niemieckie narastały już wcześniej. W latach 1919 i 1920 wybuchły dwa Powstania Śląskie, będące odpowiedzią na niemiecki terror i walką polskiej ludności
o swoje prawa.
Sytuację dodatkowo komplikował fakt, że traktat wersalski dopuścił do głosowania także górnośląskich emigrantów, głównie z przemysłowych regionów Niemiec, zwłaszcza
z Zagłębia Ruhry.
z Zagłębia Ruhry.
Strona niemiecka wykorzystała ten zapis, organizując szeroką akcję propagandową i sprowadzając na Górny Śląsk około
200 tys. osób.
200 tys. osób.
W plebiscycie za Polską opowiedziało się blisko 480 tys. głosujących, za Niemcami – 707 tys. Wojciech Korfanty wskazywał jednak, że zgodnie z postanowieniami traktatu wersalskiego wyniki należało oceniać także według gmin,
a nie wyłącznie według ogólnej liczby głosów. Mimo to część mocarstw zachodnich skłaniała się ku rozwiązaniu korzystnemu dla Niemiec.
a nie wyłącznie według ogólnej liczby głosów. Mimo to część mocarstw zachodnich skłaniała się ku rozwiązaniu korzystnemu dla Niemiec.
W odpowiedzi Polacy po raz trzeci chwycili za broń.
III Powstanie Śląskie, trwające od maja do lipca 1921 r., zmieniło bieg wydarzeń. Dzięki determinacji powstańców decyzja Konferencji Ambasadorów była korzystniejsza dla Polski. Do odrodzonej Rzeczypospolitej przyłączono 29% obszaru plebiscytowego – ale były to tereny gęsto zaludnione, obejmujące większość górnośląskich hut i kopalń.
III Powstanie Śląskie, trwające od maja do lipca 1921 r., zmieniło bieg wydarzeń. Dzięki determinacji powstańców decyzja Konferencji Ambasadorów była korzystniejsza dla Polski. Do odrodzonej Rzeczypospolitej przyłączono 29% obszaru plebiscytowego – ale były to tereny gęsto zaludnione, obejmujące większość górnośląskich hut i kopalń.
Kilka miesięcy później nadszedł dzień, który przeszedł
do historii.
do historii.
20 czerwca 1922 r. Katowice witały polskich żołnierzy,
ozdobne bramy, biało-czerwone flagi i tłumy mieszkańców.
Na katowickim rynku przemawiał m.in. Wojciech Korfanty – jeden z najważniejszych przywódców walki o polskość Górnego Śląska.
ozdobne bramy, biało-czerwone flagi i tłumy mieszkańców.
Na katowickim rynku przemawiał m.in. Wojciech Korfanty – jeden z najważniejszych przywódców walki o polskość Górnego Śląska.