38 nowych śledztw IPN

Niedziela, 12 maja 2013 (08:36)

38 nowych śledztw wszczął w 2012 r. pion śledczy IPN w wyniku zgłoszenia się 81 osób w ramach akcji adresowanej do odchodzących już świadków zbrodni ściganych przez Instytut - wynika ze sprawozdania prezesa IPN za ubiegły rok.

Sprawozdanie Łukasza Kamińskiego przyjęła już Rada IPN; wkrótce będzie ono omawiane w parlamencie.

Zamieszczone na stronach internetowych IPN ponad 400-stronicowe sprawozdanie szczegółowo opisuje działalność IPN i jego czterech pionów: śledczego, lustracyjnego, edukacyjno-badawczego i archiwalnego. Podkreślono, że jednym z najważniejszych działań IPN w 2012 r. były poszukiwania miejsc pochówku ofiar terroru komunistycznego z lat 1944-1956.

Przypomniano, że celem ogłoszonej w marcu 2012 r. akcji "Ostatni Świadek" było uzyskanie znikających bezpowrotnie wraz z odchodzącymi ludźmi informacji o ściganych przez IPN zbrodniach nazistowskich, komunistycznych i innych - popełnionych między 1 września 1939 r. a 31 lipca 1990 r. Kamiński mówił wtedy, że część osób wciąż nie wie, że zbrodnie systemów totalitarnych nadal są ścigane. Ich karalność przedawnia się w 2020 r. (zabójstw - w 2030 r.). Przedawnione są zaś już zbrodnie komunistyczne zagrożone karą do 5 lat więzienia.

Akcja dotyczy też sprawców zbrodni - którym IPN gwarantowałby bezkarność w zamian za opisanie okoliczności zbrodni i ujawnienie współwinnych.

W sprawozdaniu napisano, że w ramach akcji zgłosiło się łącznie 81 osób, które złożyły zawiadomienia o przestępstwach i zeznania jako świadkowie. 27 osób poinformowało o zdarzeniach będących już przedmiotem śledztw. W czterech przypadkach odmówiono wszczęcia śledztwa. Nie podano, czy zgłosił się jakiś sprawca zbrodni.

Na koniec 2012 r. w pionie lustracyjnym IPN zarejestrowano łącznie 296 985 oświadczeń lustracyjnych osób publicznych. Były wśród nich 2694 oświadczenia, których autorzy przyznali się do służby, pracy lub tajnej współpracy z organami bezpieczeństwa PRL.

W 2012 r. pion zakończył badanie ponad 7,7 tys. oświadczeń. Do sądów skierowano 136 wniosków o stwierdzenie "kłamstwa lustracyjnego". W 68 sprawach zapadły prawomocne orzeczenia, że oświadczenia są niezgodne z prawdą. W 39 przypadkach sądy orzekły o ich zgodności z prawdą, nie podzielając podejrzeń IPN. W katalogach internetowych IPN opublikowano łącznie informacje o 12 tys. osób.

Zasób archiwalny IPN wynosi ponad 90 km bieżących akt. W ub.r. kontynuowano informatyzację i digitalizację zbiorów oraz zwiększono liczbę cyfrowych kopii udostępnianych akt. Do pionu wpłynęło 64 tys. wniosków o udostępnianie dokumentów z zasobu IPN. 3474 osoby chciały dostać swe teczki - udostępniono je w ub.r. 1901. Poznały one nazwiska 450 tajnych współpracowników, którzy na nich donosili. Naukowcy złożyli 5403 wnioski o dostęp do akt IPN, a dziennikarze - 1204.

Priorytetem pionu edukacyjno-badawczego były badania nad: Polską pod okupacją; emigracją niepodległościową; historią PZPR i wydarzeniami z 1956 r. W 2012 r. IPN wydał w sumie 166 nowych publikacji. Bibliotekom w całym kraju bezpłatnie przekazano ponad 10 tys. egzemplarzy wydawnictw IPN. Pracownicy pionu opublikowali ponad 600 prac naukowych. Zorganizowano wiele sesji i konferencji. Przygotowano 36 nowych wystaw.

MM, PAP