• Piątek, 10 kwietnia 2026

    imieniny: Michała, Makarego

Lublin: Odnaleziono kolejne szczątki ofiar niemieckich egzekucji

Wtorek, 3 czerwca 2025 (19:58)

Celem działań IPN było odnalezienie miejsc pochówku ofiar niemieckich egzekucji z okresu II wojny światowej. Prowadzono je w ramach śledztwa Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (OKŚZpNP) w Lublinie.

Prace na Górkach Czechowskich zrealizowano w dn. 19-30 maja br. w centralnej części wąwozu głównego, gdzie w latach 2022-2024 ujawniono cztery zbiorowe mogiły kryjące szczątki około 50 osób.

Miejsce tegorocznych prac łączyło się bezpośrednio z przebadanym do tej pory obszarem: w wąwozie głównym, w rejonie tzw. mogiły legionisty. W trakcie badań prowadzonych we wrześniu 2024 r. we wspomnianej lokalizacji natrafiono na kolejny grób, w którym zaobserwowano bliżej nieokreśloną liczbę szczątków ludzkich. Ich podjęcie, ze względu na porastającą wyżej roślinność, konieczną do zastosowania metodologię badań oraz niezbędny do prowadzenia czas, przesunięto na kolejny etap prac.

W trakcie podjętych badań założono jeden sondaż o maksymalnych wymiarach 6,3 x 13,0 m i głębokości dochodzącej do 3,5 m. W sumie przebadano powierzchnię około 76,5 m2, w ramach której ujawniono jedną jamę grobową, na którą złożyły się dwa oddzielne pochówki. Pierwszy z nich (młodszy), zalegający wyżej, zawierał ciała sześciu ofiar (czterech mężczyzn i dwóch kobiet). Drugi (starszy), położony pod pierwszym i oddzielony od niego warstwą osadów, zawierał ciała dziewięciu mężczyzn. Oba pochówki różniły się też od siebie. Szkielety z młodszego grobu zalegały chaotycznie, ale rozłożone były stosunkowo luźno. Poniżej zaś mieliśmy do czynienia z układem również chaotycznym, ale bardziej zwartym. Dodatkowo wszystkie pochowane tu ofiary, sądząc po ułożeniu rąk, miały dłonie skrępowane z tyłu.

Na podstawie wstępnych oględzin można stwierdzić, że odnalezione szczątki należały do osób dojrzałych, przy czym wiek najstarszych z nich oscylował w przedziale
50-70 lat. 

Odnalezione przy ofiarach pojedyncze przedmioty (zwłaszcza szczoteczki do zębów) wskazują, że zamordowani przebywali wcześniej w miejscu odosobnienia, jak więzienie czy areszt. Znaleziska te korespondują z innymi artefaktami ujawnionymi podczas poprzednich etapów prac. Potwierdzają również, że badany od kilku lat fragment wąwozu był wykorzystywany jako miejsce tajnych pochówków ofiar niemieckich egzekucji z więzienia na Zamku w Lublinie.
Wszystkie szczątki ekshumowano i przekazano do dalszych szczegółowych badań.
AB, facebook.com/IPN.Lublin