Akt odwagi zasługuje na wieczną pamięć

Poniedziałek, 24 marca 2025 (16:24)

Prezydent wziął udział w uroczystości odsłonięcia
kolejnych nazwisk na tablicach pamięci poświęconych pomordowanym Polakom ratującym Żydów pod niemiecką okupacją w Kaplicy Pamięci w sanktuarium NMP Gwiazdy Nowej Ewangelizacji i św. Jana Pawła II w Toruniu.
W poniedziałek w kaplicy prezydent odsłonił nazwiska Kornelii Mazurkiewicz, Wojciecha Lecha i Tadeusza Paziuka.

Andrzej Duda przypomniał, że w czasie okupacji niemieckiej „większość polskich Żydów została zamordowana przez okupantów hitlerowskich w obozach koncentracyjnych i innych miejscach kaźni”. „Ale także
do zbudowanych przez nich [okupantów – PAP] obozów koncentracyjnych i zagłady na okupowanych polskich ziemiach przywożono Żydów z różnych krajów Europy
i tam ich mordowano” – wskazał.

Zaznaczył, że było to „ogółem około 6 milionów obywateli narodowości żydowskiej różnych państw, ale – co trzeba podkreślić – wśród nich 3 miliony obywateli polskich”.
Jak podkreślił, to „coś niewyobrażalnego, coś, co ludziom urodzonym po wojnie i którzy znają te zdarzenia jako historię, trudno to zrozumieć i w ogóle sobie wyobrazić,
jak mogło dojść do czegoś takiego i jakimi kategoriami myślenia kierowali się ludzie, którzy dopuścili się straszliwej zbrodni, a szczególnie ci, którzy ją zaplanowali” – dodał.

Jak podkreślił, Polacy znaleźli się „w trudnej sytuacji, nawet może i w jakimś sensie w pułapce”. „Z jednej strony na ich oczach zabierano i mordowano ich żydowskich sąsiadów, z drugiej strony bardzo szybko Niemcy zdecydowali się wprowadzić radykalne środki, a przede wszystkim karę śmierci za pomoc Żydom” – zauważył.

„To było coś wyjątkowego w skali okupowanej przez hitlerowskie Niemcy Europy, na zachodzie Europy tego
nie było. To jest ta część historii, która ludziom z zachodu Europy jest nieznana. Nie zdają sobie sprawy z tego,
że tutaj, w Europie Środkowej, na okupowanych polskich ziemiach za pomoc Żydom pod okupacją hitlerowską groziła kara śmierci” – zaakcentował prezydent. „Nie tylko dla tego, kto bezpośrednio pomagał, ale także dla jego najbliższych, całej rodziny” – wyjaśnił.

Prezydent Andrzej Duda przypomniał też tragiczną historię rodziny Ulmów z Markowej. „Dziękuję także za to, że jest to miejsce, do którego mogą dziś przyjść młodzi ludzie.
Nie tylko nasi rodacy – Polacy, ale także ci, którzy przybywają tutaj z innych stron świata. Mogą zobaczyć,
że jest pamięć i że było warto walczyć o godność, a także, że nigdy nie wolno oddać godności oraz godzić się na to, by była ona deptana” – mówił prezydent.

Cała wypowiedź prezydenta RP dostępna jest TUTAJ.

W uroczystości wziął również udział dr Karol Nawrocki, prezes IPN oraz wspierany przez PiS kandydat
na prezydenta w majowych wyborach.

Podczas wystąpienia dr Karol Nawrocki mówił, że „walka
o pamięć wciąż trwa i musimy być na nią przygotowani”. Jak stwierdził, różne „instytucje państwa polskiego” oddziałują na IPN i inne organizacje zajmujące się pamięcią historyczną. „Nasi bohaterowie znikają
z podstawy programowej, także np. z wystawy
w Muzeum II Wojny Światowej” – zaznaczył.

Jego zdaniem obecnie IPN zamiast na „pielęgnowaniu pamięci” musi skupić się na walce o swoje istnienie wobec prób „zniszczenia Instytutu”. „Apostołowie amnezji – jak powiedział – dotarli też do Torunia, gdzie próbują zniszczyć Instytut »Pamięć i Tożsamość« Fundacji Lux Veritatis”.

Za wysiłki prezesa IPN dziękował o. dr Tadeusz Rydzyk CSsR. Jak wskazał, wykonuje on swoje obowiązki „niezmordowany” i dziękował dr. Karolowi Nawrockiemu m.in. za zaangażowanie w jego i fundacji przedsięwzięcia. Ojciec Jan Król CSsR wyraził nadzieję, że dr Karol Nawrocki będzie pojawiał się na tym wydarzeniu w Toruniu
w kolejnych latach.

Cała wypowiedź dr. Karola Nawrockiego dostępna
jest TUTAJ.

Pełniąca obowiązki wiceambasadora Izraela w Polsce Bosmat Baruch powiedziała podczas uroczystości, że dziś upamiętniani są ci, którzy w czasie „wielkiej ciemności mieli odwagę wystąpić przeciwko złu”.

„Dziś wspólnie upamiętniamy bohaterów, którzy w czasie wielkiej ciemności mieli odwagę wystąpić przeciwko złu. Polaków i Żydów łączy wspólna historia, która sięga tysiąca lat. Przez wieki żyliśmy jedni przy drugich, budując, tworząc i kształtując zarówno polską kulturę, jak
i żydowskie dziedzictwo. Współczesny Izrael ma mocne polskie korzenie, a dzisiejsza Polska jest głęboko powiązana z historią i zasługami polskich Żydów.
Wszyscy byliśmy częścią tego samego świata nauki,
sztuki, literatury, polityki. Niestety, nasza wspólna historia to nie tylko dobre czasy. Zawiera ona także okresy cierpienia i trudności. II wojna światowa była czasem niewyobrażalnego zniszczenia dla Żydów oraz brutalnej okupacji dla Polaków. W owym czasie wielu Polaków ryzykowało własne życie, by ocalić żydowskich sąsiadów. Ten akt odwagi zasługuje na wieczną pamięć. W czasie gdy wielu milczało lub odwracało wzrok, ci ludzie postanowili działać, ryzykując życie własne i swoich rodzin” – zwróciła uwagę Bosmat Baruch.

Postawa ludzi, którzy pomagali bliźnim podczas Holokaustu, jest wzorem do naśladowania.

„Odwaga Sprawiedliwych wśród Narodów Świata
i wszystkich tych, którzy pomagali niewinnym ludziom podczas Holokaustu, jest wzorem do naśladowania
i inspiracją dla nas wszystkich. To, czego potrzebujemy,
to: solidarność, działanie i przeciwstawienie się niesprawiedliwości, podobnie jak Polacy, którzy ratowali Żydów podczas niemieckiej okupacji. Nie znamy wszystkich nazwisk osób, które podały pomocną dłoń. Wielu Żydów nigdy nie dowiedziało się, kto ryzykował swoje życie, żeby ich ocalić” – zauważyła pełniąca obowiązki wiceambasador Izraela w Polsce.

Bosmat Baruch podkreśliła, jak ważne są miejsca pamięci, takie jak Park Pamięci Narodowej w Toruniu.

„Pamięć o tych wydarzeniach nie dotyczy tylko historii,
ale to nasza wspólna odpowiedzialność za przyszłość. Historia pokazuje nam konsekwencję milczenia
i obojętności. Ważne jest nauczanie młodych ludzi prawdy o przeszłości oraz pomaganie im w zrozumieniu, że ich czyny mają znaczenie. Tylko dzięki tej wiedzy możemy uniknąć powtarzania błędów i zbudować świat oparty
na humanizmie i sprawiedliwości. Projekty, takie jak Park Pamięci Narodowej, mają wielkie znaczenie. W chwili gdy oddajemy cześć Polakom, którzy ratowali Żydów w czasie II wojny światowej, skłaniamy się do refleksji nad naszymi wyborami i tym, jak traktujemy innych” – akcentowała Bosmat Baruch.

Historia Polski i Izraela przeplata się po dziś dzień.
Nasze narody stawiają czoła wielu wyzwaniom, co ważne, musimy stawiać na współpracę, by przeciwstawiać się zagrożeniom i chronić nasze bezpieczeństwo.

„Nasza wspólna historia łączy nas także w teraźniejszości. Izrael i Polska stawiają dziś czoła wielu wyzwaniom. Żyjemy w czasach, kiedy musimy wspólnie pracować,
by przeciwstawić się zagrożeniom, ochronić nasze bezpieczeństwo oraz rozwijać naszą współpracę. Mamy szansę, by zbudować relacje oparte na wzajemnym szacunku i zrozumieniu. Wierzę, że dzięki determinacji naszych rządów i społeczeństw możemy stworzyć przyszłość, w której pamięć o przeszłości pomoże nam zbudować silną współpracę. Niech pamięć o bohaterach, którym oddajemy dziś hołd, przypomina nam, by stawać po stronie prawdy, sprawiedliwości i pokoju” – oznajmiła pełniąca obowiązki wiceambasador Izraela w Polsce.

Cała wypowiedź Bosmat Baruch dostępna jest TUTAJ.

Park Pamięci „Zachowali się jak trzeba”, a w nim ponad
33 tysiące nazwisk Polaków, którzy ratowali Żydów podczas Holokaustu. Miejsce tego upamiętnienia to przykład dla żyjących, by zawsze zachowywali się
„jak trzeba”, to znaczy wypełniali przykazanie miłości Boga i bliźniego, którego przez proroków Pan Bóg uczył ludzi
już w Starym Testamencie, a w Nowym Testamencie przez Pana Jezusa mówił do nas: „Nie ma większej miłości,
jak oddać życie za przyjaciół swoich” – powiedział
o. dr Tadeusz Rydzyk CSsR podczas obchodów Narodowego Dnia Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką.

„Przeszłość, historia to nauczycielka życia, a – jak uczył nas św. Jan Paweł II – naród, który nie pamięta przeszłości, ginie i nie ma przyszłości. Dlatego tak nam zależy na takim pokazywaniu [historii – radiomaryja.pl]. Pan Jezus powiedział: »Światło wasze niech świeci przed ludźmi, aby widzieli wasze dobre uczynki i chwalili Ojca, który jest w niebie«. Trzeba budować na prawdzie i miłości – dodał o. dr Tadeusz Rydzyk CSsR.

Cała wypowiedź o. dr. Tadeusza Rydzyka CSsR dostępna jest TUTAJ.

Więcej zobacz również w galerii zdjęć TUTAJ.

APW, radiomaryja.pl, PAP