Aby zawsze trwała pamięć

Niedziela, 26 stycznia 2025 (15:18)

Rocznicowa Msza Święta odprawiona została w parafii Niepokalanego Serca Maryi w białostockich Dojlidach, gdzie ks. Suchowolec pracował przed laty i gdzie w wieku 31 lat zginął w pożarze plebanii. Wzięli w niej udział m.in. działacze „Solidarności”, przedstawiciele władz i Instytutu Pamięci Narodowej, poczty sztandarowe różnych instytucji.

Nabożeństwu przewodniczył metropolita białostocki ks. abp Józef Guzdek. „Wiemy doskonale, że w przeszłości byli tacy ludzie, którzy chcieli zadać podwójną śmierć – fizycznie zlikwidować, a potem zniszczyć dobre imię i zniszczyć pamięć” – mówił hierarcha, rozpoczynając Mszę Świętą.

Dziękował wszystkim, zwłaszcza związkowcom z „Solidarności”, że pamiętają o tych, którzy „głosili Słowo Boże, stawali po stronie człowieka, przypominali, że godność każdego winna być uszanowana”.

„Pamiętając o zamordowanym kapłanie, myślimy o tym,
co dziś i co jutro. Żeby każdy człowiek był uszanowany, żeby była rzeczywiście służba prawdzie i służba człowiekowi. Żeby były realizowane ideały »Solidarności«, bo one wypływają z Ewangelii” – zaznaczył metropolita białostocki.

„Bardzo nam zależy na pamięci, żeby ciągle trwała pamięć” – podkreślił w rozmowie z dziennikarzami przewodniczący podlaskiej „Solidarności” Józef Mozolewski. Zwrócił uwagę, że od lat różnym instytucjom nie udaje się wyjaśnić wszystkich okoliczności śmierci ks. Suchowolca. „I wielu by pewnie myślało, trzeba ręce opuścić i pójść w zapomnienie. My jednak, jako »Solidarność«, nie dopuścimy do tego, będziemy zawsze [...] stali tutaj, przy grobie
ks. Stanisława Suchowolca, i przypominali wszystkim
o jego ofierze” – zapewnił.

„Ofierze, którą zapłacił za to, byśmy mogli dzisiaj żyć w wolnej, niepodległej Ojczyźnie” – zaakcentował Mozolewski. Zwrócił przy tym uwagę, że konieczna jest też pamięć o rodzicach ks. Suchowolca. Podczas rocznicowej Mszy Świętej modlono się również w ich intencji.

Po nabożeństwie na grobie ks. Suchowolca przy kościele
w Dojlidach złożono wieńce i kwiaty.

Od dwóch lat jest na tym grobie nowy pomnik sfinansowany przez IPN, odsłonięty w związku z 40. rocznicą święceń kapłańskich ks. Suchowolca. Widnieje na nim płaskorzeźba postaci duchownego i napis:
„Ks. Stanisław Suchowolec 13.05.1958-30.01.1989 – kapłan niezłomny, syn białostockiej ziemi, kapelan Podziemnej Solidarności i KPN, zamordowany za wierność Bogu i Polsce przez komunistycznych oprawców na plebanii kościoła w Dojlidach”.

Ksiądz Stanisław Suchowolec przyjaźnił się z ks. Jerzym Popiełuszką. Po jego śmierci odprawiał Msze św. w intencji Ojczyzny i beatyfikacji ks. Jerzego, najpierw w Suchowoli (Podlaskie), w rodzinnej parafii ks. Popiełuszki, a po przeniesieniu do Białegostoku – w parafii Niepokalanego Serca Maryi w Dojlidach.

Pierwsze śledztwo w sprawie okoliczności jego śmierci zakończyło się 16 czerwca 1989 r. ustaleniem, że przyczyną pożaru na plebanii był zepsuty grzejnik elektryczny. Nie stwierdzono, by doszło do przestępstwa, więc śledztwo umorzono. W śledztwie pominięto jednak całkowicie wątek polityczny i to, że duchowny otrzymywał liczne groźby ze względu na jego działalność w ówczesnej opozycji, a nim samym interesowała się SB.

Postępowanie podjęto na nowo 22 października 1991 roku. Po zasięgnięciu nowej opinii biegłych ówczesna Prokuratura Wojewódzka w Białymstoku oceniła, że pożar plebanii był „zbrodniczym podpaleniem” i doszło do zabójstwa.
23 sierpnia 1993 r. ponownie umorzyła jednak to śledztwo, tym razem z powodu niewykrycia sprawców przestępstwa.

Dowodów, które pozwoliłyby podjąć to śledztwo na nowo, szukał przez wiele lat pion śledczy IPN w szerszym postępowaniu dotyczącym zbrodniczych struktur
w dawnym MSW w latach 1956-1989, którym przypisuje się m.in. zamachy na duchownych i działaczy opozycji, stanowiące zbrodnie komunistyczne.

Kilka wątków tego postępowania analizowanych było kilka lat temu w Referacie Śledczym w Bydgoszczy – Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Gdańsku. Prowadzono tzw. czynności sprawdzające przed ewentualnym podjęciem śledztwa na nowo – w kierunku popełnienia zbrodni komunistycznej
(w rozumieniu zapisów ustawy z 1998 r. o IPN – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu).

W ubiegłym roku Instytut pośmiertnie uhonorował
ks. Suchowolca Krzyżem Wolności i Solidarności, przyznawanym m.in. za zaangażowanie w działalność opozycji antykomunistycznej w Polsce.

 

APW, PAP