Powstanie Warszawskie – 80. rocznica

Czwartek, 1 sierpnia 2024 (08:10)

Komenda Główna AK wyznacza początek zbrojnego zrywu – Godzinę „W” na 17.00, jednak pierwsze starcia
z Niemcami rozpoczynają się już po godz. 13.30 w rejonie ul. Krasińskiego na Żoliborzu, a dwie godziny później
– na Woli. Historycy szacują, że do walki stanęło 50 tys. żołnierzy Okręgu Warszawskiego AK i oraz innych organizacji. 

W szturmie na Dom Prasy już pierwszego dnia powstania ranna zostaje niosąca pomoc sanitariuszka AK i poetka Krystyna Krahelska, ps. Danuta. To ona pozowała Ludwice Nitschowej do pomnika warszawskiej Syrenki. W wierszu piosence „Hej, chłopcy, bagnet na broń!” napisała: „Jasny świt się roztoczy, wiatr owieje nam oczy i odetchnąć da płucom i rozgorzeć da krwi. I piosenkę jak tęczę nad nami roztoczy. W równym rytmie marsza: raz, dwa, trzy”. „Danuta” z poświęceniem opatruje pierwszych rannych, jednak po godzinie walk sama zostaje ciężko ranna.
Z powodu silnego ostrzału dopiero późnym wieczorem,
już półprzytomna, zostaje przeniesiona na punkt sanitarny. Pomimo przeprowadzonej operacji umiera 2 sierpnia nad ranem. Pochowano ją przy ul. Polnej 36. W kwietniu
1945 r. jej szczątki przeniesione zostały na cmentarz
przy kościele pw. św. Katarzyny na warszawskim Służewie.

Niemiecki garnizon liczy ok. 20 tys. żołnierzy Wehrmachtu, policjantów, członków SS innych formacji znakomicie przeszkolonych i uzbrojonych. Według danych wywiadu AK Niemcy obsadzili łącznie 179 obiektów na terenie stolicy. Dysponowali bronią pancerną, bombowcami i artylerią.

Podczas szturmu na niemiecką dzielnicę policyjną i siedzibę gestapo przy al. Szucha Dywizjon AK „Jeleń” traci połowę żołnierzy.

Na prawobrzeżnej Pradze powstańcy zajmują część Bródna, Targówka i Grochowa. Udaje się zdobyć budynek dyrekcji kolei przy Targowej oraz centralę telefoniczną PAST-y (Brzeska 24), lecz praskie oddziały są odcięte
od lewego brzegu stolicy – nie udaje się zdobyć żadnego
z mostów.

Powstańcom nie udaje się zdobyć głównych strategicznych punktów – dworców kolejowych, koszar oraz obsadzonych lotnisk na Okęciu i Bielanach.

AB, PAP