Operacja „Ostra Brama”
Sobota, 6 lipca 2024 (12:50)Latem 1944 roku Sowieci zbliżali się do Wilna. Do walki o miasto w ramch operacji „Ostra Brama”, rozpoczętej 80 lat temu, stanęło ok. 9 tys. żołnierzy Armii Krajowej.
Kilkudniowe walki polskich żołnierzy Wileńskiego
i Nowogródzkiego Okręgu AK (dowodzonych przez ppłk. Aleksandra Krzyżanowskiego „Wilka”) – prowadzone wspólnie
z Armią Czerwoną – doprowadziły do oswobodzenia miasta.
i Nowogródzkiego Okręgu AK (dowodzonych przez ppłk. Aleksandra Krzyżanowskiego „Wilka”) – prowadzone wspólnie
z Armią Czerwoną – doprowadziły do oswobodzenia miasta.
13 lipca żołnierze AK zawiesili biało-czerwoną flagę na górującej nad miastem Baszcie Giedymina, która później została zdjęta przez Sowietów. W ten sposób ujawnili swoje prawdziwe intencje. Rozpoczęto sowieckie aresztowania Polaków – taki los spotkał też ppłk. Krzyżanowskiego. Łącznie (wraz ze schwytanymi w lasach pod Wilnem) w czasie akcji „Burza” na Wileńszczyźnie internowano ok. 5 tys. podoficerów
i szeregowców.
i szeregowców.
Po wspólnym sukcesie podjęto rozmowy na temat polsko-
-sowieckiej współpracy. W wyniku pertraktacji stronie polskiej obiecano stworzenie dwóch dywizji piechoty i brygady kawalerii, podporządkowanych taktycznie sowieckiemu dowództwu, ale politycznie rządowi w Londynie. W tym też celu wyznaczono m.in. rejony koncentracji polskich oddziałów, aby zaopatrzyć je w broń i środki transportu.
-sowieckiej współpracy. W wyniku pertraktacji stronie polskiej obiecano stworzenie dwóch dywizji piechoty i brygady kawalerii, podporządkowanych taktycznie sowieckiemu dowództwu, ale politycznie rządowi w Londynie. W tym też celu wyznaczono m.in. rejony koncentracji polskich oddziałów, aby zaopatrzyć je w broń i środki transportu.
Sowieci przygotowywali się już do podstępnej likwidacji polskich sił zbrojnych. „Wilk” został zaproszony na rozmowy
z gen. Iwanem Czerchniachowskim, dowódcą 3. Frontu Białoruskiego, po czym wraz ze swymi oficerami został aresztowany i osadzony w wileńskim więzieniu. Później
zaś zesłany do łagrów. Równocześnie Sowieci rozpoczęli rozbrajanie sił AK, zatrzymując – jak sami szacowali – ok.
6 tys. żołnierzy, których większość została następnie zesłana
w głąb ZSRS.
z gen. Iwanem Czerchniachowskim, dowódcą 3. Frontu Białoruskiego, po czym wraz ze swymi oficerami został aresztowany i osadzony w wileńskim więzieniu. Później
zaś zesłany do łagrów. Równocześnie Sowieci rozpoczęli rozbrajanie sił AK, zatrzymując – jak sami szacowali – ok.
6 tys. żołnierzy, których większość została następnie zesłana
w głąb ZSRS.