• Piątek, 1 maja 2026

    imieniny: Józefa, Filipa, Jeremiego

Problem alienacji rodzicielskiej

Piątek, 26 kwietnia 2024 (18:12)

Prezydencka Rada ds. Rodziny Edukacji i Wychowania zaapelowała o zmianę przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego dotyczących orzeczenia o winie jednego z rodziców. Wpływają one na skalę zjawiska alienacji rodzicielskiej i przyczyniają się do wzrostu samobójstw wśród dzieci i młodzieży – dodała Rada.

W czasie piątkowego posiedzenia prezydenckiej Rady ds. Rodziny, Edukacji i Wychowania, która obradowała w KPRP, dyskutowano na temat zjawiska alienacji rodzicielskiej.

Alienacja rodzicielska jest stanem psychicznym dziecka, którego rodzice znajdują się w sytuacji konfliktowej, separacji, rozstania lub rozwodu, silnie sprzymierzającego się z jednym z rodziców (preferowanym) i zrywającego więzi z drugim z rodziców (wyalienowanym) bez uprawnionego uzasadnienia.

„Sądy i obowiązujące ustawodawstwo są aktywnym czynnikiem modelowania takich sytuacji” – powiedział po zakończeniu obrad przewodniczący rady prof. Andrzej Waśko.

Zwrócił uwagę, że w Polsce rocznie rozwodzi się blisko 60 tys. małżeństw, co – jak ocenił – jest poważną liczbą, która przekłada się na skalę alienacji rodzicielskiej w naszym kraju.

Pedagog Dorota Dziamska zwróciła uwagę, że „sprzymierzenie się dziecka z jednym z rodziców w czasie separacji czy rozwodu pary może doprowadzić do jego zaburzeń psychicznych w przyszłości”. Zaznaczyła, że „dziecko ma prawo być wychowywane przez ojca i matkę, więc w trakcie ich rozwodu nie powinno tracić rodziny, nie powinno rozwodzić się z rodziną”.

Zdaniem mecenasa Dariusza Szenkowskiego skala alienacji rodzicielskiej wynika w Polsce ze złych przepisów prawa, które przy rozpadzie rodziny decydują o wyborze rodzica, któremu powierzy się wykonywanie władzy czy też pieczy nad dzieckiem. Jak zaznaczył, „obowiązujące w kraju prawo prowadzi do ustawowego bezprawia”.

„Po rozwodzie jednemu z rodziców zabiera się nagle prawo do opieki na dzieckiem, zamieniając je na tzw. kontakty i alimenty. Przez to całkowicie ginie prawo dziecka do obojga rodziców w sytuacji rozpadu rodziny, a także ochrona rodziny i rodziców” – stwierdził Szenkowski. Zwrócił uwagę, że tego nie ma w innych państwach.

Jego zdaniem „w Polsce wystarczyłoby zmienić niektóre przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego”. „Nie musimy mieć przepisów, które będą ustalać winę” – wskazał prawnik.

Ocenił, że aby dokonać zmian, „niezbędna jest wola polityczna”. „Niestety nie wszystkie grupy interesu są tym zainteresowane, zwłaszcza prawnicy i psychologowie, ponieważ to wpłynie na ich zarobki” – powiedział mecenas.

W ocenie Szenkowskiego, zjawisko alienacji rodzicielskiej wpływa na skalę samobójstw wśród dzieci i młodzieży oraz liczbę zaburzeń psychicznych i emocjonalnych w tej grupie wiekowej. Powiedział, że w Polsce przybiera ono na sile, co sprawia, że od paru lat jesteśmy na szczycie, jeśli chodzi o liczbę samobójstw dzieci i młodzieży.

APW, PAP