• Piątek, 10 kwietnia 2026

    imieniny: Michała, Makarego

Lawina wniosków do FSB

Sobota, 13 kwietnia 2013 (02:10)

Już kilkadziesiąt rodzin ofiar obławy augustowskiej wysłało wnioski do rosyjskiej FSB. Domagają się ujawnienia, czy w będących w dyspozycji tej służby archiwach NKWD znajdują się dokumenty dotyczące losów ich bliskich – dowiedział się „Nasz Dziennik”.

Wnioski w formie urzędowego podania kierowane są do urzędującego w Moskwie naczelnika FSB Wasilija Stiepanowicza Christoforowa. W dokumentach umieszczone są dane personalne zaginionych w obławie. Informuje się, że dana osoba została „zatrzymana w czasie obławy przeprowadzonej przez wojska 3. Białoruskiego Frontu w augustowskich lasach na terytorium Polski. Od tego czasu nic o niej nie wiemy, mimo poszukiwań nie otrzymaliśmy żadnej wiadomości”.

Rodziny ofiar obławy idą śladem rodzin katyńskich, które od wysłania do Rosji podobnych wniosków rozpoczęły długą ścieżkę prawną. Od Federalnej Służby Bezpieczeństwa wnioskodawcy oczekują kwerendy w archiwach NKWD. „Proszę Pana o sprawdzenie, czy nie ma dokumentów potwierdzających, że w stosunku do ww. obywatela (obywatelki) Polski prowadzono sprawę karną. Proszę również o informację na temat rehabilitacji w związku z bezpodstawnym aresztowaniem i uwięzieniem” – czytamy w jednym z podań do naczelnika Christoforowa.

Wnioski skierowało w ostatnich dniach już kilkudziesięciu krewnych ofiar obławy augustowskiej, wśród nich ks. prałat Stanisław Wysocki. Duchowny w trzech oddzielnych pismach zapytuje o dokumenty dotyczące losów jego ojca i dwóch sióstr, członków Armii Krajowej. Podobnie jak około 2 tys. innych żołnierzy niezłomnych północno-wschodnich terenów Polski, zamordowano ich w wyniku obławy.

Oprócz podań kierowanych bezpośrednio przez bliskich pomordowanych osobne wnioski (dotyczące m.in. rehabilitacji) chcą wspólnie skierować do Prokuratury Generalnej FR rodziny zrzeszone w Związku Pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej. Pomoc prawną podczas formułowania tych wniosków ma zapewnić mec. Ireneusz Kamiński. Prawnik radzi rodzinom kierować wnioski do rosyjskiej prokuratury po wyroku Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu, jaki pod koniec roku ma zapaść w sprawie katyńskiej. Werdykt ten może otworzyć nowe możliwości procesowe bliskim ofiar obławy.

Mianem obławy augustowskiej określa się wielką operację pacyfikacyjną, która objęła tereny ówczesnych powiatów augustowskiego, suwalskiego i północnej części sokólskiego. Została ona przeprowadzona przez Wojska Wewnętrzne NKWD, kontrwywiad wojskowy Smiersz 3. Frontu Białoruskiego Armii Czerwonej, a także miejscowych konfidentów współpracujących z UB i MO. Operacji dokonano w okresie 12-28 lipca 1945 roku. W jej wyniku aresztowano ponad 7 tys. osób, po czym uwięziono je w tzw. punktach filtracyjnych urządzonych przez Smiersz, gdzie prowadzono krwawe przesłuchania. Około 5 tys. osób zostało zwolnionych. Pozostali, uznani podczas przesłuchań za członków AK, zaginęli bez wieści. Do dzisiaj nieznane są miejsca ich straceń i dołów śmierci.

Adam Białous