Armia Krajowa pod Wawelem

Piątek, 12 kwietnia 2013 (02:07)

Pomysł wybudowania w Krakowie pomnika Armii Krajowej, którego inicjatorem był Światowy Związek Żołnierzy Armii Krajowej, zrodził się jeszcze w 2009 r.; uchwałę o budowie rada miasta podjęła 26 maja 2010 roku.

Przez kilka lat dyskutowano o formie i lokalizacji. Monument powstanie w południowej części tzw. bulwaru Czerwieńskiego, pomiędzy przedłużeniem ul. Bernardyńskiej a ul. Dietla z mostem Grunwaldzkim. Miejsce to wskazał architekt urbanista prof. Stanisław Juchnowicz, były żołnierz AK. Jest ono jednym z najbardziej rozpoznawalnych krajobrazów miejskich w Polsce. Pomnik ma być dominującym elementem szerszego założenia urbanistycznego, wpisanego harmonijnie w układ przestrzenny miasta w postaci „Ogrodu Pamięci Narodowej”. – Zespół usytuowany możliwie najbliżej Wisły, widoczny z Wawelu, poprzez ul. Bernardyńską będzie powiązany z Drogą Królewską i placem Matejki, z pomnikiem zwycięstwa w bitwie pod Grunwaldem.

Powstałaby możliwość urządzania patriotycznych pochodów rocznicowych – wskazuje Juchnowicz. – Monument Armii Krajowej wraz z „Ogrodem Pamięci Narodowej” będzie odgrywał ważną rolę w narodowej edukacji historycznej. Będzie służył utrwalaniu świadectwa historii przekazywanych przez żyjących jeszcze żołnierzy AK, będących niejednokrotnie uczestnikami bohaterskich czynów w obronie Ojczyzny – dodaje.

Po rozpisaniu konkursu na pomnik do sądu konkursowego, którego przewodniczącym został prof. Andrzej Wyżykowski, główny architekt Krakowa, wpłynęło 57 projektów. Na razie wybrano trzy. Ostateczna decyzja, który projekt zwycięży, zapadnie w maju. Pracownie, które wzięły udział w konkursie na stworzenie pomnika, dostały od kombatantów pewne sugestie odnośnie do jego formy. – W szczególności chodziło nam o to, żeby ewidentnie uwidocznione było, że jest to pomnik Armii Krajowej państwa podziemnego. Żeby ten element był w tym pomniku nie tylko dostrzegalny, ale wręcz fundamentalny, najważniejszy – podkreśla Ryszard Brodowski, prezes małopolskich struktur Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej. – Nas, żołnierzy Armii Krajowej, którzy mamy w tej chwili pod dziewięćdziesiątkę – osobiście mam 88 lat – bardzo cieszy, że Armia Krajowa będzie miała w Krakowie swój pomnik. I to w tak symbolicznym miejscu. Będziemy dumni, jeśli dożyjemy jego odsłonięcia – kwituje nasz rozmówca.

Piotr Czartoryski-Sziler