LIST OTWARTY KATOLICKIEGO STOWARZYSZENIA LEKARZY POLSKICH

Czwartek, 1 lutego 2024 (09:20)

Warszawa, 31 stycznia 2024 roku

Szanowny Pan Donald Tusk, Premier Rzeczpospolitej Polskiej, Kancelaria Prezesa Rady Ministrów,
00-583 Warszawa, Al. Ujazdowskie 1/3.

W sytuacji głębokiego kryzysu demograficznego w naszej Ojczyźnie, rozpadu więzi społecznych, w trosce o dziś
i jutro naszego Narodu, o prawe wychowanie młodego pokolenia, wobec naszej odpowiedzialności za zdrowie
i płodność polskich kobiet, zwracamy się do Pana Premiera ze stanowczym żądaniem wycofania przyjętego w dniu
24 stycznia 2024 r. przez Radę Ministrów projektu ustawy, który ma umożliwić dzieciom po 15. roku życia zakup
bez recepty, a więc bez kontroli lekarskiej i rodzicielskiej, tak zwanej pigułki „dzień po”. Katolickie Stowarzyszenie Lekarzy Polskich zwracało się do Premiera RP w dniu
16 stycznia 2015 r. w analogicznej sprawie z powodu podobnych działań ówczesnego Ministra Zdrowia.

Jako pigułka „dzień po” ma być stosowany octan uliprystalu w dawce 30 mg, zawarty w preparacie ellaOne, do stosowania w nagłych, sporadycznych przypadkach,
w celu uniknięcia ciąży bez względu na fazę cyklu miesięcznego, w ciągu 120 godzin (5 dni) od współżycia. Charakterystyka Produktu Leczniczego podaje, że:
„Octanu uliprystalu nie stosuje się u dzieci przed okresem dojrzewania w przypadku nagłej antykoncepcji”. Należy do preparatów hormonalnych silnie działających na organizm, nieobojętnych dla zdrowia kobiety, a zwłaszcza nastoletniej dziewczyny, u której układ hormonalny nie ukończył jeszcze procesu dojrzewania. Preparat octanu uliprystalu, dostępny wyłącznie na receptę, w dawce sześciokrotnie mniejszej, był stosowany w leczeniu mięśniaków macicy,
a jego bezpieczeństwo w tej dawce badano u dorosłych kobiet. Na wniosek Prezesa Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych preparat uliprystalu w dawce 5 mg, decyzją Głównego Inspektora Farmaceutycznego z 13.03.2020 r. został wstrzymany w obrocie na terenie całego kraju. Decyzja była następstwem opinii Komitetu ds. Oceny Ryzyka w Ramach Nadzoru nad Bezpieczeństwem Farmakoterapii, która rekomendowała zawieszenie dopuszczenia do obrotu leków zawierających octan uliprystalu w dawce 5 mg na terenie całej UE z powodu pojawienia się nowego przypadku ciężkiego uszkodzenia wątroby, w wyniku którego konieczny był przeszczep wątroby. Trzeba podkreślić, że preparat ellaOne zawiera sześciokrotnie więcej tego składnika.

Planowana dostępność preparatu ellaOne bez recepty to informacja wprowadzająca społeczeństwo w błąd; że jest to środek bezpieczny, niewywołujący dolegliwości ani powikłań. To nie jest prawda. Preparat podany w tak wysokiej dawce zaburza prawidłowe funkcjonowanie organizmu kobiety. Ministerstwo Zdrowia udostępniło wykaz kilkudziesięciu działań niepożądanych po zastosowaniu EllaOne, zgłoszonych do Europejskiej Bazy Zgłoszeń Działań Niepożądanych w okresie od 1 stycznia 2015 r. do 30 kwietnia 2020 r. Często zgłaszano krwotok
z pochwy, bóle brzucha, mdłości, wymioty, bóle i zawroty głowy, uczucie zmęczenia. Rzadziej notowano dreszcze, gorączkę, drażliwość, bezsenność, zaburzenia widzenia
i zaburzenia cyklu miesiączkowego. Szczególnie niebezpieczne może być przyjęcie jednocześnie kilku dawek środka lub co kilka dni bardzo prawdopodobne
w przypadku zamierzonego jego udostępniania młodym dziewczętom, właściwie dzieciom, bez kontroli lekarskiej
i rodzicielskiej. Ryzyko groźnych powikłań jest duże
w przypadkach migreny i choroby zakrzepowo-zatorowej. Pigułki „dzień po” mogą zaburzać zdolność kobiet do prowadzenia pojazdów mechanicznych i obsługiwania urządzeń ze względu na możliwość zawrotów głowy, senności, niewyraźnego widzenia i zaburzeń koncentracji.

Przedmiotem badań naukowych był też wpływ szerokiego udostępniania pigułek „dzień po” bez recepty na zachowania seksualne. Udowodniono, że ułatwiony dostęp do tych środków był przyczyną zwiększenia w badanych populacjach częstości stosunków płciowych, potencjalnie zwiększając w ten sposób częstość nieplanowanych ciąż. Mimo że pigułka „dzień po” może zapobiec niezamierzonej ciąży u pojedynczej kobiety, to ich stosowanie nie ma wpływu na wskaźniki aborcji na poziomie populacji. Zwłaszcza przy jednoczesnej obawie o toksyczny wpływ środka na poczęte dziecko. Podawano też nasilenie
w warunkach łatwego dostępu do pigułek „dzień po” częstości współżycia z wieloma przypadkowymi partnerami.

Stosowanie pigułki „dzień po” przyczynia się do ponoszenia odpowiedzialności za podjęcie współżycia wyłącznie przez kobiety, skłaniając przy tym mężczyzn do lekkomyślnych
i nieodpowiedzialnych zachowań. Mogą to być zachowania agresywne, a powszechna dostępność pigułek może nasilić przemoc wobec kobiet. Obecność powyżej opisanych zjawisk wśród młodych dziewcząt, z natury trudniej uświadamiających sobie konsekwencje podejmowanych działań, spowoduje obniżenie wieku inicjacji seksualnej, zwiększenie częstości nieuporządkowanych relacji seksualnych i w następstwie tego zakażeń przenoszonych drogą płciową. Dostępność pigułek może sprzyjać pedofilii. Wśród młodych ludzi zwiększy się częstość nieplanowanych ciąż i, niestety, aborcji. Zostanie zwiększona częstość sytuacji konfliktowych, depresji i samobójstw,
a w przyszłości spodziewać się można zaburzeń zdrowia prokreacyjnego kobiet, większej częstości zaburzeń płodności oraz nowotworów narządów płciowych
i przewlekłych bólów brzucha. 

Mechanizm działania ellaOne polega na hamowaniu
lub opóźnianiu owulacji poprzez wstrzymanie wyrzutu hormonu luteinizującego. W niektórych badaniach wykazano, że uliprystal może również zaburzać mechanizm zagnieżdżania zarodka w błonie śluzowej macicy, ponieważ wpływa na grubość endometrium, zmienia proces jego dojrzewania i strukturę. Zarodek nie może zagnieździć się w zmienionej błonie śluzowej macicy i obumiera. Uliprystal zwalnia perystaltyczne skurcze mięśniówki jajowodów, prowadząc do desynchronizacji wzajemnych relacji czynności zygoty, jajowodu i endometrium. Może to prowadzić do zaburzeń procesu zagnieżdżania zarodka
i zwiększać częstość ciąż pozamacicznych, zagrażających życiu kobiet. Istnienie mechanizmu przeciwzagnieżdżeniowego tłumaczy skuteczność preparatu podanego podczas owulacji i uzasadnia ogłoszone przez producenta działanie preparatu do pięciu dni od momentu współżycia. EllaOne nie zapobiega owulacji, jeśli będzie przyjęta w najbardziej płodnych dniach cyklu.

Zarząd Katolickiego Stowarzyszenia Lekarzy Polskich uważa, że:

1. Umożliwienie dzieciom zakupu pigułek ellaOne jest nieetyczne, pozbawia rodziców odpowiedzialności za zdrowie i życie swoich nieletnich dzieci, niszczy relacje rodzinne, uczy przedmiotowego podejścia do poczętego dziecka.

2. Pigułka, jeżeli zostanie użyta po zapłodnieniu, zabija dziecko w pierwszych dniach jego istnienia.

3. Udostępnienie dzieciom pigułki „dzień po” bez recepty stanowi nieodpowiedzialne, świadome, celowe działanie
na ich szkodę. Spowoduje nieodwracalne szkody dla fizycznego i psychicznego zdrowia dziewcząt, przyczyni się do moralnej deprawacji dzieci i młodzieży oraz do zaburzeń zdrowia prokreacyjnego kobiet.

4. Projekt ustawy narusza podstawowe zasady konstytucyjne, nie jest zgodny z obowiązkiem ochrony zdrowia obywateli, zwłaszcza dzieci i młodzieży, obowiązkiem ochrony małoletnich przed deprawacją, prawem rodziców do wychowywanie dzieci zgodnie
z własnymi przekonaniami oraz narusza konstytucyjne gwarancje ochrony życia. Jako lekarze stanowczo domagamy się zaprzestania działań niezgodnych
z naczelną zasadą etyczną stosowaną w medycynie „Primum non nocere” (łac. „po pierwsze nie szkodzić”).

Żądamy natychmiastowego wycofania przyjętego
w dniu 24.01.2024 r. przez Radę Ministrów projektu ustawy, który ma umożliwić zakup pigułki „dzień po” bez recepty od piętnastego roku życia.

Dr n. med. Elżbieta Kortyczko, specjalista pediatrii
i neonatologii, prezes Katolickiego Stowarzyszenia
Lekarzy Polskich (www.kslp.pl)

Prof. dr hab. n. med. Bogdan Chazan, specjalista ginekologii i położnictwa

Wiceprezes Katolickiego Stowarzyszenia Lekarzy Polskich dr Grażyna Rybak, specjalista pediatrii (www.kslpmazowsze.pl), prezes Oddziału Mazowieckiego Katolickiego Stowarzyszenia Lekarzy Polskich

Do wiadomości otrzymują: Pani Izabela Leszczyna, Minister Zdrowia, Dr Łukasz Jankowski, Prezes Naczelnej Rady Lekarskiej, Media 9 Miech RP. Immunopharmacology of ulipristal as an emergency contraceptive. Int J Womens Health. 2011;3:391-7

Katolickie Stowarzyszenie Lekarzy Polskich