Obchody 80. rocznicy śmierci Ulmów

W związku ze zbliżającą się rocznicą męczeńskiej śmierci rodziny Ulmów IPN zamierza wykorzystać swe dotychczasowe wystawy i publikacje, a także przedstawić nowe inicjatywy. To między innymi krótki film animowany utrzymany w konwencji baśni i poświęcony błogosławionym Józefowi, Wiktorii oraz siedmiorgu ich dzieci. „Mamy wiele sygnałów ze szkół, że chcą one poznać tę historię, z racji tego, że istotną rolę odgrywają w niej dzieci” – mówił dr Mateusz Szpytma.

IPN chce również wykorzystać trwającą peregrynację relikwii błogosławionych Ulmów. Przygotowywana jest mała wystawa w konwencji obrazu beatyfikacyjnego, którą będzie można w łatwy sposób postawić w kościołach goszczących relikwie. Wystawie i filmowi będą towarzyszyć pakiety edukacyjne. Kolejna inicjatywa Instytutu Pamięci Narodowej, podjęta we współpracy z Ministerstwem Edukacji, to rozstrzygnięcie konkursu na najlepszy scenariusz lekcji o historii rodziny Ulmów.

Doktor Mateusz Szpytma przypomniał również o znajdującej się od września w Muzeum Ulmów w Markowej wystawie „Błogosławieni Sprawiedliwi, albowiem...”. „Cieszy się ona tak wielkim zainteresowaniem i zbiera tak dobre recenzje, że dyrektor wystąpił do nas o przedłużenie jej funkcjonowania, nie tylko do marca, ale do września, do rocznicy beatyfikacji” – zaznaczył wiceprezes IPN. Jak dodaje, Instytut chce również udostępnić Muzeum Polaków Ratujących Żydów w Markowej etiudę VR „Świadectwo pomocy”. Rzeszowski Oddział IPN pokazał ją w sieci przy okazji wrześniowej beatyfikacji.

Wiceprezes IPN podkreśla, że od tamtego momentu Markowa obserwuje wzmożony ruch turystyczny i pielgrzymkowy. A zainteresowaniem cieszy się nie tylko Muzeum Ulmów, do którego zorganizowane grupy muszą zapisywać się z wielotygodniowym wyprzedzeniem. „Wszyscy udają się też do kościoła, gdzie są relikwie Ulmów. Udają się na cmentarz i do miejscowego skansenu, gdzie jest chałupa Szylarów, w której inna rodzina żydowska skutecznie została uchroniona i doczekała końca II wojny światowej” – relacjonował historyk pochodzący z Markowej. 

W kontekście obchodów rocznicowych 24 marca dr Mateusz Szpytma przypomniał, że zaangażowane są w nie samorządy gminy i województwa, a także Kancelaria Prezydenta. To właśnie 80. rocznica zbrodni na Ulmach i ukrywanych przez nich Żydach ma być zwieńczeniem działalności Komitetu Obchodów Towarzyszących Beatyfikacji Rodziny Ulmów. „Takie podsumowanie jest też potrzebne, żeby zobaczyć to, co udało się zrealizować, ile było inicjatyw, jakie miały pozytywne oddziaływanie” – mówił rozmówca Radia Watykańskiego, pokazując argentyńską gazetę „La Capital”, gdzie znalazł się obszerny artykuł o rodzinie Ulmów w związku z otwarciem wystawy poświęconej nowym błogosławionym.

Doktor Mateusz Szpytma, którego babcia była siostrą bł. Wiktorii Ulma, zwrócił również uwagę na rozwój kultu Samarytan z Markowej. „Ludzie przesyłają świadectwa ze swojego życia. To, jak ważne było przeżycie samej beatyfikacji, jest też bardzo mocno obecne w tych wszystkich relacjach” – podkreślił.

10 września 2023 roku w Markowej na Podkarpaciu została odprawiona Msza Święta beatyfikacyjna rodziny Ulmów. Uroczystościom przewodniczył legat papieski kardynał Marcello Semeraro, prefekt Dykasterii Spraw Kanonizacyjnych.