• Poniedziałek, 4 maja 2026

    imieniny: Floriana, Moniki

Białystok: Upamiętniono naczelnika miasta z czasów Powstania Styczniowego

Poniedziałek, 22 stycznia 2024 (15:57)

Grób nieznanego szerzej bohatera Powstania Styczniowego, ówczesnego naczelnika Białegostoku, Adolfa Białokoza, odnowiono dzięki staraniom miejscowego oddziału IPN. Odrestaurowany grobowiec odsłonięto i poświęcono
w poniedziałek na białostockim cmentarzu farnym.

Uroczystość, w której wzięli udział przedstawiciele władz samorządowych, służb mundurowych, IPN, żołnierzy, harcerze i społecznicy, odbyła się w 161. rocznicę wybuchu Powstania Styczniowego.

Przez lata grób Adolfa Białokoza był zapomniany, również jego historia była nieznana. Grób na cmentarzu został odkryty dzięki społecznikom, którzy od kilku lat organizują kwesty na rzecz ratowania zabytkowych grobów na tym cmentarzu. Prace naprawcze przy grobowcu przeprowadził miejscowy IPN.

„Adolf Białokoz herbu Białogłowski, 4 grudnia 1826
– 11 stycznia 1903, naczelnik miasta Białegostoku
w Powstaniu Styczniowym w 1863. Grób weterana walk
o wolność i niepodległość Polski” – głosi napis na jego grobie.

„Cieszę się, że dzisiaj [w poniedziałek – PAP] jako Instytut Pamięci Narodowej, jako instytucja państwa polskiego dzięki zaangażowaniu też pracy społeczników możemy oddać społeczeństwu polskiemu ten nagrobek, możemy zadbać dla następnych pokoleń o pamięć o zrywie lat 1863-1864, by ta pamięć przetrwała, by następne pokolenia też mogły mówić o tej pięknej historii Narodu Polskiego” – podkreślił podczas uroczystości dyrektor oddziału IPN w Białymstoku dr Marek Jedynak.

Białokoz był postacią ważną dla historii Białegostoku,
a przez lata zapomnianą – powiedział dziennikarzom badający historię tego powstańca kierownik Muzeum Historycznego w Białymstoku Piotr Niziołek.

Białokoz pochodził z rodziny szlacheckiej, choć ubogiej,
a w trakcie Powstania Styczniowego był cywilnym naczelnikiem Białegostoku z ramienia powstańców.
Niziołek zaznaczył, że zajmował się m.in. organizacją prowiantu, broni, ale też wywiadem i zbieraniem informacji o ruchach wojsk rosyjskich. Został aresztowany przez władze zaborcze w czerwcu 1863 roku i zesłany na Sybir, gdzie przebywał do 1879 roku.

Niziołek dodał, że Białokoz zmarł w zapomnieniu w 1903 roku, w momencie, w którym jego wkład w walkę
o niepodległość nie mógł zostać uhonorowany ze względu na zaborcze władze.

APW, PAP