Prawna ochrona najmłodszych
Sobota, 18 listopada 2023 (18:21)W Instytucie Wymiaru Sprawiedliwości 17 listopada,
w piątek, odbyła się konferencja pt. „Pierwsza polska strategia walki z przemocą seksualną wobec dzieci – geneza i wdrażanie”.
Członkowie Zespołu do spraw przeciwdziałania przestępczości przeciwko wolnościs seksualnej
i obyczajności na szkodę małoletnich, który funkcjonował przy Ministerstwie Sprawiedliwości, przedstawili założenia Krajowego Planu Przeciwdziałania Przestępstwom Przeciwko Wolności Seksualnej i Obyczajności na Szkodę Małoletnich, który został opracowany przez zespół, a przyjęty przez Radę Ministrów 17 października br.
Konferencję otworzył wiceminister sprawiedliwości
dr Marcin Romanowski, odpowiedzialny za prace zespołu. Jak podkreślił, krajowy plan, wraz z ustawą „Kamilka”, tworzą solidne podstawy normatywne pod system ochrony dzieci przed przemocą i przestępczością seksualną. Wprowadzają standardy należące do najwyższych nie tylko w Europie, ale i na całym świecie.
W krajowym planie, zgodnie z systematyką „Model National Response”, wyodrębniono sześć głównych obszarów interwencji. Należą do nich: polityka i zarządzanie, organy ścigania i wymiar sprawiedliwości, wsparcie i ochrona osoby pokrzywdzonej oraz członków jej rodziny, profilaktyka ogólnospołeczna, diagnoza społeczna
i edukacja społeczna, działania związane z przeciwdziałaniem przestępstwom seksualnym na szkodę małoletnich prowadzone w sektorze gospodarki oraz etyczny przekaz medialny.
„Przed instytucjami, podmiotami gospodarczymi, samorządami, mediami teraz stoi ważne zadanie faktycznego wdrożenia tych zobowiązań. Krajowy Plan Przeciwdziałania Przestępstwom Przeciwko Wolności Seksualnej i Obyczajności na Szkodę Małoletnich wszedł na stałe do polskiego porządku prawnego. Stał się faktem. Niezależnie od kształtu przyszłego rządu istnieje obowiązek jego realizacji” – podkreślił wiceminister.
Wykład inaugurujący wygłosiła Shailey Hingorani (Head of Policy, Advocacy and Research), przedstawicielka #WeProtect Global Alliance, międzynarodowej organizacji eksperckiej walczącej z wykorzystaniem seksualnym dzieci w internecie. Następnie głos zabrała Ina Verzivolli, specjalistka ochrony dziecka UNICEF w Biurze Regionalnym dla Europy i Azji Centralnej w Genewie. Obecność zagranicznych gości miała szczególne znaczenie ze względu na przyjęcie przez twórców planu standardu Model National Response, opracowanego właśnie przez #WeProtect Global Alliance.
Jak przypomniał wiceminister dr Marcin Romanowski, pomysł opracowania krajowego planu pojawił się wiosną 2021 r. jako efekt działania ministerialnego zespołu wdrażającego tzw. ustawę antyprzemocową 1.0. „Praca nad przygotowaniem i wdrożeniem, dalsze analizy sprawozdań WeProtect Global Alliance pozwoliły nam zidentyfikować braki, które postanowiliśmy wyeliminować. Zauważyliśmy brak ogólnokrajowej koordynacji, którą uznaliśmy ją za najważniejsze wyzwanie. Dalej wszystko potoczyło się bardzo szybko” – zauważył.
Zespół do spraw przeciwdziałania przestępczości przeciwko wolności seksualnej i obyczajności na szkodę małoletnich został powołany do życia przez Ministra Sprawiedliwości
29 września 2021 r. W pracach zespołu uczestniczyło wielu ekspertów z Ministerstwa Sprawiedliwości, Instytutu Wymiaru Sprawiedliwości, Akademii Wymiaru Sprawiedliwości, Instytutu im. prof. Jana Sehna oraz Centralnego Zarządu Służby Więziennej. W pracach grona eksperckiego uczestniczyli także specjaliści z Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, Ministerstwa Rodziny i Polityki Społecznej, Ministerstwa Zdrowia, Ministerstwa Edukacji
i Nauki, Ministerstwa Sportu i Turystyki, Komendy Głównej Policji, Centralnego Biura Zwalczania Cyberprzestępczości, Komendy Głównej Straży Granicznej, NASK PIB/Dyżurnet.pl, Biura Rzecznika Praw Dziecka, Państwowej komisji do spraw przeciwdziałania wykorzystaniu seksualnemu małoletnich poniżej lat 15, przedstawiciele świata nauki oraz organizacji pozarządowych.
Doktor Romanowski podkreślił, że w Ministerstwie Sprawiedliwości rozpoczęły się prace nad analogiczną strategią dotyczącą przeciwdziałania przemocy wobec małoletnich. „Przygotowujemy się do opracowania drugiej, równie ważnej strategii przeciwdziałania przemocy na szkodę małoletnich. Rozpoczęliśmy diagnozowanie problemów i działań koniecznych do uwzględnienia w tym dokumencie. Wierzę, że będzie tak samo trafna w ocenie problemów i przyjętych działań, jak strategia, której przyjęcie dziś prezentujemy” – wskazał wiceminister Romanowski.
„Ustawa »Kamilka« poszła bowiem jeszcze dalej, tworząc podstawy prawne pod powołanie stałego Zespołu do spraw Ochrony Małoletnich. Interdyscyplinarny, międzyresortowy zespół będzie odpowiedzialny za opracowywanie krajowych planów oraz bieżącą ocenę postępów ich realizacji” – dodał.
Krajowy plan zakłada kompleksowe wzmocnienie systemu ochrony przed przestępstwami seksualnymi. Składa się na nią skoordynowana analiza zagrożeń przestępczością seksualną, utworzenie specjalnej bazy danych, która ułatwi wykrywanie zakazanych treści w internecie, czy wzmocnienie kompetencji oraz specjalizacja funkcjonariuszy organów ścigania, sędziów i prokuratorów. Strategia stawia na edukację i szkolenia nastawione na społeczeństwo – programy edukacyjne dla młodzieży, rodziców, nauczycieli, szkolenia dotyczące rozpoznawania symptomów krzywdzenia dzieci, udzielania im pomocy i wsparcia. Plan przewiduje także kompleksowe wsparcie dla ofiar przestępstw seksualnych oraz ich rodzin oraz poszanowanie ich prywatności i godności poprzez zapewnienie etycznego przekazu medialnego.
Jak podkreślił wiceminister dr Marcin Romanowski, krajowy plan ma również na celu wypełnić zobowiązania Polski wynikające z postanowień Konwencji Rady Europy o ochronie dzieci przed wykorzystywaniem seksualnym
i niegodziwym traktowaniem w celach seksualnych
z 25 października 2007 r. „Działania ujęte w planie potwierdzają, że Polska przeciwdziała przestępczości seksualnej i dąży do tego w oparciu o najwyższe światowe standardy. W pełni realizujemy postanowienia konwencji z Lanzarote” – dodał.
Instytut Wymiaru Sprawiedliwości jest państwową jednostką organizacyjną podległą Ministerstwu Sprawiedliwości. Prowadzi działalność analityczno-
-badawczą, wspierającą poprawę systemu prawa stanowionego oraz instytucji wymiaru sprawiedliwości.
W dzisiejszej konferencji wzięli udział wybitni specjaliści – praktycy, psycholodzy, prawnicy i seksuologowie – którzy w swoich wystąpieniach omówili zjawisko przemocy seksualnej wobec dzieci, czynniki ryzyka jej wystąpienia, reakcji otoczenia oraz jej wpływu na dorosłe życie osób, które w dzieciństwie były ofiarami przemocy. Uczestnicy podjęli dyskusję na temat nowych rozwiązań prawnych, których celem jest zwiększenie ochrony dzieci.