• Środa, 6 maja 2026

    imieniny: Filipa, Jakuba, Judyty

Żywiec: IPN oznaczył grób Tadeusza Jänicha

Poniedziałek, 23 października 2023 (13:43)

Grób Tadeusza Jänicha, weterana walk o wolność i niepodległość Polski, powstańca śląskiego, został odznaczony przez IPN znakiem pamięci „Tobie Polsko”.

Uroczystości odbyły się na cmentarzu parafialnym pw. Narodzenia NMP w Żywcu przy ul. Komonieckiego.

Burmistrz Żywca Antoni Szlagor podczas uroczystości powiedział, że ppor. Tadeusz Jänicha „swoim życiem udowodnił, iż Polska zawsze miała dla niego największe znaczenie”.

„Był przewodnikiem, liderem, dowódcą, człowiekiem, który nie bał się brać na siebie odpowiedzialności za to, co wydarzy się na polu bitwy. Jego odwaga może służyć […] kolejnym pokoleniom jako wzór godny naśladowania i upowszechniania” – mówił.

Ppor. Tadeusz Jänich urodził się 18 marca 1892 r. w Tarnowie. Był synem Gustawa i Marii. Należał do Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”. W 1912 r. założył w Żywcu pierwszą Drużynę Skautową im. Tadeusza Kościuszki.

W 1914 r. został mianowany komendantem 2. Kompanii Legionów Ziemi Żywieckiej. W latach 1917-1918 przebywał w obozach jenieckich na Węgrzech i we Włoszech. W połowie listopada 1918 r. wstąpił do armii gen. Józefa Hallera, gdzie pełnił służbę do 1921 r. Wstąpił w szeregi Polskiej Organizacji Wojskowej. Brał udział w III Powstaniu Śląskim.

W czasie II wojny światowej należał do Armii Krajowej i działał w Krakowie. Posługiwał się wówczas pseudonimem „Krzywy”. Brał udział w akcjach dywersyjnych i sabotażowych. Jego mieszkanie przy ul. Idziego 5 stanowiło punkt kontaktowy, gdzie przekazywano meldunki. W 1943 r. aresztowało go Gestapo. Wolność odzyskał po wyzwoleniu w 1945 r. Został odznaczony Śląską Wstęgą Waleczności i Zasługi. Zmarł 5 grudnia 1973 r.

Akcja oznaczania grobów znakiem pamięci „Tobie Polsko”, opracowanym przez Oddziałowe Biuro Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN w Katowicach rozpoczęła się 5 lipca 2021 r. – w dniu setnej rocznicy zakończenia III Powstania Śląskiego. Było to pokłosie zainicjowanej przez katowicki IPN akcji poszukiwania zapomnianych grobów powstańców śląskich – tych, którzy zginęli w czasie walk, jak i powstańczych weteranów. 

Znak pamięci „Tobie Polsko” ma formę proporczyka o rozmiarach 20 x 8 cm. Wykonany jest z porcelany nagrobnej. Umieszczono na nim inwokację „Tobie Polsko”, pod którą jest wizerunek orła otoczonego datami powstań, a poniżej napisy „Grób Powstańca Śląskiego” i „Instytut Pamięci Narodowej”.

AB, PAP, ipn.gov.pl