• Środa, 6 maja 2026

    imieniny: Filipa, Jakuba, Judyty

Program „Izby Pamięci”

Środa, 4 października 2023 (12:57)

Oprócz muzeów, instytucji, które mają status muzealny, jest olbrzymia potrzeba budowania czy wspierania znacznie mniejszych instytucji pamięci. Tymi instytucjami są różnego typu regionalne, lokalne izby pamięci – powiedział dziś w Warszawie minister kultury i dziedzictwa narodowego prof. Piotr Gliński.

Podczas konferencji prasowej poświęconej programowi „Izby Pamięci”, która odbyła się w stołecznej siedzibie MKiDN, szef resortu wspomniał o otwartym kilka dni temu Muzeum Historii Polski, które jest jednym z ponad 300 projektów inwestycyjnych w muzealnictwie zrealizowanych w ciągu ostatnich niespełna ośmiu lat. „Kilka lat temu zauważyliśmy, że oprócz muzeów, instytucji, które mają status muzealny, są dużymi na ogół instytucjami profesjonalnymi, które wypełniają cele i zadania muzeów, jest olbrzymia potrzeba budowania czy wspierania znacznie mniejszych instytucji pamięci. Wtedy pomyśleliśmy, że tymi instytucjami pamięci są przecież często spotykane w sieci instytucji kulturalnych różnego typu regionalne, lokalne izby pamięci, czyli niewielkie muzea związane często z pamięcią lokalną, z jakimiś kwestiami ważnymi dla kultury lokalnej czy samorządów, społeczności lokalnych” – powiedział.

Profesor Piotr Gliński wspomniał, że MKiDN poprosiło Ośrodek „Pamięć i Przyszłość”, żeby „spróbował zinstytucjonalizować program pomocy dla tego typu oddolnych inicjatyw dotyczących izb pamięci”. „Ten program od kilku lat jest realizowany we Wrocławiu, na terenie Polski Północnej i Zachodniej, ponieważ sieć, w której znajduje się instytut »Pamięć i Przyszłość«, właśnie dotyczy tzw. dawnych ziem odzyskanych, czy jakkolwiek one były nazywane, zachodnich i północnych. Tam pilotażowy program tego typu zrealizowaliśmy. On jest realizowany do tej pory, ponieważ ten program spotkał się z bardzo dobrym odbiorem” – zwrócił uwagę.

Minister dodał, że w tej chwili wprowadzono „program ogólnopolski, który jest prowadzony z jednej strony przez Narodowy Instytut Muzeów, a z drugiej – przez ośrodek”. „Program jest dwuetapowy. Pierwszy etap to jest tworzenie zbiorów, szkolenia dotyczące koncepcji wystaw i w ogóle powoływania tego rodzaju instytucji, ponieważ zauważyliśmy, że wiele społeczności chciałoby tego rodzaju izby pamięci powołać, natomiast potrzebuje pomocy profesjonalnej. Na pierwszy etap zgłosiło się ponad 160 podmiotów z całej Polski. Program dotyczy organizacji pozarządowych i instytucji kultury samorządowych, czyli na ogół to są domy kultury, biblioteki. 160 zgłoszeń i 40 laureatów, można powiedzieć – tych, którzy przeszli ten etap, którzy zostaną włączeni do programu, ich działania zostaną sfinansowane – dzisiaj zostaje ogłoszonych na stronie internetowej” – podkreślił szef MKiDN.

Poinformował również, że drugi etap „będzie realizowany w przyszłym roku”. „To jest już etap budowy wystawy stałej, czyli będziemy finansowali budowy wystawy stałej. Natomiast zakładamy, że te organizacje pozarządowe – często w małych miasteczkach czy wiejskie – w oparciu o infrastrukturę, podobnie jak samorządowe instytucje kultury, będą mogły pokój, pomieszczenie uzyskać od samorządów. Natomiast to, co zapewnia MKiDN, to są szkolenia, finansowanie procesu budowania kolekcji i budowania koncepcji wystawy stałej i finansowania wystawy stałej w izbach pamięci” – podsumował.

EKO, PAP