Przełomowa uchwała Izby Odpowiedzialności Zawodowej SN

Środa, 20 września 2023 (13:29)

Brak odpowiedzialności dyscyplinarnej i karnej sędziego za wydane orzeczenie nie obejmuje sytuacji wyjątkowych, np. zbrodni sądowej – to jedna z konkluzji uchwały podjętej we wtorek wieczorem przez Izbę Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego.

Jednocześnie – w kontekście takich zbrodni sądowych odnoszących się do lat PRL – SN w uchwale rozstrzygnął, że pojęcie zbrodni przeciwko ludzkości może obejmować także „jednokrotne zachowanie sędziego, nawet związane z jego orzekaniem, [...] jeżeli zostało popełnione jako element rozległego i świadomego prześladowania z powodu przynależności osób prześladowanych do określonej grupy narodowościowej, politycznej, społecznej, rasowej lub religijnej, a sędzia ten co najmniej aprobował taki sposób realizacji polityki władz państwa i brał tym samym świadomie czynny udział w prześladowaniach”.

Jak ocenił prezes Instytutu Pamięci Narodowej dr Karol Nawrocki, „uchwała Izby Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego w sprawie sędziów wojskowych stanu wojennego jest decyzją przełomową”. „Ci bezkarni dotychczas ludzie stają się równi wobec prawa i poniosą konsekwencje za swoje bezprawne działania” – zaznaczył, wskazując, że „zbrodnie komunistyczne nie ulegają przedawnieniu, a decyzja Izby zdecydowanie ułatwi ich ściganie”.

Prezes IPN zwrócił także uwagę na to, że „uchwała odpowiada również na oczekiwania ofiar systemu komunistycznego sądownictwa, mających dotychczas świadomość, że ich oprawcy pozostawali bezkarni”. „O jej wydanie walczyliśmy przez ostatnie lata. Nasi prokuratorzy, na podstawie tysięcy przejrzanych akt spraw, przygotowali argumentację, którą podzielił Sąd Najwyższy” – mówił. Podkreślił także osobiste zaangażowanie prok. Andrzeja Pozorskiego, zastępcy prokuratora generalnego i dyrektora Głównej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, w realizację tej sprawy.

„Jestem przekonany, że ta zasada prawna ułatwi działanie Instytutu Pamięci Narodowej, który w ramach działań ustawowych ściga zbrodnie komunistyczne” – powiedział dr Nawrocki.

Izba Odpowiedzialności Zawodowej rozpatrywała we wtorek po południu zagadnienia prawne sformułowane w grudniu zeszłego roku przez skład SN zajmujący się sprawą dotyczącą uchylenia immunitetu byłego sędziego SN w związku z wnioskiem IPN dotyczącym orzeczeń wydanych przez tego sędziego w okresie stanu wojennego, gdy był on sędzią wojskowym w jednym z okręgów wojskowych. Pytania te – ze względu na ich doniosłość – trafiły ostatecznie na posiedzenie Izby Odpowiedzialności Zawodowej SN w pełnym składzie.

EKO, PAP