• Czwartek, 7 maja 2026

    imieniny: Ludmiły, Benedykty, Gizeli

Przekazanie dokumentów do AAN

Czwartek, 31 sierpnia 2023 (19:21)

Warszawskie Archiwum Akt Nowych (AAN) wzbogaciło swoje zbiory o archiwalia środowiska byłych żołnierzy Batalionu AK „Czata 49” ze Zgrupowania „Radosław”.

„Dzisiaj trafiły do nas materiały związane z działalnością oddziału i środowiska »Czata 49« Kedywu Komendy Głównej Armii Krajowej. Legendarnego oddziału, pełnego zasług, dowodzonego przez Tadeusza Runge, ps. Witold, cichociemnego, kawalera orderu Virtuti Militari” – powiedział dyrektor Archiwum Akt Nowych Mariusz Olczak. „Piotr Czerepuk, który współpracuje od lat ze środowiskiem »Czaty«, przejął dokumentacje od Tadeusza Romana, ps. Kowalski, jednego z ostatnich żołnierzy »Czaty 49«, i dziś przekazał je do zbiorów państwowych” – dodał dyrektor Olczak.

Wśród przekazywanych archiwaliów znajduje się unikatowa dokumentacja fotograficzna z okresu Powstania Warszawskiego i z powojennego okresu działalności środowiska kombatanckiego „Czaty 49”, m.in. projekty miejsc pamięci, które były dowodem troski kombatantów
o pamięć o poległych koleżankach i kolegach. W zbiorze znajdują się również ankiety personalne, korespondencja
i wspomnienia z Powstania.

„Poza archiwaliami dotyczącymi powstania i czasu okupacji, ważne są również materiały dotyczące środowiska były żołnierzy Batalionu »Czata 49« w latach powojennych” – podkreślił dyrektor Olczak. „Należy jednak pamiętać, że po wojnie nie wszystkie środowiska mogły się oficjalnie integrować. Takie oddziały jak »Zośka« i »Parasol«, o proweniencji harcerskiej, mogły się oficjalnie zorganizować dopiero po 1966 roku w ramach Związku Bojowników o Wolność i Demokrację. Wiele oddziałów nie miało jednak takiej szansy i spotkania odbywały się na polu prywatnym” – wyjaśnił. „Historie powojenne środowisk AK-owskich wymagają jeszcze wnikliwego zbadania i opracowania. Jest to ogromny potencjał informacji” – podsumował dyrektor Olczak.

Archiwalia oddziału i środowiska Batalionu „Czata 49” zostały przekazane Piotrowi i Anecie Czerepukom przez ostatniego przewodniczącego środowiska żołnierzy Batalionu AK „Czata 49” – śp. kpt. Tadeusza Romana,
ps. Kowalski. Zgodnie z jego wolą archiwalia po uporządkowaniu i uzupełnieniu zostały przekazane do Archiwum Akt Nowych, aby służyć popularyzacji wiedzy
o historii oddziału.

„Dotrzymałem słowa danego moim przyjaciołom – ostatnim żołnierzom Batalionu »Czata 49« – archiwalia oddziału i środowiska przekazałem dziś do Archiwum Akt Nowych” – powiedział Piotr Czerepuk.

W trakcie uroczystości zostały również zaprezentowane oryginalne archiwalia dotyczące dowódcy Batalionu AK „Czata 49” mjr. Tadeusza Rungego, ps. Witold, znajdujące się w zasobie Archiwum Akt Nowych. Termin uroczystości przekazania archiwaliów jest rocznicowym upamiętnieniem walki z Powstania Warszawskiego, jaką żołnierze Batalionu AK „Czata 49” stoczyli 31 sierpnia 1944 r. na placu Bankowym podczas desantu kanałowego.

Na uroczystość przekazania archiwaliów przybyły rodziny żołnierzy Bataliony „Czata 49”, delegacje wojskowe
z jednostek kontynuujących tradycje Armii Krajowej,
m.in. z Batalionu Dowodzenia Wojsk Obrony Terytorialnej, 71. Batalionu Lekkiej Piechoty z Malborka podlegającego
7. Pomorskiej Brygadzie WOT, a także poczet sztandarowy grupy rekonstrukcyjnej oraz historycy, badacze i pasjonaci.

Batalion AK „Czata 49” został sformowany w oparciu o Centralę Zaopatrzenia Terenu – konspiracyjną strukturę Komendy Głównej Armii Krajowej wspierającą terenowe placówki Kierownictwa Dywersji. Wchodząc w skład Zgrupowania AK „Radosław”, przeszedł w Powstaniu Warszawskim cały szlak bojowy: Wola – Stare Miasto – Śródmieście – Czerniaków.

Więcej warto zobaczyć w galerii zdjęć TUTAJ.

 

APW, PAP