79. rocznica zdobycia powstańczej Reduty PWPW
Środa, 2 sierpnia 2023 (19:55)W siedzibie Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych odbyły się w środę obchody 79. rocznicy zdobycia przez powstańców warszawskich Reduty PWPW.
„W 79. rocznicę zdobycia Państwowej Wytwórni Papierów Wartościowych składamy hołd bohaterskim żołnierzom Armii Krajowej, którzy najpierw opanowali ten gmach,
a następnie przez prawie cztery długie tygodnie heroicznie bronili tej, najbardziej wysuniętej na północ, staromiejskiej placówki” – napisał Jarosław Kaczyński, wicepremier, prezes PIS, w liście odczytanym przez prezesa zarządu PWPW Piotra Ciompę.
„Stajemy dziś tutaj, w dawnej Reducie PWPW,
aby pokazać, że dla nas pamięć o Powstaniu Warszawskim nie kończy się wraz z końcem obchodów 1 sierpnia.
Ona trwa każdego dnia. Ta pamięć wykracza poza sierpień
i wrzesień każdego roku, ponieważ jest to pamięć
o rycerzach wolności, jest to pamięć o genie wolności, który oni mieli w sobie i który przekazali następnym pokoleniom. Przekazali nam” – wskazał w swoim wystąpieniu Jan Józef Kasprzyk, szef Urzędu
ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych.
„Jeden z ojców naszej niepodległości marszałek Józef Piłsudski powiedział, iż polskiego ducha wolności nie da się zabić i każdy, kto tego próbuje, poniesie klęskę. Na tych słowach kształtowane było pokolenie II Rzeczypospolitej. Ci, którzy poszli do Powstania Warszawskiego, mieli
w sobie tego ducha wolności” – kontynuował.
„Pochodzili z różnych środowisk i domów, byli ludźmi różnych profesji i przekonań politycznych. Na barykadach powstańczej Warszawy ramię w ramię walczyli socjaliści
i narodowcy, piłsudczycy i ludowcy. Ludzie połączeni
w chwili najwyższego zagrożenia tym duchem wolności, wiedzący o tym, że są chwile, w których – jeżeli na szali stawia się niepodległość Rzeczypospolitej – spory dnia codziennego trzeba odłożyć na dalszy plan. To też jest lekcja, która z Powstania Warszawskiego płynie ku współczesnym dniom” – stwierdził Jan Józef Kasprzyk.
W swoim wystąpieniu kpt Juliusz Kulesza, ps. Julek,
ostatni żyjący obrońca Reduty PWPW, w krótkich słowach podziękował wszystkim za przybycie i pamięć o tym wątku historii Powstania Warszawskiego.
W czasie uroczystości modlono się w intencji poległych powstańców, pokazano film o mjr. Mieczysławie Chyżyńskim, ps. Pełka, dowódcy obrony Reduty PWPW, wręczono medal „Pro Bono Poloniæ” kpt. Juliuszowi Kuleszy, ps. Julek, ostatniemu żyjącemu członkowi grupy PWB/17/S, broniącej Reduty PWPW. Kolejnym punktem uroczystości było złożenie wieńców.
W uroczystości wzięli udział przedstawiciele władz państwowych, m.in. wicemarszałek Sejmu Małgorzata Gosiewska, minister spraw wewnętrznych i administracji Mariusz Kamiński, szef Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych Jan Józef Kasprzyk. A także kombatanci – powstańcy warszawscy, członkowie Rady Nadzorczej
i Zarządu PWPW, przedstawiciele formacji mundurowych oraz instytucji i organizacji pozarządowych.
2 sierpnia 1944 r. o godz. 11.00 pracownicy PWPW zgromadzeni w środku gmachu strzeżonego przez Niemców podjęli próbę zbrojnego odbicia budynku. Równocześnie oddziały powstańcze rozpoczęły atak z zewnątrz. Dzięki doskonale skoordynowanej akcji budynek szybko udało się zdobyć – stał się on jednym z kluczowych punktów oporu Starego Miasta, zyskując miano Reduty PWPW. Oblężenie gmachu przez Niemców trwało blisko cztery tygodnie,
do 28 sierpnia. W walkach poległo ok. 100 powstańców,
a w kulminacyjnym momencie walk jej murów broniło
ok. 600 powstańców. Po upadku obrony obiektu w jego piwnicach pozostał szpital wraz z kilkudziesięcioma rannymi – wszyscy zostali zamordowani przez Niemców.