Powstanie Muzeum Biskupa Ignacego Krasickiego

Poniedziałek, 19 czerwca 2023 (19:00)

List podpisany w poniedziałek w Olsztynie przez wicepremiera, ministra kultury i dziedzictwa narodowego oraz arcybiskupa metropolitę warmińskiego ks. Józefa Górzyńskiego dotyczy utworzenia muzeum w dawnym pałacu letnim biskupów warmińskich w Smolajnach. „Dzisiaj podpisujemy list intencyjny, dotyczący powołania instytucji kultury, która ma służyć tej ziemi, ale myślę, że służyć też Polsce. Chcemy powołać razem z tutejszą archidiecezją Muzeum Biskupa Ignacego Krasickiego” – mówił szef MKiDN.

„Najwyższy czas, żeby zaopiekować się tą spuścizną wspólnie, żeby państwo polskie w postaci MKiDN uczestniczyło w tym przedsięwzięciu, a jednocześnie, żebyśmy mogli się zaopiekować w odpowiedni sposób pałacem w Smolajnach, gdzie biskup Krasicki przebywał prawie 30 lat, gdzie stworzył wspaniałe założenie parkowe, ale przede wszystkim tworzył swoją literaturę” – dodał.

Wicepremier przypomniał, że w zbiorach archidiecezji są najcenniejsze rękopisy Krasickiego. „Aż trudne do uwierzenia, że dotychczas Polska nie miała muzeum poświęconego najbardziej chyba znanemu i bardzo wciąż współczesnemu bajkopisarzowi polskiemu, a jednocześnie wielkiej postaci polskiej kultury i polskiej historii, więc czas najwyższy” – wskazał Gliński.

Zaznaczył, że przygotowania do powołania tej instytucji trwają już od pewnego czasu, i po raz drugi spotyka się w tej sprawie z arcybiskupem warmińskim. „I myślę, że od przyszłego roku ta instytucja będzie już funkcjonowała” – dodał.

W obecności wicepremiera podpisano też porozumienie między archidiecezją a Instytutem Północnym
im. Wojciecha Kętrzyńskiego, dotyczące digitalizacji zabytkowej korespondencji biskupów warmińskich. Jak zauważył szef MKiDN, wśród tych zasobów archiwalnych są listy biskupie nawet od XIII wieku. „A więc cała historia Warmii, historia Polski jest przedstawiana przez te dokumenty. Ona musi być upowszechniana i ten projekt digitalizacyjny temu służy” – podkreślił.

Dodał, że przyszłe muzeum Krasickiego będzie kolejną instytucją kultury w regionie, która będzie wspierana przez resort. Zaznaczył, że była to inicjatywa przede wszystkim archidiecezji. „Myśmy ją podjęli, bo tak widzimy potrzebę realizacji dobra publicznego. To jest synergia kilku instytucji w celu podniesienia poziomu funkcjonowania polskiej kultury, instytucji dziedzictwa narodowego” – oświadczył.

Ksiądz abp Górzyński powiedział, że archidiecezji zależało, aby pałac w Smolajnach stał się obiektem powszechnie dostępnym. Ocenił, że to miejsce ze wszech miar nadaje się na siedzibę muzeum upamiętniającego tak wielką postać jak ks. bp Ignacy Krasicki. Zaznaczył, że pałac wymaga oczywiście zagospodarowania na ten cel. „Mamy taką nadzieję, że to, co inicjujemy dzisiaj, będzie rozpoczęciem już tych bardzo konkretnych prac” – dodał.

Mówił też, że ma nadzieję, iż będzie to placówka atrakcyjna w swojej propozycji, która przyciągnie wiele osób, które będą chciały zapoznać się zarówno z postacią Krasickiego, jak i historią Warmii.

Podczas poniedziałkowego pobytu w Olsztynie wicepremier zwiedził tez wyremontowaną siedzibę Instytutu Północnego i wystawę „Ofiarność w odcieniu srebra” zorganizowaną tam w ramach ogólnopolskiego projektu „Nie zmarnujcie niepodległości. Srebra Funduszu Obrony Narodowej”. Instytut od maja 2019 r. jest państwową instytucją kultury, zajmującą się polityką pamięci i polskim dziedzictwem kulturowym na Warmii i Mazurach, a także na dawnych ziemiach północnych I Rzeczypospolitej.

Szef MKiDN zwiedził również zespół pałacowo-parkowy w Smolajnach, dawną letnią rezydencję biskupów warmińskich. Barokowy pałac powstał w połowie XVIII w. na zlecenie ks. bp. Adama Stanisława Grabowskiego. Miejsce to doprowadził do świetności jego następca, ostatni przed rozbiorami biskup warmiński Ignacy Krasicki, który pełnił tę funkcje w latach 1767-1795. Przeprowadził on m.in. szeroko zakrojone prace przy urządzeniu ogromnego założenia krajobrazowego w stylu ogrodów angielskich.

Nazywany „księciem poetów” biskup rezydował na zamku w niedalekim Lidzbarku Warmińskim, gdzie oddawał się swoim artystycznym i kolekcjonerskim zainteresowaniom, urządzał zebrania literackie, koncerty i przedstawienia. Smolajny stały się jego ulubionym miejscem wypoczynku
i pracy literackiej. W 1772 r. powstały tu strofy „Hymnu do miłości Ojczyzny”, który w okresie rozbiorów pełnił funkcję hymnu narodowego.

Zespół pałacowy w Smolajnach przetrwał II wojnę światową. Od 1994 r. jest ponownie własnością archidiecezji aarmińskiej, ale do 2029 r. użytkuje go powiat olsztyński. Do 2014 r. w pałacu mieściła się szkoła rolnicza, którą ze względu na pogarszający się stan budynku przeniesiono do pobliskiego Dobrego Miasta.

Od kilku lat pałac jest remontowany, m.in. przeprowadzono remont dachu i zabezpieczono fundamenty. Zlecono też opracowanie projektu przebudowy i remontu budynków zespołu pałacowego na potrzeby naukowo-badawcze i muzealne, wraz z częścią konferencyjną, gastronomiczną
i noclegową.

APW, PAP