• Piątek, 8 maja 2026

    imieniny: Stanisława, Wiktora, Lizy

83. rocznica pierwszego transportu polskich więźniów do KL Auschwitz

Środa, 14 czerwca 2023 (08:12)

Obchodzimy dziś Narodowy Dzień Pamięci Ofiar Niemieckich Nazistowskich Obozów Koncentracyjnych
i Obozów Zagłady. W 2006 r. Sejm ustanowił ten dzień
14 czerwca, upamiętniając rocznicę przybycia pierwszego transportu więźniów z Tarnowa do KL Auschwitz.

„Co roku organizujemy obchody Narodowego Dnia Pamięci Ofiar Niemieckich Nazistowskich Obozów Koncentracyjnych i Obozów Zagłady. Od wielu lat przygotowujemy tę uroczystość wspólnie z Urzędem ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych oraz Polskim Związkiem Byłych Więźniów Politycznych Hitlerowskich Więzień i Obozów Koncentracyjnych” – opowiadała Joanna Gierczyńska, kierownik Muzeum Więzienia Pawiak, oddziału Muzeum Niepodległości w Warszawie.

„Ten Dzień został ustanowiony uchwałą Sejmu w 2006 r.,
w 66. rocznicę przybycia pierwszego transportu z więzienia w Tarnowie do KL Auschwitz. Upamiętnia on przede wszystkim ofiary aresztów, więzień, obozów koncentracyjnych i obozów zagłady, które zginęły w czasie II wojny światowej. Obchodzimy go, by oczywiście uczcić pamięć tych ofiar, by przypomnieć o tamtych dramatycznych wydarzeniach, ale również ku przestrodze” – zaakcentowała.

Obchody odbędą się w dwóch stołecznych lokalizacjach. Pierwsza część rozpocznie się w południe przed pomnikiem Drzewa Pawiackiego przy Muzeum Więzienia Pawiak. „Będzie to oczywiście uroczystość z asystą wojskową,
z udziałem przedstawicieli władz państwowych, samorządowych, instytucji kultury oraz organizacji zrzeszających kombatantów i członków ich rodzin”
– relacjonowała Gierczyńska.

Około godz. 13.00 zaplanowano przejazd na wojskowe Powązki, gdzie o godz. 14.00 odbędzie się druga część uroczystości, w ramach której zaplanowano m.in. złożenie kwiatów przed Pomnikiem-Mauzoleum Ofiar Obozów Koncentracyjnych i Obozów Zagłady.

Z udziałem kilkunastu byłych więźniów odbędą się
również dziś w Harmężach i Oświęcimiu uroczystości upamiętniające 83. rocznicę pierwszej deportacji Polaków do niemieckiego obozu Auschwitz. Obecność zapowiedział minister kultury i dziedzictwa narodowego prof. Piotr Gliński.

Patronat nad uroczystościami objął prezydent RP Andrzej Duda.

14 czerwca uważany jest za dzień, w którym zaczął funkcjonować KL Auschwitz.

Obchody zainauguruje o godz. 11.00 Msza św. w kościele franciszkańskiego Centrum św. Maksymiliana
w podoświęcimskich Harmężach. W podziemiach tej świątyni znajduje się monumentalna ekspozycja Mariana Kołodzieja, artysty, który był więźniem Auschwitz deportowanym w pierwszym transporcie. Dzieło „Klisze pamięci. Labirynty” poświęcił on obozowej gehennie
i heroizmowi św. Maksymiliana Kolbego, który dobrowolnie oddał życie za współwięźnia.

Później uczestnicy złożą kwiaty przed tablicą upamiętniającą deportację pierwszych Polaków, znajdującą się na budynku w pobliżu Muzeum Auschwitz. To w jego piwnicach Niemcy umieścili pierwszych więźniów. 83 lata temu obóz nie był jeszcze gotowy na ich przyjęcie. Budynek obecnie jest częścią kampusu Małopolskiej Uczelni Państwowej im. rtm. Witolda Pileckiego.

Wczesnym popołudniem uczestnicy obchodów, a wśród nich byli więźniowie i delegacje władz państwowych
i samorządowych, a także organizatorzy, złożą wieńce
i znicze przed Ścianą Straceń na dziedzińcu bloku 11.
W tym miejscu Niemcy rozstrzelali wiele tysięcy osób, głównie Polaków. Wówczas zabrzmi polski hymn narodowy. Wygłoszone zostaną przemówienia.

APW, PAP