Uroczystość Najświętszego Ciała i Krwi Chrystusa

Czwartek, 8 czerwca 2023 (08:14)

Początek tradycji obchodzenia święta Bożego Ciała
sięga XIII wieku. U progu tego stulecia – na Soborze Laterańskim IV (1215) – w Kościele katolickim przyjęto dogmat o transsubstancjacji, czyli przemianie substancji chleba i wina w Ciało i Krew Chrystusa z zachowaniem
ich naturalnych przypadłości, takich jak smak, wygląd, forma itp.

Bezpośrednią przyczyną ustanowienia uroczystości Najświętszego Ciała i Krwi Chrystusa były objawienia
bł. Julianny z Cornillon. Około 1207 r., jako szesnastoletnia dziewczyna, przeżyła pierwsze widzenia, choć były one jeszcze mgliste i niezrozumiałe. Zgodnie z tradycją hagiograficzną dopiero kilkanaście lat później, w 1245 r., św. Juliannie ukazać miał się Chrystus, który
w widzeniu domagał się ustanowienia święta Eucharystii
na pierwszy czwartek po święcie Trójcy Przenajświętszej. Pod wpływem tych objawień ks. bp Robert ustanowił
w 1246 r. święto Bożego Ciała, początkowo dla diecezji Liege, oraz zainaugurował pierwszą procesję eucharystyczną ulicami miasta.

Do ostatecznego uznania święta Bożego Ciała za ogólnokościelne Papieża tego skłonił jednak dopiero
cud eucharystyczny, jaki miał miejsce w Bolsenie
(w środkowych Włoszech) w 1263 r. W czasie jednej
z Mszy św., podczas przemienienia, odprawiający kapłan zauważyć miał, że z konsekrowanej Hostii zaczynały spadać krople krwi. Poplamiona krwią chusta została przesłana Papieżowi, który w tym czasie przebywał
w Orvieto w Umbrii.

11 sierpnia 1264 r. Urban IV ogłosił bullę „Transiturus
de hoc mundo”, na mocy której Boże Ciało stało się świętem całego Kościoła. Śmierć Papieża przeszkodziła jednak ogłoszeniu bulli. Dokonał tego Papież Jan XXII
(w 1334 r.), natomiast Papież Bonifacy IX polecił w 1391 r. wprowadzić święto Bożego Ciała wszędzie tam, gdzie jeszcze nie było ono obchodzone.

W Polsce jako pierwszy wprowadził to święto ks. bp Nankier w 1320 r. w diecezji krakowskiej, natomiast
w Kościele unickim – synod zamojski w 1720 r. W Kościele katolickim w Polsce pod koniec XIV w. święto Bożego Ciała było obchodzone już we wszystkich diecezjach. Było ono zawsze zaliczane do świąt głównych. Od końca XV w.
przy okazji tego święta udzielano błogosławieństwa Najświętszym Sakramentem.

Kościół od samego początku głosił wiarę w realną obecność Chrystusa w Najświętszym Sakramencie. Chrystus ustanowił Najświętszy Sakrament przy Ostatniej Wieczerzy. Opisali to trzej Ewangeliści: Mateusz, Marek i Łukasz oraz
i św. Paweł Apostoł. Prawdziwa i rzeczywista obecność Jezusa Chrystusa pod postaciami chleba i wina opiera się 
– według nauki Kościoła – na słowie Jezusa: „To jest Ciało moje... To jest Krew moja” (Mk 14,22.24).

Katechizm Kościoła katolickiego mówi, iż „sposób obecności Chrystusa pod postaciami eucharystycznymi
jest wyjątkowy... W Najświętszym Sakramencie Eucharystii są zawarte prawdziwie, rzeczywiście i substancjalnie Ciało
i Krew wraz z duszą i Bóstwem Pana naszego Jezusa Chrystusa, a więc cały Chrystus” (KKK 1374).

W Polsce od czasów rozbiorów z udziałem w procesji łączyła się w świadomości wiernych manifestacja przynależności narodowej. Po II wojnie światowej
procesje w czasie Bożego Ciała były znakiem jedności Narodu i wiary. Z tej racji ateistyczne władze państwowe niejednokrotnie zakazywały procesji urządzanych ulicami miast.

Konferencja Episkopatu Polski zmodyfikowała 17 lutego 1967 r. obrzędy procesji Bożego Ciała, wprowadzając
w całej Polsce nowe modlitwy przy każdym ołtarzu oraz czytania Ewangelii tematycznie związane z Eucharystią.

Przy pierwszym ołtarzu odczytywany jest fragment Ewangelii wg św. Mateusza o Ostatniej Wieczerzy, nawiązujący do ustanowienia przez Jezusa Eucharystii. Drugi ołtarz jest związany z fragmentem Ewangelii wg
św. Marka dotyczącym rozmnożenia chleba. Przy
trzecim ołtarzu odczytywany jest fragment Ewangelii wg
św. Łukasza, który opowiada o zaproszonych na ucztę,
a czwarty ołtarz jest związany z Ewangelią wg św. Jana
i modlitwą Jezusa „aby wszyscy stanowili jedno” (J 17).

JG, KAI