Uroczystości 80. rocznicy wybuchu powstania w getcie warszawskim

Środa, 19 kwietnia 2023 (13:49)

Podczas uroczystości zaplanowano wystąpienia m.in. prezydentów Polski, Izraela i RFN. Odbyła się także ceremonia złożenia wieńców przez prezydentów przed pomnikiem Bohaterów Getta. Wśród zebranych znaleźli się m.in. obie pary prezydenckie – polska i niemiecka, prezydent Izraela Isaac Herzog, premier Mateusz Morawiecki, marszałek Sejmu Elżbieta Witek, marszałek Senatu Tomasz Grodzki, minister obrony narodowej Mariusz Błaszczak, minister kultury prof. Piotr Gliński, wiceminister kultury Jarosław Sellin, szef Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych Jan Józef Kasprzyk, prezes IPN Karol Nawrocki, ks. abp. Kazimierz Nycz, naczelny rabin Polski Michael Schudrich.

– Społeczność żydowska żyła z Polakami i innymi narodowościami pod jednym dachem od prawie tysiąca lat. Niemieccy naziści zmiażdżyli tamtą Rzeczpospolitą nie tylko pod względem politycznym i państwowym, ale i społecznym, dokonując dramatycznego rozcięcia społeczeństwa – powiedział prezydent Andrzej Duda.

– Niech każdy i tutaj w Polsce, i w każdym najmniejszym zakątku pamięta: każdy, kto sieje nienawiść, każdy, kto depcze drugiego człowieka, depcze po grobach bohaterów powstania w getcie warszawskim, depcze groby pomordowanych Żydów, ale depcze także groby wszystkich tych, którzy pomagali wtedy tym prześladowanym, pomordowanym – dodał prezydent Duda.

– Straszliwe zbrodnie, które Niemcy tutaj popełnili, napawają mnie głębokim wstydem; jako prezydent Niemiec chylę czoła przed odważnymi bojownikami getta warszawskiego. [...] Zbyt mało sprawców zbrodni zostało po wojnie pociągniętych do odpowiedzialności; stoję dzisiaj przed państwem i proszę o przebaczenie za zbrodnie, które Niemcy tu popełnili – powiedział z kolei prezydent Niemiec przed pomnikiem Bohaterów Getta.

W każdym państwie byli Sprawiedliwi wśród Narodów Świata, członkowie ruchów oporu, wśród nich także Polacy, którzy narażali życie i postanowili nie stać z boku – powiedział dziś przed Pomnikiem Bohaterów Getta Warszawskiego w Warszawie prezydent Izraela Isaac Herzog.

– Matkom, ojcom dzieciom, dziadkom i babciom udało się zachować ludzką moralność, wzajemną odpowiedzialność, wiarę w człowieczeństwo, miłość do bliźniego. Podstawowy, fundamentalny żydowski nakaz: „kochaj bliźniego swego jak siebie samego” – mówił prezydent Izraela.

Jak dodał, „nie byli osamotnieni, z nimi w bohaterskiej walce przeciwko nazistom i ich pomocnikom, w każdym państwie byli Sprawiedliwi wśród Narodów Świata, członkowie miejscowych ruchów oporu, wśród nich naturalnie także Polacy, Sprawiedliwi wśród Narodów Świata i członkowie polskiego podziemia, którzy narażali życie i postanowili nie stać z boku”.

– Stoję tutaj w tych świętych chwilach, w miejscu, gdzie całe ogromne gałęzie naszego narodu zostały odcięte, zniszczone, umęczone, unicestwione ostatecznie. W miejscu, w którym żydowska wiara i nadzieja stanęły wobec wyzwań, jakich nie zaznał wcześniej żaden człowiek. Nie mogę niewyobrażać sobie moich rodaków ukochanych, wspaniałych, którzy nie rozstali się w życiu i śmierci. Nie mogę niewyobrażać sobie, co by powiedzieli i co by pomyśleli, gdyby w tych mrocznych godzinach, cuchnących kanałach, w dusznych piwnicach, na przeciw luf, karabinów i czołgów, gdyby ktoś szepnął im do ucha, że 80 lat później będziemy tu stać prezydenci Polski, Izraela i Niemiec, by oddać cześć ich bohaterstwu i że złożymy wspólnie przysięgę ich pamięci, mówiącą: nigdy więcej – powiedział Isaac Herzog.

APW, EKO, PAP