Poznaliśmy laureatów Nagrody „Kustosz Pamięci Narodowej”

Sobota, 15 kwietnia 2023 (17:54)

Zwieńczeniem Kongresu Pamięci Narodowej była uroczysta gala, na której dr Karol Nawrocki, prezes IPN, wręczył statuetki Nagrody „Kustosz Pamięci Narodowej”. Uhonorowano także laureatów medalu „Reipublicae Memoriae Meritum”. Te dwa odznaczenia, ustanowione przez prezesów Instytutu Pamięci Narodowej w drugim i piętnastym roku istnienia IPN, honorują osoby i organizacje społeczne, które poprzez swoją działalność aktywnie przywracają szacunek dla narodowej przeszłości i chronią wartości, dzięki którym Polska przetrwała lata zniewolenia.

Laureaci Nagrody „Kustosz Pamięci Narodowej” 2023:

    Arkadiusz Gołębiewski – autor i producent filmów dokumentalnych,
    ks. infułat Jan Sikorski – kapłan archidiecezji warszawskiej, doktor teologii, pierwszy naczelny kapelan Duszpasterstwa Więziennego RP,
    Stowarzyszenie Grupa Historyczna „Zgrupowanie Radosław”,
    Polish Falcons of America – organizacja polonijna z ponad 130-letnią tradycją,
    post mortem: Stanisław Maria Jankowski (1945–2022), historyk, badacz, publicysta.

W gali uczestniczyli m.in. prezes IPN dr Karol Nawrocki, wiceminister kultury Jarosław Sellin, marszałek senior Antoni Macierewicz oraz ambasador RP we Włoszech Anna Maria Anders, a także pułkownik Stanisława Kociełowicz „Iskierka”.

„Jeden z ojców niepodległości Polski napisał, że naród bez pamięci nie jest narodem – jest zbiorowiskiem ludzi zamieszkujących dane terytorium. Z całą pewnością narodowa pamięć, historia, wspólne przeżywanie naszej przeszłości – obok naszego pięknego języka ojczystego, dziedzictwa kulturowego – jest tym, co decyduje o naszej narodowej tożsamości. Jest tym, co decyduje o tym, że jesteśmy jednym, dumnym, wspaniałym polskim narodem” – powiedział podczas gali prezes Instytutu Pamięci Narodowej dr Karol Nawrocki.

Zaznaczył także, że gala jest również okazją do podsumowania pierwszego Kongresu Pamięci Narodowej przygotowanego przez Instytutu Pamięci Narodowej. „Z całą pewnością było to wydarzenie przełomowe w co najmniej kilku wymiarach. Chciałbym przede wszystkim podkreślić, że przez te trzy dni uzmysłowiliśmy i udowodniliśmy sobie, że wciąż jako Naród mamy głęboką zdolność transferu wiedzy historycznej” – wskazał.

Wiceminister kultury Jarosław Sellin odczytał również list premiera Matusza Morawieckiego skierowany do uczestników gali.

„W ciągu ponad dwudziestu lat Nagrodą »Kustosz Pamięci Narodowej« uhonorowano wiele osób, instytucji i organizacji społecznych podejmujących różne działania – działania często bezkompromisowe, odważne. Działania zawsze oparte na pełnej zaangażowania pracy na rzecz zachowania zbiorowej pamięci w kształcie wiernym historycznej prawdzie” – zaznaczył premier.

Szef polskiego rządu podkreślił, że „pamięć formuje naszą tożsamość oraz wartości, którymi kierujemy się w naszym postępowaniu, kształtując tym samym naszą przyszłość”. „»Kustosz Pamięci Narodowej« to strażnik pamięci zbiorowej, a zatem strażnik tego, co dla trwania wspólnoty narodowej fundamentalne. To strażnik opartego na historii, więc dla wspólnoty szczególnego, etosu. Strażnik ciągłości pamięci, dzięki której czerpiąc z doświadczeń i dokonań przeszłości, możemy – świadomi własnego dziedzictwa i tożsamości – odważnie spoglądać w przyszłość” – podkreślił Mateusz Morawiecki.

W ostatnim dniu Kongresu Pamięci Narodowej zostały również wręczone Medale „Reipublicae Memoriae Meritum”. Medalem złotym został odznaczony Kazimierz Krajewski – prawnik, historyk, jeden z najwybitniejszych badaczy konspiracji niepodległościowej lat II wojny światowej i konspiracji antykomunistycznej, autor monumentalnych publikacji poświęconych konspiracji nowogródzkiej. Działacz społeczny, współpracownik Fundacji Pamiętamy. Członek Światowego Związku Żołnierzy AK. Głęboko zaangażowany w działalność pomocową dla b. żołnierzy Armii Krajowej z terenu Białorusi i Litwy.

Medalem złotym został także odznaczony Tomasz Karasiński – działacz społeczny, pasjonat historii, rekonstruktor. Od wielu lat zajmuje się propagowaniem wśród młodzieży wiedzy na temat Polskiego Państwa Podziemnego, Powstania Warszawskiego, Żołnierzy Wyklętych i polskich Kresów. Od 15 lat prowadzi Stowarzyszenie Grupa Historyczna „Zgrupowanie Radosław”. Aktywnie wspiera Instytut Pamięci Narodowej oraz Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL w działaniach edukacyjnych.

Medal złoty otrzymał także Maciej Jabłoński – generał Wojska Polskiego. Jako dowódca 12. Szczecińskiej Dywizji Zmechanizowanej, która swoje tradycje wywodzi od „Błękitnej Armii”, zaangażował się w upamiętnienie żołnierzy Generała Hallera, 6 Dywizji Strzelców Polskich oraz 6 dywizjonu artylerii przeciwlotniczej ze Lwowa. Wspierał także inicjatywę uczczenia samego Józefa Hallera poprzez ustawienie jego pomnika przed wejściem do koszar Szczecińskiej Dywizji.

Post mortem medalem złotym został odznaczony Zbigniew Wawer – wybitny muzealnik, historyk, znawca i popularyzator zagadnień wojskowości XX w. Autor książek poświęconych udziałowi polskich formacji zbrojnych w bitwach o Tobruk i Monte Cassino. Całe życie zawodowe z wielkim zaangażowaniem zabiegał o właściwe miejsce czynu zbrojnego żołnierza polskiego w europejskiej pamięci historycznej. Zmarł 12 grudnia 2022 r.

Z kolei srebrnym medalem odznaczony został Marcin Zarzecki – socjolog, nauczyciel akademicki, od 2019 roku prezes Polskiej Fundacji Narodowej. Z jego inicjatywy i dzięki jego staraniom 8 czerwca 2022 roku w Waszyngtonie otwarto Muzeum Ofiar Komunizmu. Misją tej placówki jest prezentowanie światu obrazu komunizmu widzianego z perspektywy narodów, które żyły pod jego jarzmem. Muzeum opowiada również o zmaganiach Polaków z próbami narzucenia im ideologii komunistycznej, poczynając od walki z bolszewicką Rosją w 1920 r. aż do powstania NSZZ „Solidarność”.

Medal srebrny otrzymała także Magdalena Pszczółkowska – konsul generalny Rzeczypospolitej Polskiej w Toronto. Opiekunka polskich miejsc pamięci w Kanadzie – cmentarzy i pomników. Aktywnie wspiera projekty Instytutu Pamięci Narodowej, m.in. „Szlaki Nadziei”. Dzięki jej staraniom IPN nawiązał współpracę z Royal Canadian Military Institute, a także kanadyjskimi instytucjami kultury i organizacjami polonijnymi.

Więcej warto zobaczyć TUTAJ.

 

APW, PAP, ipn.gov.pl/