Kolejna misja IPN

Piątek, 27 stycznia 2023 (18:34)

Uroczysty pochówek z honorami państwowymi i wojskowymi poprzedziła Msza Święta w kościele pw. św. Anny w Jewiu (Vievis) z udziałem przedstawicieli władz Polski i Litwy, żołnierzy z obu krajów i lokalnej społeczności.

„Odrodzone państwa były efektem wysiłku patriotycznego swoich żołnierzy i obywateli oraz determinacji i silnej tożsamości narodowej” – wskazał w nadesłanym liście sekretarz stanu w Ministerstwie Obrony Narodowej Wojciech Skurkiewicz. Podkreślił on, że „znaki pamięci toczonych wówczas walk stanowią groby wojenne, w których spoczywają obok siebie żołnierze nierzadko walczący wówczas po przeciwnych stronach frontów”.

Ambasador Polski na Litwie Urszula Doroszewska podczas uroczystości oceniła, że „zbrojny konflikt polsko-litewski sprzed 100 lat to temat bolesny dla obu narodów, jednak coraz częściej potrafimy o nim rozmawiać bez złych emocji i uprzedzeń”.

Z kolei mer miasta Elektreny Kestutis Vaitukaitis powiedział, że „to bardzo smutne, ale nawet po stuleciu od zakończenia walk o niepodległość wciąż mamy zapomniane miejsca pochówku żołnierzy, opuszczone groby bohaterów”. „Cieszę się, że wspólnie udało nam się zrealizować niezwykle ważną misję i naprawić ten historyczny błąd” – dodał.

W lipcu 1920 r. przy stacji kolejowej Zawiasy, 30 km na północny zachód od Wilna, odbyła się jedna z ostatnich potyczek w czasie konfliktu polsko-litewskiego 1919–1920 roku. Polegli żołnierze polscy i litewscy zostali pochowani we wspólnej mogile, przy szlaku kolejowym Wilno – Kowno. Po nawiązaniu stosunków dyplomatycznych pomiędzy Polską a Litwą w 1938 roku wzniesione zostało betonowe upamiętnienie wraz z krzyżem, które jednak z biegiem lat uległo zatarciu.

We wrześniu 2022 r. zespół Biura Poszukiwań i Identyfikacji IPN odnalazł tu szczątki 14 osób: polskich i litewskich żołnierzy. Odnaleziono przy nich m.in. elementy wyposażenia i umundurowania wojskowego, w tym guziki mundurowe, puszkę przeciwgazową, przedmioty o charakterze militarnym oraz rzeczy osobiste.

Krzysztof Szwagrzyk, wiceprezes IPN, w rozmowie z dziennikarzami przekazał, że „nie możemy jeszcze przywołać imion i nazwisk” osób, które zostały tu pochowane, że będzie to jeszcze ustalane.

Odnalezienie szczątków żołnierzy, w ocenie prof. Szwagrzyka, „to wielkie wydarzenie dla nas, Polaków, ale także i dla Litwinów”. Wiceprezes IPN zapewnił, że nadal będą prowadzone działania poszukiwawcze na Litwie, Wileńszczyźnie „do momentu, aż odnajdziemy wszystkich tych, dla których naszą misję wykonujemy”.

Więcej można zobaczyć TUTAJ.

 

 

APW, PAP