Tablica na gmachu PAST-y
Poniedziałek, 23 stycznia 2023 (17:39)W Warszawie przy ul. Zielnej odsłonięto tablicę pamiątkową upamiętniającą dwóch dowódców Kierownictwa Dywersji AK.
„Dziś odsłaniamy tablicę poświęconą dwóm kolejnym dowódcom Kedywu Okręgu Warszawskiego – majorowi Jerzemu Lewińskiemu, ps. Chuchro, i podporucznikowi czasu wojny Józefowi Romanowi Rybickiemu, ps. Maciej. Wczoraj obchodziliśmy 80. rocznicę powołania przez dowództwo AK Kierownictwa Dywersji – Kedywu. Stwierdziliśmy, że tę rocznicę trzeba uhonorować.
Budynek przy ul. Zielnej 40, jak i inne budynki po nieparzystej stronie już nie istnieją, dlatego tablica znajduje się w budynku PAST-y” – powiedział dyrektor warszawskiego Oddziału IPN dr Tomasz Łabuszewski. Wyjaśnił, że w latach 1943-1944 w budynku przy
ul. Zielnej 40, naprzeciwko gmachu PAST-y w Warszawie, znajdował się główny punkt odpraw dowódców dywersji bojowej z poszczególnych obwodów.
„To na barkach Kedywu spoczywała odpowiedzialność prowadzenia bieżącej walki z okupantem. To ci ludzie stali za realizacją akcji „Czyszczenie”, „Topiel”, „Wieniec” i wielu innych. To ludzie podlegli majorowi Lewińskiemu
i podporucznikowi czasu wojny Rybickiemu stali
za działaniami likwidacyjnymi wymierzonymi
w przedstawicieli niemieckiego aparatu represji,
ale również w szmalcowników, którzy bogacili się
na krzywdzie polskich Żydów. To ludzie z Kedywu organizowali akcje sabotażowe i dywersyjne na terenie zakładów przemysłowych i liniach kolejowych w Warszawie i na przeległym do niej terenie” – zaznaczył Łabuszewski podczas uroczystości, dodając, że większość uczestników
i dowódców tych akcji „pogrążona jest w głębokiej niepamięci mieszkańców Warszawy”. „Dobrze byłoby, gdyby przynajmniej o części z nich pamięć przywrócić”
– podkreślił historyk IPN.
W dzisiejszym wydarzeniu uczestniczyli m.in. przedstawiciele służby ochrony państwa, Żandarmerii Wojskowej, Fundacji Polskiego Państwa Podziemnego
i innych organizacji. Tablicę poświęcił kapelan SOP
por. ks. Piotr Zamaria.