Gratka dla kolekcjonerów

Czwartek, 24 listopada 2022 (13:46)

„Klasztor pobenedyktyński na Świętym Krzyżu” to kolejna pięciozłotówka obiegowa w ramach emitowanej od maja 2014 roku serii „Odkryj Polskę”. Seria ta zastąpiła cieszącą się dużą popularnością wśród kolekcjonerów serię okolicznościowych dwuzłotówek ze stopu Nordic Gold, emitowanych przez NBP od 1995 roku. Dotychczas w serii „Odkryj Polskę” ukazały się monety pięciozłotowe:
„25 lat wolności”, „Zamek Królewski w Warszawie”, „Kanał Bydgoski”, „Ratusz w Poznaniu”, „Księży Młyn”, „Zamek Książąt Pomorskich w Szczecinie”, „Kaplica Trójcy Świętej na Zamku Lubelskim”, „Centralny Okręg Przemysłowy”, „Zabytki Fromborka”, „Kopiec Wyzwolenia”, „Kościół Mariacki”, „Pałac Branickichw Białymstoku”, „Brama Żuraw w Gdańsku”, „Zamek Książ w Wałbrzychu” oraz „Zamek
w Mosznej”.

Monety okolicznościowe o wartości nominalnej 5 zł, podobnie jak obiegowe pięciozłotówki, zbudowane są
z pierścienia wykonanego z miedzioniklu i rdzenia
z brązalu. Są wykonane w standardzie obiegowym,
co oznacza, że można nimi dokonywać płatności.
Awers monety wspólny dla wszystkich monet tej serii, który zaprojektowała Dobrochna Surajewska, ukazuje wizerunek Orła ustalony dla Godła Rzeczypospolitej Polskiej, nominał oraz rok emisji, w tym wypadku 2022.
Na rewersie monety, który zaprojektował Paweł Pietras, został przedstawiony klasztor pobenedyktyński na Świętym Krzyżu położony we wschodniej części Łysogór, najwyższego pasma Gór Świętokrzyskich. To szczególny zabytek dla polskiej kultury i narodowego dziedzictwa. Powstał za czasów księcia Bolesława Krzywoustego
w I poł. XII wieku. Dzięki relikwiom Drzewa Krzyża Świętego miejsce to stało się najważniejszym sanktuarium na ziemiach polskich, a także celem pielgrzymek zarówno polskich królów, książąt, możnowładców, jak i zwykłych ludzi, którzy tu przedstawiali Opatrzności swoje życiowe problemy. Jak czytamy w folderze towarzyszącym emisji monety, opactwo przez wieki krzewiło kulturę duchową i intelektualną, szczycąc się jedną z najwspanialszych
w Polsce bibliotek. – W przechowywanym w niej
XV-wiecznym kodeksie odkryto słynne „Kazania świętokrzyskie”, najstarszy zabytek piśmiennictwa polskiego. „Świętokrzyscy benedyktyni prowadzili ożywioną działalność duszpasterską, rozwijali szkolnictwo, zajmowali się ziołolecznictwem” – pisze o. Krzysztof Jamrozy, oblat
z sanktuarium na Świętym Krzyżu. Wskazuje, że wspaniałe dzieje opactwa przerwała jego kasata w 1819 roku. Bezcenne zbiory i wyposażenie wywieziono i rozgrabiono, zaś budynki klasztorne zaczęły popadać w ruinę. Kolejny mrocznym okresem w historii Świętego Krzyża było utworzenie w jego murach przez rosyjskiego zaborcę ciężkiego więzienia, które przetrwało do czasów II Rzeczypospolitej. – W 1936 roku na Święty Krzyż przybyli misjonarze oblaci Maryi Niepokalanej, którzy podjęli trud odbudowy kościoła i pomieszczeń klasztornych. Prace przerwał wybuch II wojny światowej. Klasztor został zbombardowany, zaś w zabudowaniach więziennych niemiecki okupant urządził obóz jeniecki. Po wojnie dzieło odbudowy podjęto na nowo – wyjaśnia o. Jamrozy. Dziś sanktuarium Relikwii Drzewa Krzyża Świętego przyciąga rocznie blisko 300 tys. pielgrzymów i turystów. Oprócz działalności duszpasterskiej w jego murach są organizowane sympozja naukowe, koncerty, wystawy okolicznościowe oraz spotkania. Od 2017 roku miejsce
to nosi zaszczytny tytuł „Pomnik Historii”.

Moneta z serii „Odkryj Polskę” – „Klasztor pobenedyktyński na Świętym Krzyżu” została wyemitowana w nakładzie
do miliona sztuk. Można ją zamienić według wartości nominalnej we wszystkich oddziałach okręgowych Narodowego Banku Polskiego.

Warto nadmienić, że 1 grudnia br. Narodowy Bank Polski wprowadzi do obiegu kolejne monety – srebrną i złotą,
z ciszącej się dużym zainteresowaniem kolekcjonerów serii „Skarby Stanisława Augusta”. Tym razem będzie to moneta poświęcona królowi Augustowi II Mocnemu.

Mariusz Kamieniecki