• Wtorek, 12 maja 2026

    imieniny: Pankracego, Dominika

Wystawa plenerowa „Kościół jednej doby”

Czwartek, 3 listopada 2022 (14:51)

W sobotę 5 listopada br. w 50. rocznicę budowy kościoła jednej doby w Ciścu przed cisiecką świątynią nastąpi uroczyste otwarcie stałej wystawy plenerowej pt.
„Kościół jednej doby. Społeczna budowa kościoła
5 listopada 1972 r.”. Ekspozycja została przygotowana przez Oddziałowe Biuro Edukacji Narodowej IPN w Katowicach.

Program obchodów:

11.30 – uroczysta Msza św. w kościele parafialnym
pw. św. Maksymiliana Marii Kolbego w Ciścu pod przewodnictwem ordynariusza diecezji bielsko-żywieckiej ks. bp. Romana Pindela;

13.30 – spotkanie w budynku Szkoły Podstawowej im. Jana Pawła II w Ciścu.

W wydarzeniu weźmie udział Ryszard Mozgol, naczelnik Oddziałowego Biura Edukacji Narodowej IPN w Katowicach.


W okresie komunizmu Kościół katolicki był zwalczany przez władze na wiele sposobów. Przejawiało się to m.in.
w utrudnianiu odbudowy kościołów zniszczonych podczas wojny oraz w piętrzeniu przeszkód podczas prób uzyskania pozwoleń na wznoszenie nowych świątyń. Decyzje odmowne uzasadniano brakiem materiałów budowlanych lub wystarczającą liczbą kościołów na danym terenie. Jednocześnie wiara była impulsem dla wielu inicjatyw społecznych powstających pod patronatem Kościoła katolickiego oraz fundamentem dla buntu i oporu wobec totalitarnej władzy. W Ciścu polem konfliktu między lokalną społecznością a aparatem władzy komunistycznej była budowa kościoła we własnej miejscowości, zainicjowana
ze względu na kilkukilometrową odległość od dotychczasowego kościoła parafialnego w Milówce.
Wobec braku oficjalnej zgody Wydziału do Spraw Wyznań Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach
na budowę świątyni mieszkańcy Ciśca, czyli górale żywieccy, uważani za nieugiętych w wierze, nieprzejednanych i skłonnych w imię katolicyzmu do największych poświęceń, zdobyli się na akt obywatelskiego nieposłuszeństwa. W ciągu jednej doby – 5 listopada
1972 r. – mieszkańcy Ciśca wybudowali zasadniczą część swojego kościoła. Przykład Ciśca obrazuje politykę władz Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w odniesieniu do Kościoła katolickiego, a także formy represji stosowane przez państwo wobec nieposłusznych obywateli.
Dla mieszkańców budowa kościoła stała się jedną
z najważniejszych spraw, bezpośrednio rzutującą
na pozostałe sfery codziennego życia. Mnogość relacji zebranych od uczestników budowy pozwala na dokładne przedstawienie jej przebiegu oraz ukazanie represji,
z którymi spotykała się lokalna społeczność.


Zdjęcia pochodzą ze zbiorów ks. prał. Władysława Nowobilskiego oraz wójta gminy Węgierska Górka Piotra Tyrlika, Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej
w Warszawie.

APW, Monika Kobylańska, IPN Katowice