Żołnierze tułacze
Wtorek, 18 października 2022 (16:47)Ogólnopolska konferencja naukowa „Żołnierze tułacze. Losy żołnierzy Polskich Sił Zbrojnych i ich rodzin podczas II wojny światowej i po jej zakończeniu (1939–1947)”
W dniach 20-21 października 2022 r. Oddziałowe Biuro Badań Historycznych IPN w Rzeszowie organizuje w Sanoku ogólnopolską konferencję naukową zatytułowaną „Żołnierze tułacze. Losy żołnierzy Polskich Sił Zbrojnych i ich rodzin podczas II wojny światowej i po jej zakończeniu (1939–1947)”. Zamierzeniem organizatorów jest ukazanie indywidualnych losów żołnierzy PSZ w latach wojny i po jej zakończeniu, gdy wielu z nich stawało przed dylematem: wracać czy nie wracać do Polski zajętej przez Armię Czerwoną i rządzonej przez komunistyczne władze.
Na konferencję zgłosiło się 27 badaczy reprezentujących różne ośrodki naukowe (w tym 11 z Instytutu Pamięci Narodowej), którzy wyrazili chęć przedstawienia tematów dotyczących żołnierzy, którzy powrócili do kraju, jak i tych, którzy pozostali na emigracji. Wśród nich znaleźli się również ci, których losy do tej pory pozostawały mniej lub bardziej nieznane.
DZIEŃ PIERWSZY – 20 października 2022 r.
Zamek Królewski w Sanoku
10.00 ROZPOCZĘCIE KONFERENCJI
PANEL 1. Na wojnie i po jej zakończeniu
Prowadzenie: prof. dr hab. Janusz Zuziak
• 10.10 – dr hab. Tadeusz Paweł Rutkowski (Uniwersytet Warszawski) – Z Wilna do Londynu. Wojenne i powojenne losy ppłk. dypl. Aleksandra Romiszowskiego (1899-1968)
• 10.30 – dr Bartosz Janczak (IPN w Łodzi) – Losy oficera Polskich Sił Zbrojnych płk. Tadeusza Felsztyna i jego rodziny po 1939 r.
• 10.50 – dr Grzegorz Szopa (Państwowa Wyższa Szkoła Wschodnioeuropejska w Przemyślu) – St. bosm. Władysław Szopa – radiooperator z Gibraltaru
• 11.10 – Jakub Kucz (student Wydziału Historii UW) –Lata niewoli i wykluczenia – wojenne i powojenne losy ppłk. dypl. Stanisława Władysława Pstrokońskiego (1897-1952)
11.30 PRZERWA KAWOWA
PANEL 2. W świetle materiałów aparatu represji
• 11.50 – dr Milena Bykowska (IPN w Łodzi) – Działalność żołnierzy Polskich Sił Zbrojnych na zachodnim pograniczu Polski po zakończeniu II wojny światowej
• 12.10 – dr Paweł Fornal (IPN w Rzeszowie) – „Pod nadzorem…”. Wybrane przykłady działań represyjnych UB/SB wobec oficerów 2. Korpusu oraz innych jednostek Polskich Sił Zbrojnych, którzy powrócili do kraju po 1946 r.
• 12.30 – dr Anna Maria Jackowska – Sylwetka Antoniego Zdrojewskiego, dawnego komendanta POWN – Monika i prezesa ZUPRO w świetle relacji funkcjonariuszy wywiadu cywilnego i wojskowego PRL
13.00 PRZERWA
PANEL 3. W świetle wspomnień i pamiętników
Prowadzenie: dr hab. Tomasz Balbus
• 14.00 – dr hab. prof. AJP Adam Czabański (Akademia im. Jakuba z Paradyża w Gorzowie Wlkpl.) ,dr Krzysztof Prętki (Uniwerytet Medyczny im. K. Marcinkowskiego w Poznaniu) – Losy Wiktora Tomaszewskiego (1907-1995) podczas II wojny światowej i po jej zakończeniu w świetle jego pamiętnika „Na szkockiej ziemi. Wspomnienia wojenne ze służby zdrowia i z Polskiego Wydziału Lekarskiego w Edynburgu”
• 14.20 – Bernard Sobiczewski (IPN w Warszawie) – Od Pelten-Puszta po piaski Sahary. Wojenne losy żołnierza Polskich Sił Zbrojnych Józefa Majora w latach 1939-1942
• 14.40 – dr Paweł Glugla (Małopolskie Towarzystwo Naukowe) – Roman Chadalski (1914-1996) jako żołnierz Polskich Sił Zbrojnych i jego losy w latach 1939-1947
15.00 PRZERWA KAWOWA
PANEL 4. Doświadczenia wojenne
• 15.20 – ks. dr hab. Józef Łupiński (Uniwersytet Kard. S. Wyszyńskiego w Warszawie) – Działalność duszpasterska ks. mjr. Mikołaja Sasinowskiego wśród lotników Polskich Sił Powietrznych podczas II wojny światowej
• 15.40 – prof. dr hab. Tadeusz Dubicki (emeritus) – Szkolenie oficerów wywiadowczych na Oficerskim Kursie Doskonalącym Administracji Wojskowej (Szkoła Oficerów Wywiadowczych): Londyn – Glasgow – Kirkadly (1941-1946)
• 16.00 – dr hab. Krzysztof Kaczmarski (IPN w Rzeszowie) – Polak z wyboru. Losy kpt. Waldemara Leya (1915-1944)
• 16.20 – dr Małgorzata Śliż-Marciniec (Akademia Muzyczna im. K. Pendereckiego w Krakowie) – „Mnie jakoś dotychczas los sprzyja...”. Rudolf Niemczyk (1917-1945)
• 16.40 – dr Krzysztof A. Tochman (IPN w Rzeszowie) – Losy por. Kazimierza Ursyna-Szantyra – uczestnika misji alianckiej w Grecji