• Wtorek, 12 maja 2026

    imieniny: Pankracego, Dominika

Ogólnopolska konferencja naukowa „Z piekła ku wolności"

Piątek, 23 września 2022 (13:51)

Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Łodzi zaprasza do udziału w ogólnopolskiej konferencji naukowej „Losy ludności cywilnej ewakuowanej z armią gen. Władysława Andersa ze Związku Sowieckiego w 1942 r.”, która odbędzie się w dniach 6–7 października 2022 r. w sali konferencyjnej hotelu Ambasador przy al. Marszałka J. Piłsudskiego 29 w Łodzi.

W 2022 r. przypada 80. rocznica ewakuacji Armii Polskiej dowodzonej przez gen. Władysława Andersa ze Związku Sowieckiego na Środkowy Wschód. Wiosną i latem 1942 r. „nieludzką ziemię” opuściło ok. 116 tys. osób, w tym ok. 41 tys. ludności cywilnej, w większości kobiet i dzieci. Celem konferencji jest zaprezentowanie przez prelegentów z różnych dziedzin naukowych najnowszych wyników badań dotyczących losów żołnierzy oraz ludności cywilnej w latach II wojny światowej oraz po jej zakończeniu.

PROGRAM

6 października (czwartek)

10.00-10.30

rozpoczęcie konferencji

10.30-11.30

Dr hab. Sławomir Kalbarczyk (Instytut Pamięci Narodowej w Warszawie):

 Fakty i mity. Ewakuacja Armii Polskiej w ZSRS oraz polskiej ludności cywilnej ze Związku Sowieckiego do Iranu w 1942 r. w polskiej historiografii powstałej po 1990 r.

Dr hab. Jacek Pietrzak, prof. UŁ (Uniwersytet Łódzki):
Polscy uchodźcy cywilni w krajach Bliskiego Wschodu (1939–1950). Stan badań i postulaty badawcze

11.30-12.00

przerwa

12.00-13.30

Prof. dr hab. Albin Głowacki (Uniwersytet Łódzki):
Próba infiltracji wychodźców polskich przez sowieckie służby wojskowe

Dr hab. Tadeusz Paweł Rutkowski, prof. UW (Uniwersytet Warszawski):

Władze sowieckie wobec Żydów – obywateli polskich VIII 1941 – VIII 1942. Próba krytycznej analizy

Dr Ewa Kowalska (Instytut Pamięci Narodowej w Warszawie):

Łączy nas pamięć. Wybrane przykłady losów deportowanych obywateli polskich docierających z głębi ZSRS w okolice formujących się polskich jednostek wojskowych w Uzbekistanie

13.30–14.30

 przerwa

14.30–16.00

Dr Joanna Lusek (Muzeum Górnośląskie w Bytomiu):

Cztery serca, jedna droga. O wojennych losach kobiet z rodziny Wilczyńskich

Dr Ewelina Ślązak (Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Łodzi):

Ksiądz Wiktor Judycki – opiekun duszpasterski żołnierzy i ludności cywilnej ewakuowanej ze Związku Sowieckiego

Mgr Lilianna Światek (Uniwersytet Łódzki):

„Za dzień lub dwa, może, życie nasze zmieni się nie do poznania”. Pamiętnik Stanisława Szlachciuka żołnierza Armii Polskiej w ZSRS

16.00–17.00

dyskusja

 7 października (piątek)

10.00-11.30

Dr Bartosz Janczak (Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Łodzi):

Ewakuacja Armii Polskiej w ZSRS z perspektywy dowództwa Wojsk Polskich na Środkowym Wschodzie

Dr hab. Janusz Wróbel:

„Wśród obcych w dalekich stronach”. Relacje polskich uchodźców z mieszkańcami krajów azylu (1942-1950)

Dr Małgorzata Ptasińska (Instytut Pamięci Narodowej w Warszawie):

„Ewakuowani”. Obraz polskiej ludności cywilnej na Bliskim Wschodzie w literaturze i sztuce w czasie II wojny światowej

11.30-12.00

przerwa

12.00–13.30

Dr Katarzyna Faligowska-Śliwak:

Delegatura Ministerstwa Pracy i Opieki Społecznej w Nairobi – charakterystyka działań edukacyjnych dla polskich uchodźców

Mgr Patrycja Sanejko (Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Białymstoku):

Przez sierociniec w Bandrze do Balachadi. Życie codzienne polskich tułaczych dzieci w indyjskich osiedlach

Mgr Magdalena Dzienis-Todorczuk (Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Białymstoku):

„A co z nami?” Powrót dzieci z sierocińców prowadzonych przez ZPP do Polski w 1946 r.

13.30-14.30

przerwa

14.30-16.00

Dr Dariusz Zdziech (Akademia Ignatianum):

Jak bagaż przez świat. W drodze do Ojczyzny

Mgr Magdalena Szeląg (Instytut Pamięci Narodowej w Warszawie):

Pamięć nieutracona o losach ludności polskiej w Iranie – wspólne relacje i upamiętnianie

Mgr Klaudia Kierepka (Instytut Polski i Muzeum im. gen. Sikorskiego w Londynie):

Źródła do badań nad losami ludności cywilnej, uratowanej z „nieludzkiej ziemi” w zasobie zespołu kolekcji Instytutu Polskiego i Muzeum im. gen. Sikorskiego w Londynie

16.00-17.00

dyskusja

APW, ipn.gov.pl